Astronomlar gizemli sinyalin izini sürdü: İlkel kara delik adayı bulundu

Astronomlar, 2019 yılında gözlenen sıra dışı bir ışık olayının, evrenin en gizemli nesnelerinden biri olarak kabul edilen ilkel bir kara delikten kaynaklanmış olabileceğini öne sürdü.

Araştırmacılar, Dünya'dan yaklaşık 163 bin ışık yılı uzaklıktaki Büyük Magellan Bulutu yönünde bulunan bir yıldızın yaklaşık bir saat boyunca beklenmedik şekilde parlaklaştığını ve ardından normal seviyesine döndüğünü tespit etti. Gözlenen olayın bilinen yıldız patlamaları, süpernovalar veya değişken yıldız davranışlarıyla uyuşmadığı belirtildi.

Avustralya'daki Swinburne Teknoloji Üniversitesinden astronom Renee Key liderliğindeki ekip, söz konusu olayın özelliklerini inceleyerek en güçlü açıklamanın "ilkel kara delik" olabileceği sonucuna ulaştı. Araştırmacılar, aday cisme "Phoebe" adını verdi.

Büyük Patlama'nın kalıntıları olabilir

Bilim insanlarına göre ilkel kara delikler, Büyük Patlama'nın hemen ardından oluşmuş olabilecek teorik cisimler arasında yer alıyor. Günümüzde gözlenen kara deliklerin aksine bu nesnelerin çok daha küçük kütlelere sahip olduğu düşünülüyor.

Araştırmacılar, Phoebe'nin Ay'ın yaklaşık üç katı kütleye sahip olabileceğini ve Samanyolu'nun karanlık madde halesinde yer aldığını hesapladı.

Işığı mercek gibi büyütmüş olabilir

Çalışmaya göre olay, "mikromercekleme" olarak bilinen bir etkiyle açıklanabiliyor. Çok yoğun bir cismin oluşturduğu güçlü kütle çekimi, arka plandaki yıldız ışığını geçici olarak büyüterek kısa süreli bir parlama yaratabiliyor.

2019 yılında Karanlık Enerji Kamerası (DECam) tarafından kaydedilen olayda da yalnızca tek bir yıldızın parlaklığının arttığı, çevresindeki diğer ışık kaynaklarının ise değişmediği görüldü.

Alternatif açıklamalar değerlendirildi

Araştırma ekibi, cihaz kaynaklı hatalar, yıldız patlamaları ve serbest dolaşan gezegenler gibi farklı senaryoları da değerlendirdi. Yapılan analizlerde, gözlenen olayın Samanyolu'nun karanlık madde halesindeki bir cisim tarafından oluşturulmuş olma olasılığının diğer senaryolara göre daha yüksek olduğu sonucuna varıldı.

Bununla birlikte bilim insanları, Phoebe'nin kesin olarak bir ilkel kara delik olduğunun henüz kanıtlanmadığını vurguluyor. Serbest dolaşan bir gezegen ihtimalinin de tamamen dışlanmadığı belirtiliyor.

Tartışmalar sürüyor

İlkel kara deliklerle ilgili tartışmalar son dönemde yeniden gündeme geldi. Şubat ayında Andromeda Galaksisi yönünde gözlenen bazı mikromercekleme olaylarının da ilkel kara deliklerle bağlantılı olabileceği öne sürülmüş, ancak farklı araştırma ekipleri bu yoruma itiraz etmişti.

Yeni çalışmayı yürüten ekip, daha güçlü teleskoplarla yapılacak gözlemlerin Phoebe'nin gerçek doğasını ortaya çıkarabileceğini belirterek gelecekteki gözlem programlarının bu tür düşük kütleli cisimlere odaklanması gerektiğini savundu.

Araştırmanın sonuçları hakem değerlendirmesi öncesinde arXiv platformunda ön baskı olarak yayımlandı.