Bartın'ın kalbine kimyasal tehdit: 'Islak mendil' projesinden tonlarca çamaşır suyu çıktı

Bartın - Bartın'ın Abdipaşa Beldesi Belediye Sosyal Tesisleri'nde, "Abdipaşa Uluslararası Temizlik, Hijyen ve Kozmetik Sanayicileri İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (OSB)" projesi için önceki gün ÇED Halkın Katılımı Toplantısı düzenlendi. Abdipaşa Belediye Sosyal Tesislerinde yapılan toplantıda, Orman Fakültesinden emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Erdoğan Atmış'ın eleştirileri damga vurdu. 232 sayfalık ÇED başvuru dosyasını detaylıca incelediğini belirten Prof. Dr. Atmış, projenin bölge için taşıdığı yaşamsal tehlikeleri ve rapordaki tutarsızlıkları yöre halkı ve yetkililerle paylaştı.

Üretim ve hammadde miktarları arasındaki fiziksel imkansızlık

Firmanın sunumunun ardından söz alan Prof. Dr. Atmış, ÇED raporunda kimyasal madde üretimi ile kullanılacak hammadde arasında 1/100 ile 1/900 oranında akıl almaz farklar olduğuna dikkat çekti. Yılda 100 bin ton endüstriyel temizlik kimyasalı üretileceğinin yazıldığını ancak hammadde miktarının bin ton bile gösterilmediğini vurgulayan Atmış, "Ham maddeniz ne kadarsa ondan daha azını üretmek durumundasınız. Bir madde yoktan var, vardan yok edilebilir mi? Üretim yapılacağı söylenen yıllık toplam 100.000 tonun 99 bin tonu nereden sağlanacaktır? Tablolarda verilen kimyasalların toplamı 1/100 oranında gösterilerek tesisin çevresel ve sağlık üzerindeki etkileri gizlenmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. Aynı durum diğer iki üretim tipi için de geçerlidir. Yılda 392 ton hammadde kullanılacak bir proseste 50 bin ton üretimin nasıl yapılaktır? Hammadde miktarının ürün miktarını karşılama oranı sadece yüzde 0,78’dir” diye konuştu.

Onlarca kimyasal var ancak arıtma tesisi yok

Onlarca farklı kimyasal maddenin kullanılacağı böylesi büyük bir sanayi bölgesinde herhangi bir sıvı veya gaz arıtma tesisinin bulunmaması, toplantıda öne çıkan en büyük risk olarak kayıtlara geçti. Sanayicilerin maliyetten kaçmak için arıtma ve filtre yatırımlarından uzak durduğuna işaret eden Prof. Dr. Atmış, Kurtköy'deki Bartın Organize Sanayi Bölgesi'nin yıllarca arıtma tesisi olmadan çalışarak Bartın Irmağı'nı kirlettiğini ve binlerce balığın ölümüne yol açtığını hatırlattı.

"Tehlikeli" ve "çok tehlikeli" üretim sınıfı

Rapordaki NACE kodlarına göre tesiste üretilecek ürünlerin "tehlikeli" veya "çok tehlikeli" kategorisinde yer aldığını belirten Atmış, olası bir yangın veya iş kazasında Abdipaşa'da veya çevre ilçelerde yeterli itfaiye ve acil müdahale ekibinin bulunmadığını vurguladı. Belde halkına sadece "ıslak mendil üretilecek" şeklinde sunulan projenin aslında %40'lık kısmının çamaşır suyu ve ağır endüstriyel temizlik ürünlerini kapsadığını belirten Atmış, "Evde çamaşır suyunu açınca aldığınız kokunun tonlarca üretildiğini düşünün; Abdipaşalılar bu kokuyu sürekli duyacak" uyarısında bulundu.

Resmi kurum raporları: Sahanın heyelan ve taşkın riski yüksek

Proje sahasının devletin resmi kurum görüşlerine göre ciddi doğal afet riskleri taşıdığı da konuşmada belgeleriyle ortaya kondu:

• AFAD, sahanın bazı parsellerinin heyelan duyarlılığı yüksek zon içerisinde kaldığını belirtiyor.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile DSİ, alanı "Taşkın Alanı" ve "Dere Taşkın Koruma Alanı" olarak tanımlıyor.
• İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, projedeki 32 hektarlık alanın yarısının dere yatağının zamanla getirdiği malzemelerle dolu olduğunu raporluyor.

Atmış, bu riskli bölgede yoğun kimyasal üretim yapılmasının, hemen yakındaki tarımsal sulama ve taşkın önleme amaçlı Kirazlıköprü Barajı'nı, Bartın il merkezini ve Karadeniz'i ciddi şekilde tehdit edeceğini vurguladı.

"Kocaeli Dilovası'nın kaderini yaşamayalım"

Kocaeli Dilovası'ndaki kontrolsüz sanayileşmeyi ve Ergene Nehri'ndeki zehirli kirliliği örnek gösteren Prof. Dr. Atmış, batı bölgelerinde artık istenmeyen zararlı sektörlerin teşviklerle Anadolu'ya yönlendirildiğini ifade etti. Atmış, yöre halkının "gençlerimiz iş sahibi olsun" umuduyla her projeyi kabul etmemesi gerektiğini belirterek yetkililere çağrıda bulundu.

Atmış; projenin revize edilerek Endüstriyel Temizlik Kimyasalları, Ev Tipi Temizlik Ürünleri ile Medikal ve Kozmetik Ürünler kısmının derhal iptal edilmesini, dere yatağı ve orman arazisi işgallerine son verilmesini talep etti.