12 günlüğüne trilyoner olmak: Elon Musk’ın NATO’yla ne ilgisi var?

Sevim Yıldız

Akif Ermanno Guida

ODTÜ

 

 

Geçtiğimiz günlerde SpaceX’in halka arz edilmesi sonucunda şirketin kurucusu ve CEO’su olan Elon Musk’ın serveti 1,1 trilyon doları aşmış, dolayısıyla kendisi dünyanın ilk trilyoneri olmuştu. 75 milyar dolarlık halka arz sonucu SpaceX hisselerinin değeri %37 arttı ve dünyanın en değerli altıncı şirketi oldu. Musk bu halka arzdan kâr eden tek isim de değildi; birçok şirket çalışanı milyoner olurken, yönetim kurulundaki diğer dört isim de milyarder statüsüne ulaştı. Ancak Musk’ın bu “trilyonerlik” vasfı yalnızca 12 gün sürdü. SpaceX hisselerinde kısa süre sonra yaşanan sert düşüşün ardından Musk'ın kişisel serveti büyük bir hızla eriyerek 1 trilyon dolar barajının altına geriledi ve dünyanın ilk trilyoneri unvanı şimdilik kaybedilmiş oldu.

Peki kimdir bu Elon Musk?

1971 yılında fazlasıyla zengin bir ailenin çocuğu olarak Güney Afrika’da doğdu. Babasının çeşitli zümrüt madenlerinde pay sahibi olması sebebiyle, babasının deyimiyle, “Kasalara sığmayacak” kadar çok parası olduğunu söyledi. Bu “baba parası” sayesinde 1995 yılında kardeşi Kimbal ile kurduğu Zip2 isimli web yazılım şirketiyle girişimcilik dünyasına ilk adımını attı. Bu şirketi dört yıl sonra 340 milyon dolara sattı. 1999 yılında da daha sonra PayPal adını alacak X.com isimli bir çevrimiçi bankacılık şirketi kurdu. Bu şirketi de 2002 yılında 1,5 milyar dolar karşılığında sattı. Aynı yıl da kendisini 22 yıl sonra trilyoner yapacak SpaceX’i, tamamen özel sermaye ile en düşük maliyetle roket üretme amacıyla kurdu. Zamanla uzay turizmi ve uzay taşımacılığı, uzayda insan yaşamı gibi alanlarda çalışma göstermeye başlayan şirketin 2018 yılında ABD hükümeti için amacı ve içeriği gizli biçimde roket fırlattı. 2004 yılında da elektrikli araç firması Tesla Inc’e katıldı. 2015 yılında da başlangıçta kâr amacı gütmeyen bir araştırma şirketi ve ChatGPT yapay zeka uygulamasının geliştiricisi olan OpenAI’ı kurdu. 2022 yılında Twitter’ı 44 milyar dolara satın alarak adını X olarak değiştiren Musk, gerçekleştirdiği işten çıkarmalarla ve yeni politikalarıyla da o dönem tartışmalara konu oldu.

2022 yılında SpaceX firmasında çalışan birinin arkadaşı “Business Insider” dergisinde Elon Musk’ı 2016 yılında cinsel tacizle suçladı. Aynı dergi Elon Musk’ın mağdura 250.000 dolarlık sus payı verdiğini söyledi. Musk’ın bu suçlamalara cevabı “Eğer cinsel taciz etmeye yatkınlığım olsaydı 30 yıllık kariyerimde ilk defa gün yüzüne çıkmış olmazdı” şeklinde oldu. Ancak çocukların istismar edildiği bilinen partilerin düzenlendiği adasına davet edilmek için Jeffrey Epstein’e adeta yalvaran mailler attığı da medyaya yansıyan bir gerçek. Bunun dışında da “The Wall Street Journal” SpaceX’te staj yapmış biriyle ilişki yaşadığını belirtti. Aynı makalede başka çalışanlara da rahatsızlık verdiğini belirtti. Aynı ay içerisinde 8 tane eski çalışan Musk’a taciz davası açtı.

Elon Musk ve ABD-NATO ilişkisi

Bugünden baktığımızda Elon Musk’ın şirketlerinin hepsi birer başarı hikayesi gibi gözüküyor olabilir ancak Tesla ve SpaceX’in ABD hükümetiyle ve emperyalizmle olan mutualist ilişkisi olmasaydı Elon Musk’ın da söylediği gibi varlıklarını sürdürmeleri olanaksızdı.

2010 yılında Tesla’nın ABD Enerji Bakanlığı’ndan aldığı düşük faizli krediler ve teşviklerle başlayan bu ilişki, 2026 yılında yayınlanan raporlara göre ABD’nin Ulusal Güvenlik ortaklıklarının en büyüğünün SpaceX olmasına kadar ilerledi. SpaceX’in kurulurken en büyük misyonu tamamen özel sektör yatırımıyla roket üretmek olmasına rağmen geldiğimiz noktada ABD ordusunu uzaya taşıyan en önemli şirket. Elon Musk’ın doğrudan silah üretimini defalarca reddetmesine rağmen ABD ve NATO ordularının iletişimini kolaylaştırmak için küresel bir askeri haberleşme ağı olan “Starshield”ı geliştirdi. Bunun yanında ABD’nin hava savunma sistemlerinin yazılımını da yapmakta. ABD Savunma Bakanlığı da SpaceX’e roket geliştirmesi için bir milyar doları bulan anlaşmalar imzaladı. Güya sadece sivil amaçları olan roketler için doğrudan Savunma Bakanlığı’yla ticari ilişkiler kurma sebebi aşikâr.

Elon Musk, Trump’ın son seçimlerinden önce defalarca mitinglere çıkıp seçim kampanyasının en büyük finansal destekçilerinden oldu. Öyle ki, sonrasında eğer kendisi olmasaydı Trump’ın seçimi kaybedeceğini bile iddia etti. Trump başkanlık görevine geldikten sonra Musk’ı göreve getirmek için bir Bakanlık kurmakla beraber, kendisini Başkan Danışmanlığı görevine getirdi. Devamında Musk’ın Trump’a yönelik eleştirilerinin artmasının ardından görünürde ikilinin ilişkileri bozulsa da ABD hükümeti ve Musk arasındaki güçlü ilişki sürüyor.

Toplamda ABD Elon Musk’ın şirketlerine on milyarlarca dolar yatırım yaparak SpaceX’i birincil askeri teknoloji üreticisi haline getirdi. NATO’nun üye ülkelere dayattığı %5’lik güvenlik harcaması şartının ardından kâr edecek başlıca şirketlerden biri olan SpaceX’in bu ani değerlenişi şaşırtıcı değil. ABD tarafından tüm dünyada yükseltilmeye çalışılan savaş çığırtkanlığı, halkın kaynaklarını bir avuç sermaye sahibine, hatta bazen bir adet trilyonere, aktarırken kazananın yine savaş araçlarının üreticileri olması en beklenmedik senaryo.

Günün sonunda, milyarderlerin, hatta yeni gelişmelerle trilyonerlerin, yani sermaye sahiplerinin biriktirdikleri servetin oluşumunu birbirleriyle, savaş ve sömürüyle, pedofili ve istismarcı rollerle, en nihayetinde de emperyalizmle olan ilişkileri bağlamında değerlendirmek bütünü kavramak açısından faydalı olacaktır. Tüm bu kirli ilişkileri aydınlatmak sorunları çözmek için en temel gereksinimdir.

 

(Genç Hayat)