Erzin merası kurtarıldı: Özel endüstri bölgesi kararı iptal edilince mera davası da kesin olarak kazanıldı

Hatay - Hatay’ın Erzin ilçesinde halkın ve yerel kooperatiflerin yaşam alanlarını koruma mücadelesi sonuç verdi. Adana Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, Aşağıburnaz Mahallesi’ndeki yaklaşık 199 bin metrekarelik mera alanını, Byport Petrol Ürünleri Terminal Hizmetleri AŞ’nin yatırımları için meradan çıkarma kararını kesin olarak iptal etti. Mahkeme, projenin dayanağı olan "Özel Endüstri Bölgesi" ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın Danıştay tarafından iptal edilmesini gerekçe göstererek, mera tahsis değişikliğinin tamamen "sebepsiz" ve hukuka aykırı kaldığına hükmetti. Temyiz yolu kapalı olarak oy birliğiyle alınan bu karar, bölgedeki ekoloji mücadelesi için önemli bir kazanım anlamı taşıyor.

Teknik ekibin olumsuz görüşü gizlenmişti

Süreç, Erzin Gönüllüler Derneği ile Ernar Tarımsal Kalkınma, Erzin Sulama ve Yeşilkent Sulama kooperatiflerinin yanı sıra yerel üreticilerin, Hatay Valiliği İl Mera Komisyonunun 14 Eylül 2022 tarihli kararına karşı dava açmasıyla başladı. Şirket, bölgede planladığı "Propandan Polipropilen Üretme Tesisi, Su Alma Yapısı ve Derin Deniz Deşarjı" projesi için meralık alanın gözden çıkarılmasını talep etmişti. Hatay Valiliği Mera Komisyonu, kendi görevlendirdiği teknik ekibin "olumsuz görüş vermesine rağmen" hiçbir bilimsel ve hukuki gerekçe göstermeksizin meranın tahsis amacını değiştirerek Hazine adına tescil edilmesini sağladı. Hatay 2. İdare Mahkemesi bu usulsüzlüğü saptayarak işlemi iptal etse de, Hatay Valiliği ve Byport şirketi karara itiraz ederek davayı istinafa taşımıştı.

ÇED iptali, endüstri bölgesi kararını zincirleme çökertti

Adana Bölge İdare Mahkemesi, yürüttüğü incelemede çevre davalarının birbirine bağlı zincirleme etkisini gözler önüne serdi. Şirketin yapmayı planladığı kimyasal tesis ve deniz deşarjı projesine verilen "ÇED Olumlu" kararı, bölgedeki kurbağa, göçmen kuş ve deniz kaplumbağası türleri ile deniz ekosistemine geri dönülemez zararlar vereceği gerekçesiyle daha önce yargı tarafından iptal edilmiş ve bu iptal Danıştay tarafından onanmıştı.

ÇED raporunun çökmesinin ardından Danıştay Onuncu Dairesi ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, projenin koruyucu zırhı olarak çıkarılan "Byport Petrol Ürünleri Hatay Özel Endüstri Bölgesi" ilanına dair Cumhurbaşkanı Kararı'nı da tamamen iptal etti. Yüksek mahkeme, hukuka aykırı bir ÇED raporuna dayanılarak özel endüstri bölgesi kurulamayacağına, ÇED iptal edilince endüstri bölgesinin de yasal dayanağının kalmadığına hükmetti.

"Hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır"

Adana Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, Danıştay’ın bu kesinleşen iptal kararlarına atıfta bulunarak meraların talan edilmesine geçit vermedi. Kararda, bir idari işlemin yargı eliyle iptal edilmesi durumunda, o işlemin tesis edildiği tarihten itibaren tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kalkacağı ve "hukuk aleminde hiç doğmamış" sayılacağı vurgulandı.

Mera alanının elinden alınmasının tek nedeninin söz konusu endüstri bölgesi kararı olduğunu belirten mahkeme, bu karar ortadan kalkınca mera tahsis değişikliğinin "sebep" unsurunun da tamamen yok olduğunu kaydetti. Sonuç olarak Hatay 2. İdare Mahkemesinin verdiği iptal kararını haklı bulan istinaf dairesi, davalı idare ve müdahil şirketin başvurularını esastan reddetti.