'Islak mendil' makyajı düştü: Bartın'ı bekleyen kimyasal tehlikenin ÇED süreci sonlandırıldı

Bartın — Bartın'ın Abdipaşa beldesinde kurulması planlanan ve yöre halkına "ıslak mendil üretilecek" şeklinde sunulan "Abdipaşa Uluslararası Temizlik, Hijyen ve Kozmetik Sanayicileri İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (OSB)" projesinin ÇED süreci, bakanlık tarafından resmen iptal edildi.

Bartın Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yayımlanan resmi duyuruya göre, proje sahibi olan Abdipaşa Belediyesi'nin 13 Mayıs 2026 tarihinden itibaren yasal süre olan 30 takvim günü içerisinde "özel format bedelini" yatırmaması üzerine projenin ÇED süreci sonlandırıldı.

Prof. Dr. Erdoğan Atmış: Geri kalmış illere fırsatmış gibi pazarlanıyor

Projenin iptal edilmesini değerlendiren Orman Fakültesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Erdoğan Atmış, Abdipaşa'ya ve Bartın'a zarar verecek bu projeden format bedelini yatırmayarak vazgeçen Abdipaşa Belediye Başkanı Yaşar Dönmez'i kutladı. Atmış, sağlık ve çevre üzerinde ağır zararları olan bu tür sanayi kollarının artık gelişmiş ülkelerde veya gelişmiş illerde barındırılmadığına dikkat çekerek, bu projelerin gelişmemiş illere "büyük bir fırsatmış gibi" pazarlandığını ifade etti.

Bilimsel uyarılar kabadayılıkla bastırılmak istendi

Mayıs ayındaki ÇED Halkın Katılımı Toplantısı'nda projeye dair riskleri belgeleriyle ve yapıcı bir üslupla anlattığını belirten Atmış, buna rağmen toplantıda bazı siyasiler tarafından Bartın'ın gelişmesini engellemekle suçlandıklarını ve hatta bizzat Kumluca Belediye Başkanı tarafından konuşmasının kabadayıca kesilerek tehdit edildiğini açıkladı. 32 yıldır Bartın'da yaşadığını ve amacının sadece Bartın halkının sağlıklı geleceğini korumak olduğunu vurgulayan Atmış, "Onlar ne derseler desinler biz mücadeleye devam edeceğiz" dedi.

Projeye yönelik öncesinde getirilen eleştiriler ve riskler

Bakanlığın iptal kararı öncesinde, projenin ÇED dosyası incelendiğinde ortaya çıkan tutarsızlıklar ve çevresel felaket riskleri kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Prof. Dr. Atmış'ın Mayıs ayındaki toplantıda sunduğu raporda öne çıkan başlıca eleştiriler şunlardı:

• Proje dosyasında yılda 100 bin ton endüstriyel temizlik kimyasalı üretileceği iddia edilirken, kullanılacak hammadde bin ton bile gösterilmemişti. Bir başka proseste ise 392 ton hammadde ile 50 bin ton üretim yapılacağının yazılması, tabloların gerçeği gizlemek amacıyla 1/100 oranında küçültüldüğünü ortaya koymuştu.
• Halka yalnızca masum bir "ıslak mendil tesisi" olarak tanıtılan projenin aslında yüzde 40'lık bölümünün çamaşır suyu ve ağır endüstriyel temizlik ürünlerini kapsadığı, NACE kodlarına göre bu üretimin "tehlikeli" ve "çok tehlikeli" kategorilerinde yer aldığı belirlenmişti.

Onlarca kimyasal var, arıtma tesisi yok

• Onlarca farklı kimyasalın kullanılacağı bu devasa sanayi bölgesinde herhangi bir sıvı veya gaz arıtma tesisinin planlanmamış olması en büyük çevresel risk olarak kayıtlara geçmişti.
• Proje sahası, resmi kurumlardan gelen yazılara göre büyük riskler barındırıyordu. AFAD sahanın "heyelan duyarlılığı yüksek" bölgede olduğunu, DSİ ve Çevre Bakanlığı "Taşkın Alanı" olduğunu, Tarım ve Orman Müdürlüğü ise sahanın yarısının dere yatağı malzemeleriyle dolu olduğunu raporlamıştı.

Uzmanlar, böylesi riskli bir bölgede yoğun kimyasal üretim yapılmasının Karadeniz'i, Bartın il merkezini ve tarımsal sulama sağlayan Kirazlıköprü Barajı'nı açıkça tehdit edeceği konusunda uyarılarda bulunmuştu. Bakanlığın süreci sonlandırmasıyla, Kocaeli Dilovası veya Ergene Nehri'ndeki gibi bir felaket senaryosunun şimdilik önüne geçilmiş oldu.