İki stajyer yangında can vermişti | Eğitim Sen: Açık bir cinayet

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen), Antalya’nın Alanya ilçesinde staj yaptıkları otelin prefabrik lojmanında çıkan yangında ağır yaralanan ve günlerdir sürdürdükleri yaşam mücadelesini kaybeden lise öğrencileri Eymen Enes Aygece ve Süleyman Tuna Ergürel’in ölümünün ardından yazılı bir açıklama yaptı. “Çocukları sermayenin kâr hırsına teslim etmeyeceğiz” başlığıyla yayımlanan açıklamada, yaşanan olayın bir kaza değil, "iş cinayeti" olduğu vurgulandı.

Kütahya Yoncalı Turizm Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisi olan 17 yaşındaki iki çocuğun henüz hayatlarının baharında yaşamını yitirmesinin derin acısını paylaştıklarını belirten Eğitim Sen, çocukların memleketlerinden yüzlerce kilometre uzağa gönderilerek güvensiz prefabrik yapılarda barındırılmasının "kader" denilerek geçiştirilemeyeceğini ifade etti.

Açıklamada, “Bu acı kayıp; mesleki eğitimi sermayenin ucuz iş gücü ihtiyacına göre biçimlendiren politikaların, kamusal denetim eksikliğinin, ihmaller zincirinin ve cezasızlık düzeninin doğrudan sonucudur” denildi.

“Staj adı altında çocuk emeği sömürüsü”

Mesleki eğitimin öğrencilerin bilimsel ve nitelikli eğitim hakkı yerine piyasanın anlık iş gücü ihtiyacını karşılayacak şekilde yapılandırıldığına dikkat çeken sendika, "staj", "beceri eğitimi" ve "iş yerinde uygulamalı eğitim" gibi formüllerle çocukların güvencesiz bir şekilde "işçileştirildiğini" söyledi. Okul sıralarında olması gereken çocukların otellerde, mutfaklarda, şantiyelerde ve sanayi sitelerinde risk altında çalıştırıldığı aktarıldı.

Açıklamada, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulaması da sert bir dille eleştirildi. Yüz binlerce çocuğun haftanın dört günü ucuz iş gücü olarak çalıştırıldığını belirten Eğitim Sen, İSİG Meclisi verilerine atıfta bulunarak acı tabloyu gözler önüne serdi:

2021-2025 döneminde Türkiye genelinde en az 345 çocuk işçi yaşamını yitirdi.

Aynı dönemde yalnızca MESEM kapsamında en az 34 öğrenci hayatını kaybetti.

Son 13 yılda Çalışırken yaşamını yitiren çocuk işçi sayısı 836’ya ulaştı.

Denetimsizlik ve cezasızlık politikası

İş yerlerinde etkin, sürekli ve kamusal denetim yapılmadığını vurgulayan Eğitim Sen, stajyer çocukların çalışma, ulaşım ve barınma koşullarının düzenli izlenmediğini belirtti. Her felaketin ardından sorumlular hakkında etkili soruşturma yürütülmemesinin cezasızlık algısını güçlendirdiği ve yeni cinayetlerin önünü açtığı ifade edilerek, kamu otoritelerine “piyasa odaklı politikalardan vazgeçin, çocukların yaşam hakkını esas alın” çağrısı yapıldı.

Eğitim Sen'in talepleri

Sendika, mesleki eğitimin "çocuğun üstün yararı" ve insan onuruna yaraşır ilkeler temelinde yeniden yapılandırılmasını talep ederek şu maddeleri sıraladı:

Alanya’daki iş cinayetinin tüm boyutlarıyla bağımsız ve etkin biçimde soruşturulması,

İşverenler ve kamu görevlileri dâhil tüm sorumluların yargı önüne çıkarılması,

Staj, beceri eğitimi ve MESEM kapsamındaki tüm öğrencilerin barınma, ulaşım ve çalışma koşullarının derhal denetlenmesi,

Çocukları ucuz iş gücü olarak gören bu sömürü düzeninin son bulması.

Açıklama, "Bu iş cinayetinde yaşamını yitiren çocukların acısını unutmayacak, unutturmayacağız. Tüm çocukların yaşam hakkı ve parasız, bilimsel, kamusal eğitim hakkı için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz" ifadeleriyle son buldu.