Britanya’da seçim haftası: İngiltere ‘sağa’, İskoçya ve Galler ‘sola’ oy verdi

Londra – Britanya adasını oluşturan üç ülkede de bu hafta seçim vardı: İngiltere’de yerel seçimler ve İskoçya ile Galler’de de parlamento seçimleri... İngiltere’deki yerel seçimde, seçmenin yaklaşık yüzde 60’ı sağcı ve ırkçı partileri tercih etti. İskoçya ve Galler’de yapılan yerel parlamento seçimlerinde ise İngiltere’nin aksine, ulusalcı sosyal demokrat partiler ve Yeşiller oyların çoğunu almayı başardı. İngiltere’de Yeşillerin de oylarını artırdığı seçim sonuçlarına göre, iktidardaki İşçi Partisi en büyük kaybeden oldu.

Kesin olmayan sonuçlara göre Reform UK oyların yüzde 27’sini alarak İngiltere tarhinde ilk kez aşırı sağcı ve ırkçı bir parti birinci parti oldu. Sağcı Muhafazakar Parti de oyların yüzde 20’sini alarak ikinci parti oldu. İktidardaki İşçi Partisi ise son genel seçimlerden bu yana yaklaşık 18 puan kaybederek yüzde 17 oy alabildi. Seçimlerin kazananlarından biri de Yeşiller oldu. Birçok belediye yönetiminin kontrolünü sağlayacak çoğunluğu elde eden Yeşiller yüzde 15 oy oranına ulaşarak dördüncü oldu. Henüz yeni kurulan ve seçimlere kendi adıyla girme hazırlıklarını tamamlayamayan Jeremy Corbyn’in Your Party’si ise bağımsız adayları destekledi ve bağımsız adaylar yaklaşık yüzde 6 oy aldı.

Bu sonuçlara göre, birçok belediyenin kontrolü Reform UK’ye geçti; ancak çoğu belediye halen İşçi Partisinde. Birinci parti olmasına rağmen Reform UK sadece 14 belediye kazanırken, çok daha az oy almasına rağmen, güçlü olduğu yerlerde aşırı oy kaybına uğramayan İşçi Partisi 28 belediyeyi elde tutmayı başardı; 37 belediyeyi ise kaybetti.

Yeşiller tarihi bir başarı elde ederek ilk kez 4 belediyede kontrolü sağladı. Seçimde 10 belediye yönetimini kaybeden Muhafazakar Parti sadece 9 belediye kazanabildi. İlk sonuçlara göre 26 belediyede ise çoğunluğu sağlayan bir parti olmadı.

İskoçya’da referandum bir başka zamana kaldı

İskoçya’nın bağımsızlığını sağlayacağı vaadiyle seçime giren İskoçya Ulusal Partisi (SNP) bağımsızlık referandumu için gerekli olan 66 sandalyeye ulaşamadı. 129 sandalyeli parlamentoda SNP 58 sandalye kazandı. İşçi Partisi İskoçya’da da büyük yenilgi alırken Yeşiller tarihi kazanımla çıktı. Yeşiller 15 milletvekili çıkarırken, İskoçya’da zaman zaman çoğunluğu da elde eden İşçi Partisi sadece 17 milletvekili çıkarabildi. Reform UK de İskoçya’da ilk kez 17 sandalyeye ulaştı. Muhafazakarlar 12 milletvekili kazanırken, Liberal Demokratlar 10 saldalye elde etti.

Galler’de tarihi yenilgi

Yerel parlamento seçimlerinin yapıldığı Galler’de de geçmişte zaman zaman birinci parti olan İşçi Partisi büyük yenilgi alarak sadece 9 senatör kazanabildi. Toplam 96 senatörün seçildiği seçimde İşçi Partisi 35 senatör kaybetti. Galler’de ulusalcı ve sosyal demokrat bir parti olan Plaid Cyrmu oyların yüzde 35’ini alarak birinci oldu ve 43 sandalye kazandı. Galler’de de büyük kazanım elde eden ırkçı Reform UK oyların yüzde 27’sini ve ikinci sırayı alarak 34 sandalye kazandı. Yeşiller 2 sandalye ile tarihinde ilk kez Galler parlamentosuna girdi. Muhafazakârlar da 22 sandalye kaybetti ve 7 senatör kazanabildi.

Starmer: İstifa etmeyeceğim

Büyük yenilgi alan İşçi Partisinin lideri Keir Starmer’in istifası isteniyor. Parti içinde de çeşitli istifa çağrıları yapılırken, partinin sağa kayması, İsrail’e kayıtsız şartsız destek vermesi ve sosyal kesintileri hızla devam ettirmesinin bu dramatik kayıplara neden olduğu yorumları yapılıyor. Göçmen politikaları da eleştirilen Starmer, seçimden büyük yenilgi aldığını kabul etti ama istifa etmeyeceğini açıkladı. “Değişimi hızlandırmamız lazım” diyen Starmer için önümüzdeki günlerin çok daha zor geçmesi bekleniyor.