DEM Partili Eren'den TÜİK'e ilişkin soru önergesi: Enflasyon hesaplamalarında şeffaflık ve denetim çağrısı

DEM Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı enflasyon verilerine ilişkin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.

Önergede, TÜİK tarafından açıklanan tüketici enflasyonu verilerinin milyonlarca kamu görevlisi, emekli, işçi ve sosyal desteklerden yararlanan yurttaşın gelirini, kira artış oranlarını ve çok sayıda ekonomik düzenlemeyi doğrudan etkilediği belirtildi. Bu nedenle enflasyon verilerinin bilimsel yöntemlere uygun, şeffaf, denetlenebilir ve kamuoyunun güven duyacağı biçimde üretilmesinin sosyal devlet ilkesinin ve ekonomik karar alma süreçlerine duyulan güvenin temel gereklerinden biri olduğu ifade edildi.

Önergede, TÜİK'in 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin açıkladığı enflasyon verileri doğrultusunda SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaş artış oranlarının, memur ve memur emeklilerinin zamlarının belirlendiği hatırlatılarak, bu verilerin milyonlarca yurttaşın alım gücünü ve yaşam koşullarını doğrudan etkilediği vurgulandı.

TÜİK ile ENAG verileri arasındaki farklara dikkat çekti

Serhat Eren, aynı dönemde TÜİK ile bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) tarafından açıklanan enflasyon verileri arasında düzenli ve belirgin farklılıklar bulunduğunu belirtti.

Önergede ayrıca DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), KESK Araştırma Merkezi (KESK-AR), Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu KAMU-AR ve TÜRK-İŞ'in yayımladığı araştırmalarda da temel tüketim harcamaları, gıda fiyatları, açlık ve yoksulluk sınırı ile mutfak enflasyonuna ilişkin verilerin resmi enflasyonun üzerinde seyrettiğine işaret edildiği kaydedildi.

Eren, TÜİK'in son yıllarda ürün bazlı fiyat verilerini kamuoyuyla paylaşmayı bırakmasının ve veri üretim süreçlerine ilişkin ayrıntılı bilgilerin sınırlı olmasının da resmi istatistiklere duyulan güveni zedelediğini ifade etti.

"TÜİK'in ürün bazlı fiyat verilerini kamuoyuyla paylaşmama gerekçesi nedir?"

Serhat Eren, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:

• Son beş yıl içerisinde TÜİK'in tüketici fiyat endeksini hesaplama yönteminde hangi değişiklikler yapılmıştır? Bu değişikliklerin gerekçeleri nelerdir?
• TÜİK tarafından açıklanan enflasyon oranları ile bağımsız akademik çalışmalar ve sendikal araştırma merkezlerinin açıkladığı enflasyon ve yaşam maliyeti verileri arasında ortaya çıkan belirgin farklılıklar Cumhurbaşkanlığı tarafından nasıl değerlendirilmektedir?
• TÜİK'in ürün bazlı fiyat verilerini kamuoyuyla paylaşmama gerekçesi nedir? Bu verilerin yeniden yayımlanmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
• TÜİK tarafından enflasyon hesaplamasında kullanılan madde sepeti, ağırlık katsayıları ve örnekleme yöntemine ilişkin daha ayrıntılı verilerin kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?
• Son beş yıl içerisinde TÜİK'in açıkladığı enflasyon verilerine ilişkin açılan dava sayısı kaçtır? Bu davaların kaçı sonuçlanmıştır? Sonuçlanan davalar doğrultusunda herhangi bir idari veya yöntemsel değişiklik yapılmış mıdır?
• TÜİK verilerine yönelik kamuoyunda oluşan güven sorununu gidermeye yönelik Cumhurbaşkanlığı tarafından yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
• TÜİK'in veri üretim süreçlerinin üniversiteler, bağımsız istatistik uzmanları ve ilgili meslek örgütlerinin katkı sunabileceği daha şeffaf ve katılımcı bir yapıya kavuşturulmasına yönelik herhangi bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?
• Memur, emekli ve ücretlilerin gelirlerini doğrudan etkileyen enflasyon hesaplamalarının uluslararası resmî istatistik ilkeleri doğrultusunda bağımsız biçimde denetlenmesine yönelik herhangi bir yasal veya idari düzenleme hazırlığı bulunmakta mıdır?
• Son beş yıl içerisinde tüketici fiyat endeksinin hesaplanmasında kullanılan ürün sepeti, madde ağırlıkları ve örnekleme yapısında hangi değişiklikler yapılmıştır? Bu değişiklikler hangi bilimsel ve istatistiksel gerekçelerle gerçekleştirilmiştir? Yapılan değişikliklerin enflasyon hesaplamaları üzerindeki etkisine ilişkin herhangi bir etki analizi hazırlanmış mıdır?