Bitmeyen işler, yoğun stres: İstanbul'da her üç emekçiden biri tükenmiş durumda

İstanbul Planlama Ajansının (İPA) yayımladığı mayıs ayı İstanbul Barometresi, kentte çalışanların kölelik düzenine dönen çalışma koşullarını gözler önüne serdi. Araştırmaya göre İstanbul'daki emekçilerin yarısı fiziksel güçle çalışırken, ezici bir çoğunluk yoğun stres ve tükenmişlikle boğuşuyor. Patronların "özgürlük" diye pazarladığı esnek çalışma ise emekçilere belirsizlik ve kesintisiz sömürü olarak dönüyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) bağlı İPA, "Çalışma hayatında sınırlar, esneklik ve ‘iyi iş’ algısı" başlıklı mayıs ayı bültenini yayımladı. İstanbul’daki çalışma yaşamına dikkat çeken araştırma, sermayenin "modern ve esnek çalışma" makyajının altından yoğun sömürü, stres ve geleceksizlik çıktığını kanıtladı.

Esneklik değil, sürekli ulaşılabilirlik baskısı

"Esnek çalışma" kavramıyla ilgili soru, emekçilerin bu düzenlemeyi nasıl deneyimlediğine dair bir tablo ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 48,7’si esnekliği “özgürlük ve iş-özel hayat dengesi” şeklinde tanımlayıp olumlu biçimde görürken, yüzde 35,2'si “belirsizlik ve plansızlık”, yüzde 16,1'i ise “sürekli ulaşılabilirlik baskısı ve bitmek bilmez işler” olarak tanımladı. Çalışma mekanları incelendiğinde tüm gün ofis ya da işyerinde olanların oranı yüzde 74,1 çıktı. Uzaktan ya da hibrit çalışma biçimleri yüzde 25,9 olarak ölçüldü. 

Her üç emekçiden biri tamamen tükenmiş

Çalışanların mesleki stres düzeyine ilişkin bulgular, İstanbul’da çalışan nüfusun önemli bir kesiminin yoğun stres altında olduğunu gösterdi. Katılımcıların yüzde 40,5'i iş kaynaklı yoğun stres yaşadığını, yüzde 38,5'i stres yaşamadığını ifade etti. Yüzde 21'lik kesim ise bu konuda kararsız kaldı. Araştırmada iş kaynaklı tükenmişlik hissi de ölçüldü. Katılımcıların yüzde 35,2'si tükenmiş hissettiğini belirtirken, yüzde 46,4'ü ise tükenmişlik hissetmediğini kaydetti.

Kadınlar kariyer değil, nefes almak istiyor

Katılımcılara “Aynı maaşı alacak olsanız, çalışma saati daha kısa ama kariyer imkanı daha az olan bir işi tercih eder miydiniz?” sorusu da yöneltildi. Daha kısa çalışma saatleri karşılığında kariyer fırsatlarından vazgeçebileceğini söyleyenlerin oranı yüzde 44,5 olarak ölçüldü. Katılımcıların yüzde 45'i ise böyle bir tercihte bulunmayacağını ifade etti. Kararsızların oranı da yüzde 10,6. Kadınların yüzde 48,1'i bu tercihi benimserken erkeklerde oran yüzde 42,6'da kaldı.

(İşçi Sendika Servisi)