‘Gerçek bir dava açılmadığı için zamanaşımı kararı da geçersiz’

Madımak Katliamı Davası uzun yıllar sürdü. Türkiye hukuk tarihi açısından en uzun süren davalardan biriydi ancak adaleti sağlamadı. 35 kişinin ölümüyle sonuçlanan katliamla ilgili davada nihayetinde zamanaşımı kararı verildi; ailelerin adalet mücadelesi ise sürüyor. Zamanaşımı kararı yalnızca hukuki yönüyle değil siyasi bir karar olması yönüyle de çok tartışıldı. Hukukçu Orhan Gazi Ertekin’e bu kararın hukuki ve siyasi niteliğini sorduk. Ertekin’in değerlendirmesi şöyle:

‘Tüm failler yargılanmadan zamanaşımı olmaz’

Sivas Pogromu davası Türkiye yargısının bir utancıdır. Zamanaşımı hukuki bir karar değildir. Türkiye biraz ciddi bir hukuk ve yargı kültürüne sahip olsaydı bunu daha davanın başladığı anlarda fark eder ve ona göre yargılama yürütülürdü. Bugün konuştuğumuz dava sadece birkaç doğrudan faile yönelik açılmış ve bu sınırda tutularak yürütülmüştür.

Davanın başından itibaren kırımın nasıl gerçekleştiği ve bu kırımda doğrudan faillerden kırımı kolaylaştıran asker ve polis görevlilerine, yönetim birimlerine, yargılama sürerken hemen önündeki sanığa bile tebligat yapmayan görevlilere ve davayı uzatan tüm o yargı mensuplarına kadar uzanan geniş kapsamlı bir kitlesel şiddet söz konusu ve tüm bu görevli ve yetkililerin suça iştiraklerinden dolayı yargılanmadığı bir dosyada zamanaşımı işlemez. Çünkü zamanaşımının işlemesi için faillerin tümünün yargılanmasına başlanması gerekir. Yani katilin muktedir olmaktan çıkarılması ve bir daha suç işlemekten men edilmesi gerekir. Tebligat bile yapmayan görevlilerin olduğu yerde zamanaşımı nasıl işletilebilir? Muktedir nedeniyle gerçek bir dava açılamıyor ise zamanaşımı işlemez. Tıpkı Şilili hukukçuların Pinochet yargılamasında zamanaşımının işlememesi gerektiğini savundukları gibi.

Dava ve yargılama tüm suç fiilleri ve failler üzerinden yürütülmüş olsaydı zamanaşımından söz edilebilirdi. Bu karar Türkiye yargısının ne kadar geri bir kültürün içinde olduğunu gösteriyor. Bu hukuki bir karardır demek evrensel hukukçuluk ölçülerinde bakıldığında utanç vericidir…