İstanbul'da çalışanlar t: Nüfusun yarısı yoğun stres altında

İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA) "Çalışma hayatında sınırlar, esneklik ve ‘iyi iş’ algısı” araştırması yaptı. Araştırma, İstanbul’da çalışan nüfusun önemli bir kesiminin yoğun stres altında olduğunu gösterdi. Araştırmada “esnek çalışma” kavramı ile ilgili bulgular da ön plana çıktı. Katılımcıların yarıya yakını esnek çalışmayı “özgürlük ve iş-özel hayat dengesi” şeklinde görürken yüzde 35,2'si “belirsizlik ve plansızlık” olarak tanımladı.

İBB’ye bağlı İPA’nın aylık veri bülteni İstanbul Barometresi’nin mayıs sayısı yayımlandı. Bu sayının tematik dosya konusu “Çalışma Hayatında Sınırlar, Esneklik ve ‘İyi İş’ Algısı” olarak belirlendi. Araştırmada, İstanbul’da işgücünün önemli bir bölümünün fiziksel emek ağırlıklı bedensel güç gerektiren sektörlerde istihdam edildiği ortaya çıktı. Katılımcıların yarısına yakını yani yüzde 49,6’sı fiziksel emek ağırlıklı işlerde, yüzde 30,7’si masa başı/zihinsel işlerde, yüzde 19,7’si ise karma nitelikteki işlerde çalıştığını belirtti.

“Esnek çalışma” kavramıyla ilgili soru, çalışanların bu düzenlemeyi nasıl deneyimlediğine dair bir tablo ortaya koydu.  Katılımcıların yüzde 48,7’si esnekliği “özgürlük ve iş-özel hayat dengesi” şeklinde tanımlayıp olumlu biçimde görürken, yüzde 35,2'si “belirsizlik ve plansızlık”, yüzde 16,1'i ise “sürekli ulaşılabilirlik baskısı ve bitmek bilmez işler” olarak tanımladı. Çalışma mekanları incelendiğinde tüm gün ofis ya da işyerinde olanların oranı yüzde 74,1 çıktı. Uzaktan ya da hibrit çalışma biçimleri yüzde 25,9 olarak ölçüldü. 

Çalışanların mesleki stres düzeyine ilişkin bulgular, İstanbul’da çalışan nüfusun önemli bir kesiminin yoğun stres altında olduğunu gösterdi. Katılımcıların yüzde 40,5'i iş kaynaklı yoğun stres yaşadığını, yüzde 38,5'i stres yaşamadığını ifade etti. Yüzde 21'lik kesim ise bu konuda kararsız kaldı. Araştırmada iş kaynaklı tükenmişlik hissi de ölçüldü. Katılımcıların yüzde 35,2'si tükenmiş hissettiğini belirtirken, yüzde 46,4'ü ise tükenmişlik hissetmediğini kaydetti.

Katılımcılara “Aynı maaşı alacak olsanız, çalışma saati daha kısa ama kariyer imkanı daha az olan bir işi tercih eder miydiniz?” sorusu da yöneltildi. Daha kısa çalışma saatleri karşılığında kariyer fırsatlarından vazgeçebileceğini söyleyenlerin oranı yüzde 44,5 olarak ölçüldü. Katılımcıların yüzde 45'i ise böyle bir tercihte bulunmayacağını ifade etti. Kararsızların oranı da yüzde 10,6. Kadınların yüzde 48,1'i bu tercihi benimserken erkeklerde oran yüzde 42,6'da kaldı.

(İşçi Sendika Servisi)