EMEP'li Karaca: Koruma kararları kadınları neden koruyamıyor?

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, koruma ve uzaklaştırma kararlarının etkin uygulanmaması nedeniyle kadınların yaşamını yitirdiğine dikkat çekerek, elektronik kelepçe kapasitesi ve koruma tedbirlerine ilişkin Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle TBMM'ye soru önergesi verdi.

Karaca, geçtiğimiz bir hafta içinde Adana'da uzaklaştırma kararını defalarca ihlal eden fail tarafından ağır yaralanan Çiğdem Er, Urfa'da hakkında uzaklaştırma kararı bulunan fail tarafından öldürülen Emine Dişçi ve İstanbul'da hakkında uzaklaştırma kararı olmasına rağmen boşanma aşamasındaki eşinin evine girerek yangın çıkaran failin saldırısına uğrayan Güllü A. vakalarının, koruma kararlarının kâğıt üzerinde kaldığını bir kez daha gösterdiğini ifade etti.

"Elektronik kelepçe uygulanmıyor"

6284 Sayılı Kanun'un yalnızca mahkeme kararlarının verilmesini değil, bu kararların etkin biçimde uygulanmasını da öngördüğünü hatırlatan Karaca, buna karşın elektronik kelepçe uygulamasının yaygınlaştırılmaması, kolluk ile yargı arasındaki koordinasyon eksiklikleri ve kamuoyuyla veri paylaşılmamasının kadınların yaşam hakkını tehdit eden ciddi bir kamu yönetimi sorununa dönüştüğünü belirtti.

Kadın örgütleri ve hukukçuların, elektronik kelepçe talep edilen birçok dosyada "cihaz yetersizliği" gerekçesiyle uygulama yapılmadığını, tedbir kararlarının yeterince denetlenmediğini ve ihlaller karşısında etkin müdahale edilmediğini dile getirdiğini aktaran Karaca, "Kadınlar korunmak için devlete başvurmakta; ancak devletin koruma mekanizmalarının işletilmemesi nedeniyle yaşamlarını yitirmektedir. Koruma kararlarının uygulanmaması yalnızca idari bir eksiklik değil, yaşam hakkının ihlalidir" dedi.

Elektronik kelepçe kapasitesini sordu

Karaca, Bakan Gürlek’ten şu sorulara yanıt istedi:

• Bakanlığınız envanterinde elektronik kelepçe uygulamasında kullanılmak üzere toplam kaç elektronik kelepçe cihazı bulunmaktadır? Bu cihazların kaçı aktif olarak kullanılmakta, kaçı kullanılmayıp stokta beklemektedir?
• Son beş yılda mahkemeler tarafından elektronik kelepçe uygulanmasına karar verilen dosya sayısı kaçtır? Bu kararların kaçı kolluk birimlerince fiilen uygulanmıştır?
• Son beş yılda mahkeme kararı bulunmasına rağmen elektronik kelepçe veya teknik takip sistemi yetersizliği gerekçesiyle uygulanamayan tedbir kararı sayısı kaçtır?
• Son beş yılda hakkında uzaklaştırma veya koruma kararı bulunan failler tarafından öldürülen kadın sayısı kaçtır? Aynı dönemde ağır yaralanan kadın sayısı kaçtır?
• Koruyucu ve önleyici tedbir kararlarının uygulanmaması, geç uygulanması veya denetlenmemesi nedeniyle haklarında idari inceleme veya disiplin soruşturması başlatılan kolluk personeli sayısı kaçtır? Bu soruşturmaların kaçı yaptırımla sonuçlanmıştır?
• 2026 yılı içerisinde elektronik kelepçe kapasitesinin artırılmasına yönelik yeni cihaz alımı planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa kaç cihaz alınacaktır ve bunun için ayrılan bütçe ne kadardır?
• Uzaklaştırma ve koruma kararlarının uygulanmasını etkin biçimde izlemek amacıyla kolluk kuvvetleri ile ilgili kurumlar arasında gerçek zamanlı veri paylaşımını sağlayacak yeni bir sistem kurulmasına yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
• Elektronik kelepçe uygulaması için mahkemelerce verilen kararların uygulanmasında iller arasında kapasite, personel veya teknik altyapı bakımından farklılıklar bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu farklılıkların giderilmesine yönelik hangi çalışmalar yürütülmektedir?
• Mahkeme kararı bulunmasına rağmen “elektronik kelepçe yetersizliği” gerekçesiyle teknik takibe alınamayan fail sayısı kaçtır?
• Koruyucu tedbir kararlarının uygulanmaması veya geciktirilmesi nedeniyle koruma kararı bulunmasına rağmen yaşamını yitiren kadın sayısı kaçtır?
• Uzaklaştırma kararlarının etkin biçimde uygulanması, elektronik kelepçe kullanımının yaygınlaştırılması ve 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirlerinin eksiksiz yerine getirilmesi amacıyla Bakanlığınızın kısa ve orta vadede atmayı planladığı somut adımlar nelerdir?