ABD Senatosundan Trump’ın İran mutabakatına tepkiler: 'Son yılların en kötü dış politika hatası'

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptı ABD’de Trump yönetimine karşı tepkilere ve tartışmalara yol açtı. Tepki gösterenler arasında ABD Başkanı Donald Trump’ın partisi Cumhuriyetçi Partinin önemli isimleri dikkat çekiyor.

Washington Post gazetesinin haberine göre, Cumhuriyetçi Partiye mensup senatörler, İran’ın yeniden inşası amacıyla 300 milyar dolarlık bir fon kurulmasını öngören plan da dahil olmak üzere mutabakatın bazı hükümlerine sert eleştiriler yönelttiler.

“Yanlış yönde atılmış bir adım”

Cumhuriyetçi Partiden Senatör Bill Cassidy anlaşmayı “son on yılların en kötü dış politika hatası” olarak nitelendirdi. Senatör Lisa Murkowski, gazetecilere yaptığı açıklamada anlaşmaya iyi niyetle yaklaşmak istediğini ancak bunun, savaştan önceki duruma kıyasla “İran’ı daha kötü, ABD’yi ise daha iyi bir durumda bırakacağını” anlamakta zorlandığını belirtti.

Senato İstihbarat Komitesi Başkanı Senatör Tom Cotton, anlaşmanın bazı yönlerinin “yanlış yönde atılmış bir adım” olmasından endişe duyduğunu söyledi. Cotton, İran’ın petrol ihracatına yönelik ABD yaptırımlarının kaldırılmasını eleştirdi. Bu adımın, ülkenin ayda 4.5 milyar ile 6 milyar dolar arasında gelir elde etmesine olanak sağlayacağını söyledi.

Cotton, Fox News’te yaptığı açıklamada, “Bu çok büyük bir meblağ ve bu terörist devrimci rejimin bu parayı kreşlere ya da hastanelere harcamayacağını biliyoruz. Bu parayı insansız hava araçları ve füze stoklarını yeniden oluşturmak, Hamas ve Hizbullah’ı finanse etmek için kullanacaklar” ifadelerini kullandı.

Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi Başkanı Senatör Roger Wicker, 300 milyar dolarlık fonu sert bir dille eleştirdi. Hükümet, fonun ABD yerine bölgedeki diğer ülkeler tarafından karşılanacağını belirtmiş olsa da Wicker, bu fonun Obama yönetiminin 2015 nükleer anlaşması kapsamında İran’a gönderdiği 1.7 milyar doları “buna kıyasla devede kulak gibi” gösterdiğini söyledi. Wicker, “Ayrıca, İran’ın sadece 60 gün daha müzakere etmeyi kabul etmesi karşılığında ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları kaldırmasına veya İran’a ait fonların dondurulmasının kaldırılmasına da karşıyım. İran rejimi nihai hedefinden —‘Amerika’ya Ölüm, İsrail’e Ölüm’— vazgeçmedi. Rejim, aldığı her kuruşu bu hedefi ilerletmek için harcayacak.”

Senato Çoğunluk Lideri John Thune ise anlaşmaya destek vererek “Bunu, nihai anlaşmanın nasıl olacağına dair muhtemelen biraz uzun sürecek ve tartışmalı olmaya devam edecek bir sürecin ilk adımı olarak görüyorum” dedi. Önde gelen İran karşıtlarından Senatör Lindsey Graham da anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nı açarak ABD’ye fayda sağlayacağını düşündüğünü söyledi. Ancak Hürmüz Boğazı, ABD’nin saldırılarını başlattığı 28 Şubat’tan önce zaten tüm gemilere açıktı.

“Durum o kadar kötü ki Cumhuriyetçiler bile eleştiriyor”

Demokrat Partiden yükselen tepkiler ise daha şiddetli oldu. Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi’nin en üst düzey Demokrat üyesi Senatör Jack Reed, savaşın sona ermesinden dolayı rahatladığını ancak anlaşmanın ayrıntılarının Trump’ın savaş hedeflerine ulaşmada yetersiz kaldığını belirtti. Reed, İran petrolüne yönelik ABD yaptırımlarının kaldırılmasını “ağır ihmal” olarak nitelendirdi.

Senato Azınlık Lideri Charles E. Schumer de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Durum o kadar kötü ki, Trump’ı eleştirmeden önce tedirgin olup diz çöken Cumhuriyetçiler bile, bunun ne kadar kötü bir anlaşma olduğunu söylemekten başka çare bulamıyorlar” dedi. 

(Dış Haberler)