Vakıf üniversitelerinde akademik kıyım: 2,5 yılda en az 446 akademisyen işten atıldı

Vakıf üniversiteleri, her yıl olduğu gibi bu yıl da yaz aylarına akademisyen kıyımıyla girdi. Sendikalar ve meslek örgütleri, yükseköğretim kurumlarının ticarethaneye dönüştürülmesine ve güvencesiz çalışma koşullarına karşı ortak açıklama yayımladı.

Açıklamada, 1 Ocak 2024 – 8 Temmuz 2026 dönemini kapsayan son iki buçuk yılda basına yansıyan verilere göre en az 446 akademisyenin işten atıldığı duyuruldu. Yalnızca temmuz ayında İstanbul’daki vakıf üniversitelerinden 150’den fazla akademisyenin, sözleşmelerinin yenilenmeyerek kapı dışarı edildiği vurgulandı.

"Münferit değil sistematik kıyım"

Gerçek sayıların buz dağının görünmeyen kısmı nedeniyle çok daha yüksek olduğunu belirten meslek örgütleri, vakıf üniversitelerinde tehdit, şantaj ve hak gasplarının kitlesel bir boyuta ulaştığına dikkat çekti.

Her akademik yıl sonunda benzer bir senaryonun devreye sokulduğunu ifade eden kurumlar, üniversite patronlarının öne sürdüğü gerekçelerin hiçbir yasal dayanağı olmadığını belirtti.

Açıklamada, "Üniversite patronlarının öne sürdüğü 'norm kadro fazlası', 'ekonomik daralma', 'sözleşme süresinin dolması' gibi gerekçelerin hukuki dayanağı yoktur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu uyarınca akademik kadrolar daimidir, iş sözleşmeleri belirsiz sürelidir. Defalarca kez şahit olduğumuz üzere, mahkemeler bu fesihleri birer birer iptal etmektedir. Ancak kimi üniversite yönetimleri, kesinleşmiş işe iade kararlarını dahi uygulamayarak hukuku açıkça çiğnemektedir" denildi.

"Üniversite ticarethane, bilim gider kalemi görülüyor"

Yaşanan akademik kıyımın arkasında üniversiteleri birer ticarethane, bilimi ve akademisyenleri gider kalemi olarak gören sermaye zihniyetinin yattığı ifade edilen açıklamada, programların ve bölümlerin kâr-zarar ortaklığı üzerinden değerlendirildiği eleştirisi yapıldı. İstenen kâr elde edilemediğinde bölümlerin "masraf" adı altında kapatıldığı ve akademisyenlerin insafsızca işsizliğe terk edildiği belirtildi.

Ayrıca son dönemdeki işten çıkarmaların, çalışanların sendikal örgütlenme ve hak arama özgürlüğünü baskı altına alma amacını taşıdığı aktarıldı. Bu durumun yalnızca akademisyenlerin emeğini değil, öğrencilerin nitelikli eğitim hakkını ve ülkenin bilimsel geleceğini de tehdit ettiği vurgulandı.

Talepler

Hukuksuz ve kitlesel işten çıkarma saldırılarına karşı ortak açıklama yapan örgütler, taleplerini şu şekilde sıraladı:

• "Keyfi ve hukuksuz fesihler derhal durdurulmalı, işten atılan tüm akademisyenler görevlerine iade edilmelidir.
• Mahkemelerin işe iade kararları gecikmeksizin uygulanmalı, kararları uygulamayan üniversite yönetimleri hakkında cezai yaptırım uygulanmalıdır.
• YÖK seyirci kalmayı bırakıp, vakıf üniversiteleri üzerindeki denetim görevini yerine getirmelidir.
• Vakıf üniversitelerinde çalışan tüm akademisyenlerin anayasal hakları teslim edilmeli, gerçek iş güvencesi ve sendikal örgütlenme özgürlüğü güvence altına alınmalıdır."

Açıklama, "İşten atılan hiçbir meslektaşımız yalnız değildir. Sendikalarla, meslek örgütleriyle, öğrencilerle ve tüm emek güçleriyle omuz omuza, üniversiteyi patronların muhasebe defterine değil, topluma, özerk ve özgür bilimsel faaliyete ait kılana kadar mücadele etmeye devam edeceğiz" ifadeleriyle son buldu.

İmzacılar

Açıklamada imzası bulunan örgütler şöyle:

• Akdeniz Üniversitesi Öğretim Elemanları Derneği
• BİRARADA Bilim, Sanat, Eğitim, Araştırma ve Dayanışma Derneği
• DİSK Sosyal-İş
• Eğitim Sen İstanbul 6 Nolu Üniversiteler Şubesi
• Çukurova Öğretim Elemanları Derneği
• ODTÜ Öğretim Elemanları Derneği
• Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası Vakıf Üniversiteleri Birimi
• ÜNİVDER - Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği