ABD Dışişleri Bakanı Rubio'dan Türkiye açıklaması: F-35 için S-400 engeli sürüyor

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesinde yaptığı sunum sırasında Türkiye’nin F-35 programındaki durumuna ilişkin soruları yanıtladı.

Demokrat Temsilci Dina Titus, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ın Türkiye’nin yeniden F-35 programına alınması gerektiği yönündeki açıklamalarını gündeme getirdi. Titus, bu açıklamaların mevcut ABD yasaları ve uzun süredir izlenen politikayla çeliştiğini belirterek Rubio’ya Türkiye’nin F-15 ya da F-35 alıp alamayacağını sordu.

"S-400 aldıkları için alamıyorlar"

Rubio, Türkiye’nin geçmişte F-35 programına dahil olduğunu ancak Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından çıkarıldığını hatırlattı. "Bunları alamamalarının nedeni Ruslardan S-400 sistemini satın almış olmaları" diyen Rubio, Türkiye’nin F-35 programındaki statüsünün yürütme tarafından tek başına değiştirilemeyeceğini belirtti. Konunun yasalarla düzenlendiğini vurgulayan Rubio, "Şu anda böyle bir seçeneğe sahip değiliz çünkü bu, hem Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın ilgili hükümleriyle hem de diğer yasalarla düzenleniyor" dedi.

1.4 milyar dolar ödedi, vidasını bile alamadı

Türkiye, 2.5 milyar dolar ödeyerek 2019'da Rusya'dan satın aldığı S-400 füze savunma sistemi nedeniyle, “ABD'nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası” olarak bilinen CAATSA kapsamında yaptırımlara maruz kalan ilk NATO ülkesi olmuş ve üretici ortaklarından olduğu F-35 programında da 2021 yılında resmen çıkarılmıştı.

Türkiye'nin 1.4 milyar dolar ön ödeme yaptığı 6 adet F-35 savaş uçağına da el konulmuştu. Siyasi iktidar senelerdir hem bu projede yaptırım sebebiyle uğradığını söylediği zararın tazmin edilmesini talep ediyor hem de programa dönmek istiyor. Ancak henüz bir başarı elde etmiş değil.

F-16 da alamıyor

F-35 programından çıkarıldıktan sonra Türkiye, Ekim 2021'de 23 milyar dolara ABD'den 40 adet yeni F-16 Block 70 (Viper) savaş uçağı ve mevcut 79 adet F-16 uçağı için modernizasyon kiti satın alma talebinde bulundu. Ancak uçakların satışı CAATSA yaptırımları nedeniyle 2 yıldan fazla bekledi. Türkiye'nin İsveç'in NATO'ya katılımına onay vermesiyle, dönemin ABD Başkanı Joe Biden satışı kabul etti. Ancak bu satın alım da CAATSA yaptırımları nedeniyle hâlâ bekletiliyor. 

Türkiye’nin savaş uçağı 'KAAN'ı da ABD motor satmadığı için üretemediği bizzat Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tarafından Erdoğan'ın ABD ziyareti sırasında itiraf edilmişti. Yaşananlar üzerine Türkiye,  İngiltere'den 20, Katar ve Umman'dan da 12'şer adet Eurofighter satın almak üzere görüşmeleri yoğunlaştırmıştı.

(Dış Haberler)