İHD İskenderun Şubesi: Çocuklar ucuz işgücü değildir

Hatay — İnsan Hakları Derneği (İHD) İskenderun Şubesi, 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü dolayısıyla şube konteyneri önünde basın açıklaması yaptı. Emek ve Demokrasi Güçleri'nin de katıldığı açıklamayı İHD İskenderun Şube Yöneticisi Mustafa Şevket Anlar okudu.

Açıklamada, çocuk işçiliğinin çocukların eğitim, sağlık, oyun, dinlenme, gelişim ve korunma haklarının ihlali olduğu vurgulanarak, çocukların çalışma yaşamına sürüklenmesinin bireysel tercihlerden değil yoksulluk, eşitsizlik ve yetersiz sosyal politikalar nedeniyle ortaya çıktığı ifade edildi.

Türkiye’de çocuk işçiliğinin giderek yaygınlaştığına dikkat çekilen açıklamada, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre yalnızca 2025 yılında en az 94 çocuğun çalışırken yaşamını yitirdiği belirtildi. Son 13 yılda iş cinayetlerinde hayatını kaybeden çocuk sayısının ise en az 836 olduğu kaydedildi. Yaşamını yitiren çocukların önemli bölümünün tarım, sanayi, hizmet ve inşaat sektörlerinde çalıştığına işaret edilerek, çocuk emeği sömürüsünün ulaştığı boyuta dikkat çekildi.

“MESEM uygulamaları çocuk işçiliğini derinleştiriyor”

Açıklamada, son yıllarda yaygınlaştırılan Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamalarının çocuk işçiliğinin artışındaki rolüne de değinildi. Mesleki eğitim adı altında yüz binlerce çocuğun haftanın büyük bölümünü işyerlerinde geçirmek zorunda kaldığı belirtilerek, bunun eğitim hakkını fiilen ortadan kaldırdığı ve çocukları yeterli denetimin olmadığı çalışma ortamlarına ittiği ifade edildi.

Çocukların ucuz işgücü olarak üretim süreçlerine dahil edilmesinin çocuğun üstün yararı ilkesiyle bağdaşmadığı vurgulanan açıklamada, iş cinayetlerinde yaşamını yitiren çok sayıda çocuğun MESEM kapsamında çalıştırılmış olmasının, sistemin çocuk hakları açısından yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığı belirtildi.

İHD Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu adına yapılan açıklamada; çocuk işçiliğinin tüm biçimlerinin ortadan kaldırılması, çocukları çalışmaya iten yoksulluk ve eşitsizlik koşullarına karşı hak temelli sosyal politikaların hayata geçirilmesi, MESEM uygulamalarının sonlandırılması, tüm çocuklar için güvenli, bilimsel, laik ve nitelikli eğitime erişimin güvence altına alınması ve çocuk işçi ölümlerine yol açan cezasızlık politikalarına son verilmesi talep edildi.

Açıklama, “Çocuklar ucuz işgücü değildir. Çocukların yeri fabrikalar, atölyeler ve işyerleri değil; okullar, oyun alanları ve özgürce gelişebilecekleri yaşam alanlarıdır” sözleriyle sona erdi.