Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 2,5 büyüdü: Yurttaşın tüketim harcamaları barınma ve ulaşıma gitti

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının birinci çeyreğine (ocak-mart) ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) verilerini açıkladı. Verilere göre Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine kıyasla zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 2,5 oranında büyüme kaydetti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,1 artarken, takvim etkisinden arındırılmış endeks ise yıllık bazda yüzde 2,6 artış gösterdi.

GSYH'yi oluşturan faaliyet kolları incelendiğinde, yılın ilk çeyreğinde en yüksek büyüme yüzde 9,5 ile bilgi ve iletişim faaliyetlerinde gerçekleşti. Bu sektörü yüzde 5,2 ile diğer hizmet faaliyetleri ve yüzde 4,6 ile tarım sektörü izledi. Aynı dönemde ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 3,7; finans ve sigorta faaliyetlerinde yüzde 3,5; inşaat sektöründe yüzde 3,2 ve gayrimenkul faaliyetlerinde yüzde 3,0 oranında büyüme kaydedildi. Öte yandan, sanayi sektöründe yüzde 0,8 oranında bir daralma yaşanması dikkat çekti.

Toplam gelir cari fiyatlarla 17 trilyon liraya yaklaştı

Üretim yöntemiyle hesaplanan GSYH tahmini, 2026 yılının birinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 35,7 artış göstererek 16 trilyon 999 milyar 977 milyon TL büyüklüğüne ulaştı. GSYH'nin dolar bazındaki ilk çeyrek değeri ise cari fiyatlarla 389 milyar 598 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 2,1, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 3,0 oranında artış kaydetti. Dış ticaret verilerinde ise belirgin bir düşüş tablosu ortaya çıktı; mal ve hizmet ihracatı yılın ilk çeyreğinde zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 12,7 azalırken, ithalatta da yüzde 2,0 oranında düşüş yaşandı.

Yurttaşın artan tüketimi gıdadan küçüldü, barınma ve ulaşımdan büyüdü

Harcama yöntemiyle GSYH verilerine bakıldığında, yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamalarının yüzde 4,8 oranında arttığı görüldü. Ancak tüketim harcamaları alt kalemlerde incelendiğinde dayanıklı tüketim mallarının (otomotiv ve motosiklet, beyaz eşya, mobilya, elektronik aletler vb.) toplam harcamalar içindeki boyutu 2025 yılı son çeyreğine kıyasla yüzde 10,8’den 8,4’e geriledi.

Yapılan harcamalar içinde yarı dayanıklı tüketim mallarının (giyim, küçük eşya, ev tekstili, mutfak eşyaları vb.) ağırlığı ise yüzde 10,5’ten 9,8’e geriledi. 
Dayanıksız tüketim mallarının (gıda, içecekler, temel sağlık malzemeleri vb.) payı ise 2025 yılı 4'üncü çeyreğinde yüzde 31,8’den yüzde 30,5’e geriledi. Bunun karşısında hizmetlerin (konut kirası, eğitim, ulaşım, faturalar, restoran, iletişim masrafları vb.) payı aynı dönem için yüzde 47’den yüzde 51,3’e yükseldi. Yani yurttaşların harcamaları büyürken ne temel ihtiyaçları açısından ne de konut, otomotiv ve ev eşyaları cinsinden alımlara para ayrılamadı. Büyüyen geçim, kira, ulaşım ve fatura masrafları boğazların kısılmasıyla sağlandı.

İş gücü ödemelerinin milli gelirdeki payı değişmedi

Gelir yöntemiyle hesaplanan GSYH bileşenlerinde, iş gücü ödemeleri 2026 yılının ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 35,9 artış gösterdi. Net işletme artığı ile karma gelirdeki artış ise yüzde 34,4 oldu. İş gücü ödemelerinin (brüt ücret, yan haklar prim ve kesintiler dahil yapılan tüm ödemeler) cari fiyatlarla gayrisafi katma değer içerisindeki payı, geçen yılın aynı döneminde olduğu gibi bu çeyrekte de yüzde 42,7 seviyesinde sabit kaldı. Net işletme artığı ve karma gelirin payı ise yüzde 36,3'ten yüzde 35,8'e geriledi. İş gücü ödemelerinin GSYH içindeki payı 2025 yılı ilk çeyreği seviyesine yeniden yükselmiş oldu.

Geçtiğimiz yıl boyunca GSYH içindeki payı sürekli gerileyen işgücü ödemeleri yıl sonunda yüzde 33,7’ye kadar gerilemişti.