1 Mayıs'ı anlamına uygun şekilde alanlarda sahiplenmek zorundayız

Bayram Kesgin*

İşçi sınıfının uluslararası birlik, mücadele ve dayanışma günü olan 1 Mayıs’a sayılı günler kaldı. Ancak bu yıl 1 Mayıs’ı, her zamankinden daha ağır ekonomik ve siyasal koşullar altında karşılıyoruz.

Sermaye ve onun siyasal temsilcisi AKP iktidarının tercih ettiği politikalar sonucunda; işçiler ve emekçiler olarak derinleşen yoksulluk, güvencesizlik, işten atmalar, ağır çalışma koşulları ve borçla ayakta kalmaya zorlanan bir yaşamın içine itildik. Emekçiler, her geçen gün daha fazla sömürüye maruz kalırken, yaşam koşulları giderek ağırlaşıyor.

Öte yandan, hak arayan işçilere yönelik baskılar da artıyor. Sendikalaştıkları için işten atılan Digel Tekstil ve Temel Conta işçileri 500 günü aşkın süredir direnişlerini sürdürüyor. İşçilerin hak mücadelesine destek veren BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen’in gözaltına alınıp tutuklanması, bu baskının en açık göstergelerinden biridir. Doruk Maden işçileri ise aylarca alamadıkları maaşlarını ve haklarını direnişlerinin sonucunda alabildiler.

Tarihte ilk kez asgari ücretin açlık sınırının altında belirlendiği, emeklilerin yoksulluğa mahkûm edildiği bir dönemde 2026 1 Mayıs’ına giriyoruz.

Belediyelerde ciddi hak kayıpları yaşanıyor

Yerelde ise tablo farklı değildir. İzmir’de; Karşıyaka, Buca, Konak, Karabağlar başta olmak üzere ilçe belediyelerinde çalışan sendikalı işçiler ile İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı şirketlerde çalışan emekçiler ciddi hak kayıpları yaşıyor. Ücretler ve hak edişler zamanında ödenmiyor, imza altına alınmış toplu iş sözleşmeleri askıya alınıyor. Buna itiraz edildiğinde ise işçiler işleriyle, ekmekleriyle tehdit ediliyor.

Özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İZENERJİ, İZELMAN ve Ege Şehir Planlama’da çalışan, DİSK Genel-İş Sendikası üyesi işçiler; 2025 Mayıs ayında yaşanan toplu iş sözleşmesi tıkanıklığı, ardından gelen 7 günlük grev ve sonrasında devam eden hak gasplarıyla karşı karşıyadır. Ücretlerin düzensiz ödenmesi, “havuz sistemi” uygulamaları, iş yerlerindeki baskı ve işten atma tehditleri çalışanları canından bezdirmiştir. Sorunlar, geçici çözümlerle örtülmeye çalışılsa da derinleşerek sürmektedir.

Bugün işçiler ve emekçiler hem yerelde hem genelde topyekûn bir saldırı altındadır. Buna rağmen birçok sendika, sorunu yalnızca iş yeri sınırları içinde ele almakta ve sınırlı, etkisi zayıf eylemlerle çözüm aramaktadır. Bu yaklaşım, yaşanan sorunların büyüklüğü karşısında yetersiz kalmaktadır.

Sendikalar ve birleşik mücadelenin önemi

Sendikaların en önemli eksiklerinden biri, parçalı ve dağınık bir mücadele hattına sıkışmış olmalarıdır. İş yerlerine hapsolmuş, birbirinden kopuk tepkiler; ne hak kayıplarını durdurabilmekte ne de kalıcı kazanımlar sağlayabilmektedir. Oysa sorunlarımız ortaktır ve çözümü de ortak mücadeleden geçer.

Bu nedenle yapılması gereken açıktır: Sendikalar arası dayanışmayı büyütmek, farklı iş kollarındaki direnişleri birleştirmek ve mücadeleyi yerelden genele taşıyan birleşik bir hat örmektir. İş yeri inisiyatiflerini güçlendiren, tabanın söz ve karar sahibi olduğu bir örgütlenme anlayışıyla hareket edilmeden bu gidişatın durdurulması mümkün değildir.

1 Mayıs, tam da bu birleşik mücadelenin büyütülmesi için bir fırsattır.

"Yaşadığımız her sorun 1 Mayıs meydanlarında haykırılmalı"

1 Mayıs yalnızca bir kutlama günü değil; mücadele, dayanışma ve örgütlenme günüdür. Bir güne sığdırılamayacak kadar büyük, süreklilik gerektiren bir mücadele çağrısıdır.

Ne yazık ki bugün 1 Mayıs’ı iş yerlerimizden uzaklaştırmış durumdayız. Oysa yaşadığımız her sorun, 1 Mayıs alanlarında haykırılması gereken taleplerdir. Bu talepleri işçi sınıfının tüm kesimleriyle birleştirerek ortak bir mücadele hattına dönüştürmek zorundayız.

Bugün görev açıktır:

İzmir Büyükşehir Belediyesi çalışanı, DİSK/Genel-İş Sendikası İzmir 2 No’lu Şube ve Tüm Bel-Sen 1 No’lu Şube’ye üye işçiler ve iş yeri temsilcileri olarak, bu talepler doğrultusunda iş yerlerimizde 1 Mayıs’a çağrı yaptık.

İş yerlerinden başlayarak birleşik ve güçlü bir mücadeleyi örmek; 1 Mayıs’ı gerçek anlamına uygun şekilde alanlarda sahiplenmek zorundayız.

*DİSK/Genel İş İzmir 2 Nolu Şube İZSU İş Yeri Temsilcisi

(Haber Merkezi)