Engelli yurttaşların medikal cihaz yükü Meclis gündeminde: DEM Partili Çiçek’ten SGK düzenlemesi teklifi

DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, engelli yurttaşların yardımcı teknoloji ve medikal cihazlara ücretsiz erişiminin sağlanması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne kanun teklifi sundu. Teklifte, tekerlekli sandalye, protez, işitme cihazı ve göz içi lens gibi cihazların bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından tamamen karşılanması ve fark ücreti alınmaması öngörülüyor.

Çiçek tarafından sunulan teklifin gerekçesinde, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Engelli Haklarına İlişkin Sözleşme kapsamında engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit katılımını güvence altına alma yükümlülüğü bulunduğu hatırlatıldı.

Çiçek, “Bu yükümlülüklerin en somut karşılığı, engelli yurttaşların yardımcı teknoloji ve medikal cihazlara ücretsiz ve engelsiz erişiminin sağlanmasıdır” ifadelerini kullandı.

“Lüks değil, zorunlu ihtiyaç”

Kanun teklifinin gerekçesinde tekerlekli sandalye, protez ve işitme cihazı gibi tıbbi malzemelerin engelli yurttaşlar açısından “lüks değil, yaşamın sürdürülebilirliği ve insan onurunun korunması için zorunlu araçlar” olduğu vurgulandı.

SGK’nin geri ödeme tutarları ile piyasa fiyatları arasındaki farkın giderek arttığını belirten Çiçek, 2026 yılı başındaki SUT güncellemesinin piyasa koşullarının gerisinde kaldığını ifade etti.

Çiçek, standart bir manuel tekerlekli sandalye için SGK tarafından karşılanan tutarın birkaç bin lira seviyesinde kaldığını, aynı ürünün piyasa fiyatının ise 15 bin ila 40 bin lira arasında değiştiğini söyledi.

Protezlerde farkın daha da yüksek olduğuna dikkat çeken Çiçek, “SGK’nın mekanik protezler için sağladığı destek yaklaşık 15 bin ila 25 bin TL bandında kalırken, ileri teknoloji mikroişlemcili protezlerin piyasa fiyatı 2026 yılı itibarıyla 500 bin TL’den başlayıp 1 milyon 500 bin TL’ye kadar ulaşabilmektedir” dedi.

“Engelli yurttaşlar düzenli gelirden yoksun”

Teklifin gerekçesinde engelli yurttaşların yaşadığı ekonomik sorunlara da yer verildi. Çiçek, engelli aylıklarının yaklaşık 5 bin ila 7 bin 500 lira seviyesinde olduğunu, açlık sınırının ise 33 bin lirayı aştığını belirtti.

Türkiye’de çalışabilir durumdaki engellilerin iş gücüne katılım oranının yüzde 20 seviyelerinde kaldığını ifade eden Çiçek, çok sayıda engelli yurttaşın düzenli ve güvenceli gelirden yoksun bırakıldığını söyledi.

Çiçek, “Engelli yurttaşlar, devletin sosyal destek adı altında sunduğu yetersiz katkıların yarattığı boşluğu kendi sınırlı imkânlarıyla kapatmak zorunda bırakılmaktadır” ifadelerini kullandı.

Teklifte neler var?

Kanun teklifinde, yardımcı teknoloji ve medikal cihazların bedelinin SGK tarafından tamamen karşılanması, hiçbir katılım payı veya fark ücreti alınmaması yer alıyor.

Ayrıca Tıbbi Malzeme ve Yardımcı Cihaz Listesi’nin en geç iki yılda bir güncellenmesi, bu sürecin Sağlık Bakanlığı, ilgili meslek kuruluşları ve engelli örgütlerinin katılımıyla yürütülmesi öneriliyor.

Teklifte cihazların yenileme sürelerinin bireysel tıbbi gereklilik esas alınarak belirlenmesi ve cihazın kullanılamaz hale gelmesi durumunda geçici cihaz tahsis edilmesi de yer aldı.