300 bin yıllık mezarlık tamamen kadınlara ait olabilir

Güney Afrika’daki Rising Star Mağarası’nda bulunan Homo naledi kalıntıları üzerinde yapılan yeni araştırma, bölgede keşfedilen bireylerin tamamının kadın olabileceğini ortaya koydu. Bulgular, insanlık tarihinin en eski defin ritüellerinden birine işaret edebileceği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Homo naledi türüne ait bilinen tek toplu kalıntı alanı olan Güney Afrika’daki Rising Star Mağarası, insan evrimine ilişkin yeni soruları beraberinde getirdi. Cell dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bölgede bulunan bireylerin diş minelerinde yapılan protein analizlerinde erkeklere özgü biyolojik işaretlere rastlanmadı.

2013 yılında keşfedilen Homo naledi, şimdiye kadar yalnızca Rising Star mağara sisteminde bulunan fosillerle tanımlanıyor. Araştırmacılar bugüne kadar en az 20 bireye ait kalıntıya ulaştı. Bu bireylerin yaklaşık 236 bin ila 335 bin yıl önce yaşadığı tahmin ediliyor.

Diş minesindeki proteinler incelendi

Bilim insanları, fosilleşmiş diş minesinde korunan antik proteinleri analiz ederek bireylerin biyolojik cinsiyetine ilişkin ipuçları aradı. İncelenen örneklerin hiçbirinde Y kromozomuyla ilişkili amelogenin Y proteinine rastlanmadı.

Bu durum, bölgede bulunan bireylerin tamamının kadın olabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Ancak araştırmacılar, Y kromozomuna ait işaretlerin bulunmamasının kesin olarak tüm bireylerin kadın olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor.

Araştırma ekibine göre olası senaryolardan biri, Rising Star Mağarası’nın yalnızca kadınların gömüldüğü özel bir alan olması. Eğer bu yorum doğrulanırsa, Homo naledi’nin ölülerini belirli kurallara göre gömdüğüne dair önemli bir kanıt elde edilmiş olacak.

Bir diğer ihtimal ise popülasyondaki genetik çeşitliliğin son derece düşük olması. Bilim insanları, izolasyon veya akraba evliliği sonucu Y kromozomuyla ilişkili genlerin kaybolmuş olabileceğini belirtiyor.

En eski gömü geleneği olabilir

Rising Star Mağarası uzun süredir paleoantropoloji dünyasında tartışma konusu. Bazı araştırmacılar, Homo naledi bireylerinin kasıtlı olarak gömüldüğünü savunurken, diğer uzmanlar mevcut kanıtların bunun için yeterli olmadığını düşünüyor.

Yeni çalışma doğrudan defin ritüelini kanıtlamasa da, mağaradaki bireylerin büyük bölümünün ya da tamamının kadın olabileceğine işaret ederek bu tartışmaya yeni bir boyut kazandırıyor.

Araştırmacılar, antik protein analizlerinin gelişmesiyle Homo naledi'nin biyolojisi ve yaşam biçimine ilişkin daha ayrıntılı bilgilere ulaşılabileceğini belirtiyor.