Pülümürlü kadınlar: Toprağımıza dokunmasınlar

Dersim – Pülümür ilçesine bağlı Karagöz, Kocatepe, Boğalı, Kovuklu, Çakırkaya ve Dağbek köylerinde yaşayan halk başta olmak üzere, Dimin Madencilik tarafından Karagöz köyünde yapılması planlanan krom ocağı projesine tepkili. Karagöz (Gurik) köyünde bir araya gelen köylüler yaptıkları açıklamayla madene karşı mücadele edeceklerini bir kez daha dile getirdiler. Üstelik Dimin Madencilik işçi ve doğa düşmanı projeleriyle bilinirken, halk “Doğamıza dokunmayın” diyor.

Açıklama için Karagöz köyüne Dersim merkezden yaklaşık iki saat süren bir yolculuğun ardından varıyoruz. Araçları bıraktıktan sonra yürüyerek köye ulaştığımızda, köylüler çoktan hazırlıklara koyulmuş. Kimi lokma, kimi ekmek, kimi tulum peyniri getirmiş, birlikte direnip birlikte paylaşmak için... Her tarafı dağ ile çevrili bu yerde sarının, yeşilin cümbüşü gibi bir manzara karşılıyor bizi. Kalabalık gittikçe artarken, maden sahası olarak düşünülen Hel Dağı’na doğru “Maden istemiyoruz” sloganları eşliğinde yürüyüş başlıyor.

‘Mirasımıza sahip çıkmaya geldik’

Biraz daha geriden yavaş adımlarla ilerleyen Gülizar Demir’le konuşmak istediğimizi söyleyince yanındaki arkadaşını gösteriyor, arkadaşı “Madenciliği istemiyoruz, memleketimize, Dersim’imize, doğamıza dokunmasınlar istemiyoruz” diyor.

Ardından Demir ile sohbet etmeye devam ediyoruz. Bursa’da yaşadığını ve eylem için geldiğini anlatarak, “Hep birlikte toprağımıza dokunmasınlar demek için geldik. Hiçbir köyümüze dokunmasınlar neden dokunuyorlar? Dedelerimiz, nenelerimiz burada büyüdü, burada öldü hepsinin mezarları burada. Onların bıraktığı mirasa sahip çıkmaya geldik” diye tepkisini dile getiriyor.

‘Köyümüz eskisi gibi kalsın’

Kocatepe (Asgirek) köyünden Suna Kırıkkaya ise İzmir’de yaşıyor. Tatil dolayısıyla geldiği köyünün maden projesiyle tehdit altında olmasına karşı destek için eyleme katılmış. Kırıkkaya’nın anlattıklarıysa şöyle: “Her yaz Kocatepe’ye geliyoruz köyümden uzak duramıyorum o yüzden köyümün bu maden işleriyle rahatsız edilmesini istemiyorum. Köyümüzün eskisi gibi kalmasını doğamızın zarar görmemesini istiyoruz. Kuşlarımıza, dağdaki hayvanlara hatta ayılarımıza bile dokunulmasını istemiyoruz. Bugün bu eylem umarım işe yarar geri durur ve bizi rahat bırakırlar.”

Zelal Başçı ise maden istemiyoruz sloganlarıyla devam ediyor yürüyüşe. Bir diğer kadın ise “Buralıyım ama burada yaşamıyorum” diyor ve ekliyor, “Madene karşı duruşumuzu göstermek için bugün buraya geldik. Hep birlikte doğamız, yolumuz, yaşamımız ve ömrümüz burası demek için geldik madeni istemiyoruz.”

Karagöz’de yapılan açıklamaya DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Pülümür Belediye Başkanı Müslüm Tosun, EMEP, DEM, SMF, Partizan başta olmak üzere siyasi partiler, çevre örgütleri ve sanatçılar da destek veriyor.

Doğayı sermayenin kâr hırsı uğruna yok etmek isteyenlere karşı en başta kadınlar her canlının hakkı için direneceklerini anlatıyor. Yapılan açıklamada konuşan Pancılas köyünün kadın muhtarına kadınlar eşlik ediyor: “Bağır, kadınların sesi daha gür çıksın.”

Dimin Madencilik: İşçi ve doğa düşmanı projelerle sicili kabarık

Dimin Madencilik, Dersim’in Pülümür ilçesinde hayata geçirmek istediği maden projesiyle ilk vukuatına imza atmıyor. Genel merkezi Diyarbakır’ın Kayapınar ilçesinde bulunan ve 2008 yılında kurulan şirket, maden arama, işletme ve ihracat kapasitesiyle Türkiye’nin büyük ölçekli maden firmalarından biri konumunda. Şirket sürdürülebilir çevre politikaları arkasına sığınsa da bölgedeki pratikleri hem işçi kıyımları hem de doğa talanlarıyla gündemden düşmüyor.

Bingöl’de işçi kıyımı ve sendika düşmanlığı

Şirketin ana üretim üssü olan Bingöl’ün Genç ilçesine bağlı Avnik bölgesindeki manyetit demir cevheri sahası, uzun süredir çalışma uyuşmazlıklarıyla kaynıyor. İşçilerin sendikal hak arayışlarına işten çıkarmalar ve baskılarla yanıt veren şirkete karşı bölgedeki köylerin ve su kaynaklarının kuruyarak zarar görmesi nedeniyle yerel halkın ve çevre örgütlerinin de büyük tepkisi var.

Lice’de 700 hektarlık ormana bakır tehdidi

Şirketin gözünü diktiği bir diğer nokta ise Diyarbakır’ın Lice ilçesi. Kılıçlı (Mizag) köyü ile Koçmarin mezrası sınırları içinde yer alan ve yaklaşık 700 hektarlık devasa bir ormanlık alanı kapsayan bölgede, şirket tarafından “bakır ocağı ve kırma eleme tesisi” kurulmak isteniyor. Tarım arazilerini, su kaynaklarını ve bölgenin hassas ekosistemini doğrudan tehdit eden bu projeye karşı hem Lice halkı hem de kentteki kitle örgütleri hukuki ve fiili bir mücadele yürütüyor.

Son hedef Pülümür

Şirketin son olarak Dersim’in Pülümür ilçesine bağlı Karagöz (Gurik) köyünde açmak istediği krom ocağı projesi ise bardağı taşıran son damla oldu. Başta Karagöz olmak üzere Kocatepe, Boğalı, Kovuklu, Çakırkaya ve Dağbek köylerini etkileyecek, bölgenin tek geçim kaynağı olan hayvancılığı ve tarımı bitirecek projeye karşı Pülümürlü yurttaşlar tepki gösteriyor.