İstanbul 1 Mayıs'ı: ‘Bıçak Kemikte’

“Eti geçti, duydun mu?
Bıçak kemikte.
Duymadınsa duy artık
behey Allah’ın kulu,
bıçak kemikte.
Duy da silkin n’olursun
bu ne biçim uyku bu.
Bıçak kemikte” 

Yer yer yağmurlu ve mevsime göre soğuk da sayılabilecek bir günde, Kadıköy’deki 1 Mayıs miting alanının hemen önünde bir çember oluşturan DİSK Dev Yapı-İş (Devrimci Yapı, İnşaat ve Yol İşçileri Sendikası) işçileri, coşkuları ile dikkat çekiyor. Hasan Hüseyin Korkmazgil’in ‘Bıçak Kemikte’ şiirini hep bir ağızdan yüksek sesle okuyorlar. Kadıköy’deki mitingin en kalabalık kortejlerinden biri olmasa da en canlı kortejlerinden biri olmalarının bir nedeni var. Hem çok ağır sömürü koşulları altında, hem de iş güvenliği önlemlerinden yoksun olarak çalışıyorlar ve çok sık iş cinayeti haberleriyle gündeme geliyorlar. Geride bıraktığımız ay, 18 Nisan 2026 günü, Malatya’nın Yeşilyurt ilçesindeki bir inşaatta çalışırken yüksekten düşen 17 yaşındaki E.T. hayatını kaybetti. Ondan 14 gün önce de Amasya Suluova’da çalıştığı 3 katlı inşaatın çatısından düşerek ağır yaralanan 65 yaşındaki Sadık Güney’in ölüm haberi geldi. Emekli olması gereken yaşta, geçinebilmek için inşaatta çalışmak zorunda kalmıştı Güney. İnşaat işçileri, iş cinayetleri raporlarında hep en başlarda yer alıyorlar.

Mitingin DİSK Birleşik Metal-İş ve DİSK Genel-İş ile birlikte en göz dolduran kortejlerinden birini oluşturan DİSK Lastik-İş Sendikası’na üye işçiler de “Dünya yerinden oynar, işçiler birlik olsa” sloganıyla alana coşku katanlar arasındaydı. 

‘Asgari ücrete, tüm ücretlere, emekli aylıklarına hemen zam’ yazılı bir pankart da dikkat çekiyordu. BilişimSEN (Bilişim Emekçileri Sendikası) da alana, girerken, ‘Beyaz yaka burada, sınıfının yanında’ sloganı atıyordu.

Kadıköy’deki mitingin en kalabalık korteji CHP kortejiydi. CHP kortejinde, 13 aydır cezaevinde bulunan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı Adayı Ekrem İmamoğlu’na özgürlük isteyen dövizler yoğun olarak dikkati çekiyordu.

Mitinge kitlesel katılım gösterenlerden Emek Partisi korteji de miting alanına, savaşsız ve sömürüsüz bir dünya talebini dile getiren büyük pankart ile birlikte, ‘Mehmet Türkmen yalnız değildir’ sloganları atarak girdi.

Göreve başlamasının hemen ardından ifade özgürlüğü bağlamındaki açık tavrı nedeniyle iktidarın kuşatmasıyla karşı karşıya kalan ve verdiği mücadele sonrası yönetimi beraat eden İstanbul Barosu da, mitinge canlı bir katılım gösterdi.

‘Telif alın terimizdir. Senaristbir’ pankartı ve ‘Yaşasın özgür tiyatro’, ‘Telif mi? O sahne kesilmiş’ yazılı dövizlerin taşındığı Oyuncular Sendikası alanda gözüme ilişenlerdendi.

Onunla birlikte Haydarpaşa kolunda gelen TMMOB ve TTB ile, Söğütlüçeşme Metrobüs durağı önünden gelen KESK, DEM Parti de alanda gördüklerim arasındaydı. İktidar kuşatmasına karşı başarılı bir seçim dönemini geride bırakan İstanbullu tabipler de, alanda mutlu ve coşkuluydu. Yaptığımız kısa sohbette de bu dikkati çekiyordu.

Miting alanına, ‘Emek var, prim var. Kademe sandığı bekliyor’ yazılı seçim sandığı ile gelen ‘2000 sonrası SGK’lıya kademeli emeklilik gelsin’ talebini dile getiren EMADDER (Emeklilikte Adalet Derneği) de, çalışılmış görsel performanslarıyla dikkati çekiyordu. Son seçimlerde iktidarın emekliler arasında küçümsenemeyecek oy kaybı yaşadığı hatırlandığında, bu seçim sandığı önemli bir görsel mesajdı.

Pek çok iyi fotoğrafıyla tanıdığımız ve emek mücadelesini de yakından takip eden Sevgili Kadir İncesu da alandaydı ve ‘Şüpheli Kadın Ölümleri Aydınlatılsın/Emek Partisi’ yazılı, yere düşmüş olan bir dövizin fotoğrafını çekiyordu.

Aşağı yukarı son on beş yıl içinde, Türkiye’deki işçi konfederasyonlarının, işçi sınıfının uluslararası birlik mücadele ve dayanışma günü olan 1 Mayıs’ı ortak kutlama eğiliminin gerisine düştükleri biliniyor. Evrensel’in sayfalarını takip edenler, son yıllarda çok fazla sektörde inişli çıkışlı sayısız grev ve iş bırakmanın gerçekleştiğini hatırlayacaklardır. Bunlardan bazıları da, grevlerinin Cumhurbaşkanı kararıyla ertele adı altında yasaklanan grevler olduğu halde, greve devam ederek kazanan işçilerdi. İş yerlerinde, fabrikalarda, sefalet ücretine mahkum edilen ve çalışma arkadaşlarını iş cinayetlerinde yitiren işçilerin duydukları öfke ile 1 Mayıs alanına yansıyan tablo arasındaki açı farkında sendika bürokrasisinin payı başta olmak üzere, pek faktörün etkisi var.

Başa dönerek bağlarsak, ‘Bıçak kemikte’ sözü, miting alanında bulunan uyanış içindeki işçilerin, alana gelmemiş olan işçilere bir çağrısı kadar, işçilerin gözlerini bağlayanlara da bir mesaj olarak okunabilir.