Kültür sanat meslek örgütlerinin 1 Mayıs talepleri ortak: Güvenceli iş, insanca ücret, özgürce sanat üretimi

Ankara – Sahne sanatlarından, yayınevlerine, sinemadan müziğe kadar kültür sanat emekçileri güvencesiz çalışmadan düşük ücrete ve özgür sanat üretimine kadar ciddi sorunlar yaşıyor. İşçi sınıfının Uluslararası Birlik Mücadele ve Dayanışma günü 1 Mayıs yaklaşırken kültür sanat meslek örgütlerinin temsilcileriyle temel taleplerini konuştuk. Kültür sanat meslek örgütleri ve dernekleri şu üç talepte ortaklaşıyor: Güvenceli iş, insanca yaşam ve özgürce sanat üretimi.

MÜZİK-SEN: Müzisyenlerin yüzde 87’si güvencesiz

Müzik ve Sahne Sanatçıları Sendikası (Müzik Sen) Genel Başkanı Fatih Özakoğlu, sendikalarının üyeleriyle birlikte Ankara, İzmir ve Antalya’da 1 Mayıs alanında olacağını söyledi.

Yaptıkları bir anket çalışmasında müzisyenlerin yüzde 87’sinin güvencesiz çalıştığını tespit ettiklerini dile getiren Özakoğlu, müzik ve sahne sanatçılarının patron tarafından sigortasısız çalıştırıldığını, bir taban ücretlerinin bulunmadığını ve asgari geçim düzeyinde çalıştıklarını söyledi.

Tüm bu koşullarla birlikte ayrıca müzik ve sahne sanatçılarının aralıklı çalıştıkları için aralıklı olarak da işsiz kaldıklarını söyleyen Özakoğlu, “Bu işsizlik dönemlerinde bizi koruyacak kültür sanat alanına özel bir işsizlik yasasına ve fonuna ihtiyacımız var. Tıpkı Fransa’da olduğu gibi. Yasasızlık, kültür sanat alanını bir türlü ifade edemeyen İş Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanunu bizi daha da güvencesizliğe iten etkenlerden biri. Bu sebeple bizim özellikle güvencesizliğin giderilmesi konusunda taleplerimiz var” dedi.

Bir ‘sanat meslek kanunu’ hazırlığında olduklarını söyleyen Özakoğlu, sektördeki emekçilere çağrıda bulundu: “Bütün herkes bu yasayı sahiplenirse artık kaderimizi değiştirmenin vakti geldi. Yapay zekâ ve otomasyon gelişiyor. Emek piyasası da bir süre sonra daralacak gibi görünüyor. Bundan en çok etkilenecek kesim de kültür sanat emekçileri olacak. Bu daralma olmadan önce bizi koruyacak birtakım mekanizmalara ihtiyacımız var. Bu mekanizma talebini toplumsallaştırmamız lazım”

Kültür sanat alanındaki iktidar baskısından da bahseden Özakoğlu, “İktidar kendi rıza üretim yöntemleri olarak baskı ve zoru çok fazla kullanıyor. Kültür ve sanat alanında aynı şey geçerli. İktidar kendisini onaylatma ihtiyacında ve en görünür alan da kültür sanat. Dolayısıyla kendisini burada onaylatmak istiyor. Onaylatamadığında ise şiddet, baskı ve zor yoluna gidiyor. Bundan da mustaribiz. Şimdiye kadar bununla mücadele ettik, önümüzdeki günlerde de edeceğiz” dedi.

Sine-Sen: Sektörde sansür, işsizlik ve güvencesizlik kol geziyor

DİSK’e bağlı Sinema Emekçileri Sendikası (Sine-Sen), sektörün görünür olması ve taleplerinin kamuoyu tarafından bilinir hale gelmesi için Oyuncular Sendikası ve Sinema Televizyon Sendikası ile birlikte1 Mayıs’ta ortak bir kortej oluşturacak.

Tüm yapım firmalarına ilettikleri resmi mail ile 1 Mayıs’ın resmî tatil olduğunu, resmî tatilde işçileri çalıştırmanın yasak olduğunu, resmî tatil günlerinde çalışmaya zorlanan tüm çalışanlara çift yevmiye ödemek zorunda olduklarını hatırlattıklarını söyleyen Sine-Sen Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Çelik, sektörde baskının, sansürün, kara listelerin, işsizliğin ve güvencesizliğin kol gezdiğine dikkat çekti.

