İnkalardan önce Andlar'a hükmeden uygarlığın izleri çözülüyor
Bolivya'daki Titicaca Gölü'nde yürütülen su altı araştırmaları, İnka İmparatorluğu'ndan yüzyıllar önce Andlar'da hüküm süren Tiwanaku uygarlığının dini ritüellerine ve siyasi örgütlenmesine ışık tuttu.
Fotoğraf: Dennis G. Jarvis/Wikimedia Commons CC BY-SA 2.0
Mehmet Özer
[email protected]
İnka İmparatorluğu, Güney Amerika tarihinin en büyük ve en etkili uygarlıklarından biri olarak bilinse de araştırmacılar, And Dağları'nda İnkalardan yüzyıllar önce hüküm süren Tiwanaku uygarlığına ilişkin yeni bulgular elde etmeye devam ediyor.
Merkezi günümüz Bolivya'sında bulunan Tiwanaku devleti, yaklaşık MS 500 ile 1100 yılları arasında Titicaca Gölü çevresinde etkili oldu. Nüfusunun zirve döneminde 10 bin ila 20 bin kişi arasında olduğu tahmin edilen uygarlık, geride yazılı kayıt bırakmadığı için büyük ölçüde arkeolojik buluntular üzerinden araştırılıyor.
Titicaca Gölü'nde dikkat çeken keşif
Pennsylvania Eyalet Üniversitesinden antropolog Jose Capriles liderliğindeki araştırma ekibi, Titicaca Gölü'ndeki Khoa Resifi çevresinde yürüttükleri su altı kazılarında Tiwanaku toplumuna ait ritüel sunuların izlerini ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, sonar taramaları ve üç boyutlu fotogrametri yöntemleriyle haritalandırdıkları bölgede puma biçiminde tütsü kapları, altın süsler, deniz kabukları ve taş eserler buldu. Buluntuların büyük bölümünün MS 8 ila 10. yüzyıllara tarihlendiği belirtildi.
Ekip, eserlerin tesadüfen göle düşmediğini, dini törenlerin parçası olarak bilinçli şekilde suya bırakıldığını değerlendiriyor.
Lama kurbanlarına ait kalıntılar bulundu
Kazılarda ayrıca dört genç lamaya ait kemiklere ulaşıldı. Araştırmacılar, hayvanların ritüel amaçlı kurban edilerek göle bırakıldığını düşünüyor.
Puma figürü ve altın madalyonlar üzerindeki ışıklı yüz tasvirlerinin ise Tiwanaku inanç sisteminde önemli bir yere sahip olan tanrısal figürlere gönderme yaptığı ifade ediliyor.
Uzmanlara göre bu bulgular, Tiwanaku toplumunun yalnızca dini açıdan değil, siyasi ve ekonomik açıdan da gelişmiş bir örgütlenmeye sahip olduğunu gösteriyor.
Dev tapınak ortaya çıkarıldı
Tiwanaku uygarlığına ilişkin dikkat çekici bir başka keşif ise geçen yıl duyuruldu. Araştırmacılar, Bolivya'da "Palaspata" adı verilen bölgede Tiwanaku kültürüyle bağlantılı büyük bir tapınak kalıntısını ortaya çıkardı.
Tiwanaku merkezinin yaklaşık 215 kilometre güneydoğusunda bulunan yapı, üç önemli ticaret yolunun kesişim noktasında yer alıyor. Bilim insanları, tapınağın yalnızca dini bir merkez değil, aynı zamanda bölgesel ticaret ağlarının kontrolünde stratejik rol oynayan bir merkez olduğunu düşünüyor.
Andlar'ın ilk büyük güçlerinden biri
Araştırmacılar, Titicaca Gölü'ndeki adak törenleri ile Palaspata'daki tapınak bulgularının birlikte değerlendirildiğinde, Tiwanaku'nun Andlar'daki ilk büyük siyasi ve dini güçlerden biri olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor.
Yeni keşifler, İnka İmparatorluğu'nun yükselişinden yaklaşık 500 yıl önce bölgede etkili olan bu gizemli uygarlığın toplumsal yapısı, inanç sistemi ve bölgesel etkisine ilişkin bilinmeyenlerin aydınlatılmasına katkı sağlıyor.
Evrensel'i Takip Et