AB’den Ukraynalı erkekleri 'ölüme gönderme' düzenlemesi

Köln — Ukrayna savaşı yakında dört buçuk yılını dolduracak. Savaşın başından bu yana pek çok Ukraynalı erkek neredeyse aralıksız cephede savaşıyor. Silahlı kuvvetlerde fiziksel yorgunluk alabildiğince artmış durumda. Savaşın yarattığı psikolojik yıkımın da etkisiyle asker kaçaklarının sayısı sürekli artıyor. Neues Deutschland gazetesinde yer alan habere göre, Ukrayna’da yaklaşık iki milyon kişi asker kaçağı. Yaklaşık 200 bin kişi ise bağlı bulunduğu askeri birlikten kaçtı. Kaçanların büyük bir bölümü ise savaştan sonra Avrupa ülkelerine giden ve insani koruma alan ailelerinin yanına gidiyor.

Daha önce tek tek Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde, ‘savaşacak durumdaki’ Ukraynalı erkeklere oturum hakkı verilmeyerek cepheye gitmelerinin sağlanması yönünde yapılan çağrılar, AB genelinde bir uygulama haline getiriliyor. AB Komisyonu tarafından hazırlanan ve geçtiğimiz hafta sonunu basına yansıyan yeni düzenlemeye göre, 23-60 yaşları arasında olan ve gerekli seyahat iznine sahip olmayan Ukraynalı erkeklere oturum izni verilmeyecek. AB Komisyonu tarafından yapılan bu öneriyle, savaştan kaçan ve askerlik yapacak durumda olan kadın, çocuk ve yaşlılar için geçerli olan kolay oturum izni alma gibi düzenlemelerin Ukraynalı erkekler için geçerli olmaması isteniyor.

Ukrayna istedi, AB hazırlık yaptı

AB İçişleri Komiseri Magnus Brunner konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada, “Öneri, Ukrayna yasalarına göre askeri yükümlülükleri nedeniyle Ukrayna’yı terk etmelerine izin verilmeyen yeni gelen kişilere geçici koruma sağlanmamasını öngörüyor” dedi. Brunner, ayrıca bu yönde bir düzenlemenin yapılmasının Ukrayna hükümetinin bir talebi olduğunu da ifade etti.

Böylece, Ukrayna’da her türlü askeri ve mali desteği vererek Rusya karşısında savaşa devam etmesini isteyen AB, söz konusu hazırlıkla bir de asker desteği vermiş oluyor.

İltica başvuruları kabul edilecek mi?

Savaştan kaçan Ukraynalılara koruma hakkının kolay bir şekilde tanınması yönündeki yönetmeliği ise mart 2028’e kadar uzatmayı gündemine alan AB, şimdi askerlik yapacak yaşta olan erkekleri bu grubun dışında tutmayı planlıyor.

Buna göre, askerlik yapabilecek durumda olanlar ancak iltica başvurusunda bulunarak AB ülkelerinde kalabilecekler. İltica başvurularının kabul edilip edilmeyeceği ise belirsiz. Ancak genel politikaya bakıldığında, Ukrayna’nın duyduğu asker sayısında bağlı olarak 23-60 yaşları arasındaki erkeklerin başvurularının kabul edilmeyeceği, dolayısıyla sınır dışı edilerek, cepheye gönderilecekleri bugünden söylenebilir.

AB için temel haklar değil, çıkarlar belirleyici

Yapılacak düzenleme aynı zamanda AB çapında Ukraynalı erkekler için iltica hakkının askıya alınması anlamına geliyor. Örneğin Alman anayasasında vicdani ret bir insan hakkı olarak tanımlanıyor ve bu iltica için gerekçe olarak kabul ediliyor. Anayasanın 4'üncü maddesinde, "Hiç kimse, silahlı askerlik hizmetine zorlanamaz" deniliyor. Eğer AB, Almanya’nın desteğiyle Ukrayna’dan gelen erkeklerin sığınma başvurusunu reddederse, bu aynı zamanda temel insan haklarından birisinin ihlali anlamına gelecek.

Ancak, AB ülkelerinin Ukrayna üzerindeki planları ve hesapları açısından, temel insan haklarının hiçbir önemi bulunmuyor. Önemli olan Ukrayna’nın savaşa devam etmesi için her türlü desteği vermek. Savaşı bitirmek için taraflara baskı yapmak, hiç kimsenin cephede ölmediği, ülkesinden kaçmadığı, AB’ye iltica etmek zorunda kalmadığı koşulların yaratılması ise AB’nin gündeminde değil.

AB Komisyonu yetkililerinin yaptığı açıklamalara göre, askerlik yapabilecek yaştaki erkeklere yönelik ‘istisna’, üye devletler tarafından onaylandıktan sonra hemen yürürlüğe girecek. Buna paralel olarak savaştan kaçanların gönüllü geri dönüşleri de teşvik edilecek. Bunu yapmak isteyen ülkelerin başında Almanya geliyor. Savaşının başlamasından bu yana Ukrayna’dan Almanya’ya 1.1 milyondan fazla Ukraynalı geldi. Almanya’yı Polonya ve Çekya takip ediyor.