2024’ten bugüne irade gasbı: 13 kayyım, 75 transfer ve sayısız operasyon

Bir varmış, bir yokmuş… Bir kurultay varmış, bir de baktık yok olmuş… Seçim zaferleri varmış da seçme ve seçilme özgürlüğü yokmuş…

Dönemin CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun “Halil İbrahim sofrası” davetine icabet eden siyasi parti liderlerinin hop oturup hop kalktığı ‘altılı masa’, sancılı bir süreç sonucu aday gösterdiği ‘Bay Kemal’ öncülüğünde girdiği 14-28 Mayıs 2023 genel seçimlerinde hezimet yaşamış. Sadece cumhurbaşkanlığı seçimi değil, Meclis çoğunluğu da kaybedilmiş. Seçim haritası yine ampulün sarısına boyanırken bol kepçe dağıtılan milletvekillerinden payına düşeni alan “Ziyade olsun” diyerek masadan ayrılmış.

Kılıçdaroğlu’nun yenilgi hanesine bir çentik daha atılırken, umudunu seçimlere bağlayan büyük bir kesimin üstünü karamsarlık bulutları kaplamış. İktidar ekonominin başına Mehmet Şimşek’i getirmiş, seçim öncesi açılan musluklar kısılmış, işçi ve emekçinin üstünden geçecek silindir yola çıkmış.

Bu tabloda CHP içinden “değişim” sesleri yükselmeye başlamış; “Önce partide, sonra ülkede değişim”. Ekrem İmamoğlu işaret fişeğini yakmış, Özgür Özel taşı sırtlamış. 4-5 Kasım 2023’te gerçekleşen CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı öncesi değişim beklentisi yüksek, inancı ise düşükmüş. Fakat ilk tur Özel’in 664’e 682’lik üstünlüğüyle sona ermiş, ikinci turda ise fark 276’ya yükselmiş… Kılıçdaroğlu’nun 13 yıllık genel başkanlığı sona ermiş.

9 ay sonra 31 Mart 2024’te yerel seçimlere gidilmiş, AKP 3 büyükşehir, 12 il ve 179 ilçe belediyesi ile birlikte birinci parti ünvanını da kaybetmiş. CHP büyükşehir belediyesi sayısını 3 artırarak 14’e, il belediyesi sayısını 11 artırarak 21’e, ilçe belediyesi sayısını da 150 artırarak 337’ye yükseltmiş. Harita kırmızıya boyanırken CHP, Türkiye’nin birinci partisi konumuna erişmiş.

Yıllar sonra bir mahkeme, 21 Mayıs 2026’da bir karar vermiş, “Hepsi masaldı” demiş; “O kurultay da sonrakiler de aslında yok, Kılıçdaroğlu hâlâ genel başkan”…

Adım adım irade gasbı

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, yerel seçimler sonrası 1 Nisan 2024’te yaptığı konuşmada, “Her olanda bir hayır vardır. Milletin sandıkta verdiği mesajları en isabetli, en objektif şekilde tartarak gerekli adımları mutlaka atacağız” demişti. İktidar cephesinde alarm zillerinin çalmasına neden olan yerel seçimler sonrası o adımlardan ilki Van’da atıldı. Mazbata seçimi kazanan DEM Parti’li Abdullah Zeydan yerine AKP’nin Adayı Abdulahat Arvas’a verilmek istendi. Halk sokaklara dökülünce YSK, seçimden 4 gün sonra Zeydan’a hakkı olanı nihayet verdi; ta ki 15 Şubat 2025’te yerine kayyım atanana kadar.

Aylar sonra haziran 2024’te sarı öküz Hakkâri ile verildi; ikinci kayyım 31 Ekim’de İstanbul Esenyurt’a, bu kez CHP’li bir belediyeye ‘kent uzlaşısı’ gerekçe gösterilerek atandı. 31 Ekim, daha sonra CHP’li belediyeleri hedef alacak operasyonlar için de milat oldu. Bu operasyonların iddianameleri ve operasyonlarla tutuklananların ‘etkin pişmanlık’ ifadeleri ‘mutlak butlan’ davasının dosyalarına da eklendi.

