Çıplak arama ve kötü muamele iddiaları Meclis gündemine taşındı: CHP'li Tanrıkulu'ndan Fatoş Pınar Türker için soru önergesi

CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, İBB iştiraki Medya AŞ Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker'in duruşmada dile getirdiği gözaltı sürecine ilişkin iddiaları Meclis gündemine taşıdı. Tanrıkulu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, çıplak arama, kötü muamele, psikolojik baskı ve hak ihlali iddialarına ilişkin çok sayıda soru yöneltti.

"İddialar kamuoyunca bilinmiyor"

Önergesinde, Türker'in tutuklu yargılandığı davanın duruşmasında gözaltı sürecinde çıplak aramaya maruz bırakılmak istendiğini, psikolojik baskı gördüğünü, çocukları üzerinden tehdit edildiğini ve çeşitli hak ihlallerine uğradığını iddia ettiğini hatırlatan Tanrıkulu, İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün ise söz konusu iddiaları reddederek tüm işlemlerin mevzuata uygun gerçekleştirildiğini açıkladığını belirtti.

Tanrıkulu, "Türkiye'de özellikle son yıllarda gözaltı merkezleri, ceza infaz kurumları ve kolluk birimlerinde çıplak arama, kötü muamele ve insan onurunu zedeleyici uygulamalara ilişkin çok sayıda iddia kamuoyuna yansımaktadır. İnsan hakları örgütleri, barolar, milletvekilleri ve mağdurlar tarafından dile getirilen bu iddiaların etkili şekilde soruşturulup soruşturulmadığı ise kamuoyunca bilinmemektedir" ifadelerini kullandı.

“Söz konusu kamera kayıtları muhafaza edilmekte midir?”

Tanrıkulu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’ye şu soruları yöneltti;

• Fatoş Pınar Türker'in duruşmada dile getirdiği iddialar hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir idari inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?
• Başlatılmamışsa, bir kişinin mahkeme huzurunda kamuoyuna açık şekilde ileri sürdüğü ağır hak ihlali iddialarının araştırılmamasının gerekçesi nedir?
• İstanbul Emniyet Müdürlüğünün söz konusu iddiaları reddeden açıklaması hangi inceleme, rapor veya soruşturma sonucuna dayanmaktadır?
• Fatoş Pınar Türker'in gözaltında bulunduğu süre boyunca kaldığı alanlarda güvenlik kamerası kaydı bulunmakta mıdır?
• Söz konusu kamera kayıtları muhafaza edilmekte midir?
• Kamera kayıtlarının bağımsız yargı mercileri veya insan hakları denetim mekanizmaları tarafından incelenmesine engel herhangi bir durum bulunmakta mıdır?
• Türker'in gözaltında bulunduğu süre boyunca üst araması veya detaylı arama işlemi yapılmış mıdır?
• Yapılmış ise, bu işlemler hangi hukuki gerekçeye dayanılarak gerçekleştirilmiştir?
• Söz konusu arama işlemlerine ilişkin tutanak düzenlenmiş midir?
• Düzenlenmiş ise, tutanaklarda kaç kolluk görevlisinin imzası bulunmaktadır?
• Arama işlemleri sırasında kadın personel görevlendirilmiş midir?
• Türkiye genelinde 2020-2026 yılları arasında gözaltı merkezlerinde gerçekleştirilen detaylı arama ve çıplak arama işlemlerinin yıllara göre sayısı nedir?

“Açılan soruşturmaların kaçında disiplin cezası verilmiştir?”

• Bu işlemlerin ne kadarı kadınlar hakkında uygulanmıştır?
• Aynı dönemde çıplak arama veya insan onurunu zedeleyici arama uygulamaları nedeniyle Bakanlığınıza ulaşan toplam şikayet sayısı kaçtır?
• Bu şikayetlerin kaçında idari soruşturma açılmıştır?
• Açılan soruşturmaların kaçında disiplin cezası verilmiştir?
• Kaç kolluk görevlisi hakkında adli işlem yapılmıştır?
• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin çıplak arama ve kötü muameleye ilişkin kararları doğrultusunda Bakanlığınızın güncel uygulama ve denetim mekanizmaları nelerdir?
• Kolluk personeline işkence yasağı, kötü muamelenin önlenmesi ve insan hakları konusunda verilen eğitimlerin kapsamı nedir?
• Son beş yılda bu eğitimlere katılan personel sayısı nedir?
• Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Kamu Denetçiliği Kurumu veya diğer denetim mekanizmaları tarafından gözaltı merkezlerine ilişkin hazırlanan raporlarda tespit edilen eksiklikler nelerdir?

“Bu başvuruların kaçında ihlal tespit edilmiştir?”

• Bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla hangi çalışmalar yapılmıştır?
• Bakanlığınıza bağlı gözaltı merkezlerinde avukat görüşme hakkının engellendiğine ilişkin son beş yılda kaç başvuru yapılmıştır?
• Bu başvuruların kaçında ihlal tespit edilmiştir?
• Gözaltı işlemleri sırasında psikolojik baskı, tehdit veya yönlendirme yapıldığı iddialarıyla ilgili son beş yılda toplam kaç şikayet alınmıştır?
• Bu şikayetler sonucunda kaç kolluk görevlisi hakkında işlem yapılmıştır?
• Bakanlığınız, gözaltı merkezlerinde meydana gelebilecek hak ihlallerini önlemek amacıyla tüm görüşme ve işlem alanlarının görüntülü kayıt altına alınmasına yönelik bir çalışma yürütmekte midir?
• Gözaltındaki kişilerin insan onuruna uygun muamele görmesini sağlamak amacıyla mevcut mevzuatta değişiklik yapılması yönünde bir hazırlık bulunmakta mıdır?
• İşkence ve kötü muamele yasağına ilişkin "sıfır tolerans" politikasının uygulanmasına dair son beş yılda yapılan denetim sayısı kaçtır?
• Bu denetimler sonucunda kaç merkez hakkında eksiklik veya ihlal tespiti yapılmıştır?
• İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün açıklamasında belirtilen "iddialar gerçeği yansıtmamaktadır" sonucuna hangi somut bilgi ve belgeler ışığında ulaşıldığı kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
• Bakanlığınız söz konusu iddiaların bağımsız ve tarafsız bir şekilde araştırılması amacıyla müfettiş görevlendirecek midir?
• Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşme ve İstanbul Protokolü çerçevesinde gözaltı merkezlerinde etkili denetim mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik yeni bir çalışma yürütülmekte midir?