Çiftçinin 1,3 trilyonluk borcu Meclis gündeminde: DEM Partili Cupolo’dan iki bakana soru önergesi

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, artan gıda enflasyonu, tarımsal üretimdeki maliyet artışları ve çiftçinin 1,3 trilyona ulaşan borç yüküne ilişkin iki ayrı soru önergesi verdi. Cupolo, hem Tarım ve Orman Bakanı hem de Hazine ve Maliye Bakanı’na yönelttiği önergelerde, üretimdeki kriz ve destek politikalarının yetersizliğine dikkat çekti.

Önergelerde, 2017’den bu yana gıda enflasyonunun küresel eğilimlerden koparak yükseldiği, tarımsal girdilerde dışa bağımlılık, artan maliyetler ve yetersiz planlamanın üreticiyi zor durumda bıraktığı ifade edildi. Tarımsal üretim maliyetlerinin son aylarda hızla arttığı, mazot, gübre ve ilaç fiyatlarındaki yükselişin üretimi sürdürülemez hale getirdiği vurgulandı.

Cupolo, çiftçinin bankalara olan borcunun 2026 Nisan itibarıyla 1,3 trilyon liraya ulaştığını belirterek, bu durumun üretim kapasitesini tehdit ettiğini kaydetti. Önergelerde ayrıca desteklerin geç ödenmesi, bütçeden tarıma ayrılan payın yetersizliği ve üreticinin finansal darboğazına dikkat çekildi.

Cupolo, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması istemiyle şu soruları yönetti;

• 1 Ocak 2026’dan itibaren verilen toplam tarımsal destek kadardır? Bu miktar GSYH’nin yüzde kaçına tekabül etmektedir?
• Yasaya göre yapılması gereken tarımsal destek miktarının çok altında destek verildiği iddiası hakkında ne düşünüyorsunuz?
• Tarımsal desteklerin üretimden çok sonra ödenerek enflasyon karşısında hiçleşmesini engelleyecek bir ödeme modeli geliştirilecek mi?
• 2022-2025 arası süren şiddetli kuraklığın ardından çiftçinin elinde kalan son üretim gücünü korumak için hangi acil eylem planı devrededir?
• Üretim maliyetlerinin sadece son iki ayda %40-50 artması nedeniyle çiftçinin toprağa küsmesini engelleyecek radikal ve sonuç verici somut bir adım atılacak mı?

Cupolo, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e ise şu soruları sordu;

• Çiftçinin banka ve kooperatiflere olan 1,3 trilyon liralık borç yükü için faizsiz yapılandırma takvimi oluşturuldu mu?
• 1 Ocak’ta 54 TL olan mazotun 28 Nisan’da 72 TL’ye çıkmasının gıda enflasyonu üzerindeki çarpan etkisi nasıl kompanse edilecektir?
• Üreticinin borç vadelerinin hasat döngüsüne uygun şekilde 5 yıla yayılması talebi bütçe disiplini çerçevesinde değerlendirilmekte midir?
• Küresel gıda endeksleri gerilerken Türkiye’deki mutfak enflasyonunun dizginlenememesini hangi somut mali araçlarla engellemeyi planlıyorsunuz?
• Tarımsal üretimdeki tıkanıklığın makroekonomik dengeler ve ulusal gıda güvenliği üzerindeki stratejik riski nasıl yönetilecektir?