Hakkari'de karayollarında alınmayan tedbirler nedeniyle yaşanan ölümlü kazalar Meclis gündeminde

DEM Parti Nakkari Millitvekili Öznur Bartin, 18 Haziran 2026’da Yüksekova Havalimanı Kavşağı’nda kamyon ile minibüsün çarpışması sonucu üç yurttaşın yaşamını yitirmesi sonrası Hakkari’deki yollarda alınmayan önlemler ve görmezden gelinen riskler nedeniyle yaşanan ölümlü kazaları ilgili 4 bakanlığa verdiği önergeyle Meclis gündemine getirdi.

“Kabul edilemez ihmaller zinciri kazalara neden olmuştur”

Önergelerinde, Van–Hakkâri Karayolu ile Hakkâri il merkezi ve ilçe bağlantı yollarında son yıllarda yaşanan ölümlü trafik kazalarında tespit edilebildiği kadarıyla en az 28 yurttaşın hayatını kaybettiğini, çok sayıda yurttaşın da yaralandığını vurgulayan Bartin; “Van-Hakkâri Karayolu ile Hakkâri il merkezi ve ilçe bağlantı yolları uzun yıllardır kaya düşmesi, heyelan riski, yetersiz drenaj sistemleri, standart dışı koruyucu bariyerler, kontrolsüz kavşaklar, ağır tonajlı araç trafiği, eksik aydınlatma, zayıf denetim mekanizmaları ve mühendislik standartlarının yetersiz uygulanması nedeniyle yüksek riskli ulaşım koridorları olarak bilinmektedir. Bu riskler yeni değildir; teknik raporlarda, meslek örgütlerinin değerlendirmelerinde, yerel yönetimlerin tespitlerinde ve yurttaşların günlük deneyimlerinde uzun süredir kayıt altındadır. Ancak sorun tam da burada başlamaktadır. Bilinmeyen riskler değil, bilinen riskler ölüme yol açmaktadır” dedi.

“Yapısal nedenler görünmez kılınmaktadır”

Yaşanan kazalardaki ölümlerin her birinin yarım kalan bir hayatı, dağılan bir aileyi, yoksullaşan bir haneyi ve geri dönülmez toplumsal kayıpları ifade ettiğini belirten Bartin; “Buna rağmen her ölümden sonra iktidar tarafından yapılan açıklamalar benzer kalmakta; kazalar münferit olaylar olarak değerlendirilmekte, sorumluluk bireysel sürücü davranışlarına indirgenmekte ve yapısal nedenler görünmez kılınmaktadır. Oysa aynı noktalarda, aynı güzergâhlarda ve benzer koşullarda tekrar eden ölümler, meselenin bireysel hatalarla açıklanamayacağını ortaya koymaktadır” diye belirtti.

“Hakkâri söz konusu olduğunda yatırımlar yıllarca erteleniyor”

Hakkâri'de yaşanan trafik kazalarının artık yalnızca ulaşım mühendisliğinin konusu olmadığının altını çizen Bartin: “Bu mesele; bölgesel yatırım adaleti, kamu kaynaklarının dağılımı, kamusal hizmetlere erişimde eşitlik ve yaşam hakkının korunması bakımından değerlendirilmesi gereken yapısal bir yönetim sorunudur. Türkiye'nin başka bölgelerinde benzer riskler ortaya çıktığında hızla devreye sokulan güvenlik yatırımlarının, Hakkâri söz konusu olduğunda yıllarca ertelenmesi; yurttaşların yaşam hakkı bakımından fiili bir eşitsizlik yaratmaktadır. Bu durum, kamusal hizmetlerin eşitlik ilkesine uygun sunulup sunulmadığı sorusunu da beraberinde getirmektedir” ifadelerini kullandı.

“Bu nedenle Van–Hakkâri Karayolu ile Hakkâri il merkezi ve ilçe bağlantı yollarında meydana gelen ölümlü trafik kazalarının nedenlerinin bütün yönleriyle araştırılması; idari, teknik ve siyasi sorumlulukların ortaya çıkarılması; yurttaşların yaşam hakkını tehdit eden yapısal risklerin giderilmesi ve kalıcı bir yol güvenliği politikasının oluşturulması elzemdir” diyen bakanlıklara şu soruları yöneltti;

• Hakkâri'de ulaşım güvenliğini etkileyen doğal afet ve jeolojik risklere ilişkin hazırlanmış bütünleşik bir risk azaltma planı bulunmakta mıdır?
• Son beş yılda AFAD tarafından Hakkâri ulaşım ağına ilişkin kaç adet risk analizi hazırlanmıştır?
• Bu analizlerde tespit edilen risklerin kaçına yönelik uygulama gerçekleştirilmiştir?
• Hakkâri'de yaşanan ölümlü trafik kazalarının afet risk yönetimi perspektifiyle değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?
• Tekrarlayan ölümler karşısında kurumlar arası koordinasyon eksikliği tespit edilmiş midir?
• Son beş yılda Hakkâri'de meydana gelen ölümlü trafik kazalarının ekonomik ve toplumsal maliyetine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?
• Hakkâri'nin ulaşım güvenliği bakımından "öncelikli risk bölgesi" ilan edilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
• Risklerin uzun süredir bilinmesine rağmen gerekli yatırımların gerçekleşmemesinin nedeni bütçe yetersizliği midir, önceliklendirme tercihi midir?
• Hakkâri'de son iki yılda meydana gelen ölümlü trafik kazalarının ardından Cumhurbaşkanlığı düzeyinde herhangi bir koordinasyon toplantısı gerçekleştirilmiş midir?
• Aynı düzeyde can kaybının başka bölgelerde yaşanması hâlinde gösterilecek kamu refleksi ile Hakkâri'de gösterilen refleks arasında fark bulunup bulunmadığına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?