31 Ekim 2024’ten günler sonra kayyım atamaları Mardin, Batman ve Halfeti ile sürdü. Bir yandan seçimde kazanılamayan belediyeler, YRP’li, İYİP’li, DEM Parti’li, CHP’li başkanları transferler edilerek törenlerle 5’er 10’ar AKP’ye geçerken, bir yandan da düzenlenen operasyonlarla belediye başkanları hapsedilip görevden uzaklaştırıldı, Meclis çoğunluğu sağlanabilen yerlerde yerlerine AKP’liler getirildi. 19 Mart 2025’te İstanbul Büyükşehir Belediyesini (İBB) hedef alan operasyonlar ise CHP’nin Cumhurbaşkanı Adayı İmamoğlu dahil çok sayıda seçilmiş ve belediye bürokratının hapsedilmesiyle sonuçlandı. Türkiye geneline yayılan kitlesel eylemler belediyenin AKP yönetimine geçmesini engellese de tutukluların özgürlüğünü sağlayamadı.

Görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanları daha sonra suçlamalardan beraat etseler de görevlerine dönemedi: ‘Aziz İhsan Aktaş’ davasında tahliye edilen Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar, İBB davasında tahliye edilen Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar, kayyıma gerekçe gösterilen davada beraat eden Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk bazı örnekler. Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer’e ise tahliye edildiği ‘kent uzlaşısı’ davasında 6 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Yerine kayyım atanmasına gerekçe edilen ‘kent uzlaşısı’ davasında tahliye edilen Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan ise “yedek tutuklama” dediği İBB davası kapsamında hâlâ cezaevinde.

Kayyım atanan belediyeler

31 Mart 2024 seçimlerinden bu yana toplamda 4 milyon 369 bin 428 nüfusa ev sahipliği yapan, 3’ü CHP, 10’u DEM Parti yönetiminde olan 13 belediyeye kayyım atandı: Mardin, Van, Hakkâri, Batman, Dersim, Siirt, Halfeti, Ovacık, Bahçesaray, Akdeniz, Kağızman, Esenyurt ve Şişli. Bu şekilde 2 milyon 816 bin 382 seçmenin iradesi gasbedildi.

Operasyonlarla gasp

CHP’li belediyelere yönelik operasyonlar sonucu Esenyurt ve Şişli’nin yanı sıra 3 belediye AKP’ye geçti. Gaziosmanpaşa (353 bin 813 seçmen) ve Bayrampaşa (199 bin 743 seçmen) belediyeleri itiraz edile edile kazanana kadar yaptırılan belediye meclisi seçimleriyle, Beykoz (186 bin 911 seçmen) ise tutuklanan Alaattin Köseler’in yerine vekil seçilen Özlem Vural Gürzel’in AKP’ye katılmasıyla el değiştirdi. Bursa (2 milyon 388 bin seçmen) da Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in tutuklanması sonrası yapılan seçimle AKP’ye geçti.

AKP’ye geçişler

2024 yerel seçimleri sonrası aralarında Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu ve Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal’ın da yer aldığı milyonlarca kişinin yaşadığı en az 75 belediyenin başkanı AKP’ye transfer oldu. Bunların 36’sı YRP, 17’si CHP, 8’i İYİP, 3’ü DEVA, 2’si DEM Parti, 2’si DP’den seçime girmişti. 7’si ise bağımsız yarışıp kazandıktan sonra AKP’ye geçti. 75 belediyenin 45’i ilçe, 28’i belde belediyesi. Öte yandan AKP’nin transfer çabaları sürüyor; örneğin CHP’den istifa eden Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan, AKP’ye katılması beklenen isimler arasında.