Kayıt dışı çalışmaya son verilerek güvenceli ve sigortalı çalışma koşulları sağlanmasını istediklerini dile getiren Çelik “Ücretlerimizin zamanında ödenmesini, çalışma saatlerinin yasal sınırlara çekilmesini, telif ve özlük haklarımızın korunmasını; ayrımcılığa cinsiyetçiliğe, tacize ve mobbinge karşı caydırıcı önlemlerin alınmasını, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin eksiksiz uygulanmasını ve serbest meslek makbuzu ile çalışmanın yasaklanmasını istiyoruz” dedi.

Sinema, dizi çekimleri süreli olduğu için sigorta pirim gün sayısının dolmasının imkânsız olduğunun altını çizen Çelik, “Emeklilik hakkımızı elde edebilmemiz için yasal düzenleme yapılmalı” diye ekledi.

Çelik tüm sanatçı ve set emekçilerine çağrıda bulundu: “Tüm meslektaşlarımızı, tüm sektör emekçilerini dayanışmamızı büyütmek ve ortak taleplerimizi birlikte dile getirmek üzere 1 Mayıs’ta, Sinema ve Sahne Emekçileri pankartı arkasında yürümeye davet ediyoruz”

Kültür Sanat Sen: Sanat kamusal bir hizmet olmalı

KESK’e bağlı Kültür Sanat-Sen , bu sene 1 Mayıs alanlarında temelde güvenceli iş, insanca ücret ve sansürün karşısında özgür sanat üretimi talep ediyor.

Kültür Sanat-Sen  Genel Sekreteri Yusuf Sağlam, sözleşmeli ve süreli çalışma modellerine son verilerek tüm emekçilere kadrolu güvenceli iş sağlanması gerektiğini söylüyor. Kültür sanat emekçilerinin ücretlerinin yoksulluk sınırının üstüne çıkarılması ve 3600 ek gösterge haklarının adil dağıtılması gerektiğini söyleyen Sağlam, “Mülakat sistemi kaldırılmalı, kreş ve sosyal tesis imkanları sağlanmalıdır” taleplerini dile getirdi.

Ellerinden alınan yıpranma haklarının iade edilmesini, sahne kazalarına ve atölyelerdeki risklere karşı uluslararası standartlarda işçi sağlığı ve güvenliği önemlerinin alınmasını isteyen Sağlam “Sanat, ticari bir meta olarak değil, kamusal bir hizmet olarak görülerek devlet desteği artmalı. Sanat üzerindeki her türlü baskı, sansür ve otosansürün kaldırılarak özgür sanat ortamının tesisi sağlanmalı” diye konuştu.

PEN Türkiye Merkezi: Kelimeler özgür olsun

PEN Türkiye Merkezinin gazetemizle paylaştığı 1 Mayıs mesajında şu ifadelere yer verildi: “1 Mayıs’a giderken en büyük emeğin ‘gerçek’ peşinde harcanan emek olduğuna inanıyoruz. Ancak biliyoruz ki; düşüncenin prangaya vurulduğu, kalemin kâğıttan çekindiği her yerde bahar eksik, bayram mahzundur.

Edebiyat ve gazetecilik, toplumun vicdanıdır. Bu vicdanın sesini kısmaya yönelik her türlü sansür, sadece bir metni değil, bir halkın nefes alma alanını daraltır. Zihnin en dip akıntısı olan otosansür yaratıcılığın damarlarını kurutan sessiz bir geri çekilmedir kuşkusuz. Bizler PEN Türkiye olarak, kelimelerin hiçbir korku eşiğine takılmadan, özgürce kanatlanabildiği bir geleceği birlikte kuracağımıza inanıyoruz.

1 Mayıs’ta kalbi bizimle çarpan ancak duvarların ardında tutsak edilen hapisteki meslektaşlarımızı, yazar ve gazetecilerimizi sevgi ve dayanışmayla selamlıyoruz. Onların yokluğu masamızdaki eksik kelime, renklerini arayan bir gökkuşağıdır. Düşüncenin suç sayılmadığı, kalemlerin sadece barış ve estetik için yontulduğu bir gelecek özlemiyle alanlardayız. Kelimelerin özgürlüğü, emeğin gerçekliği ve yaratıcılığı için 1 Mayıs alanlarına!”

TYS: Tutuklu yazar ve gazeteciler serbest bırakılsın

Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), 1 Mayıs’ta Kadıköy’e, Barış Manço Kültür Merkezi’ndeki TYS Bürosu önünde toplanacak.

Altıyol’a yürüyüp 1 Mayıs alanında sendikalar kortejine katılacak olan TYS’nin Yönetim Kurulu Üyesi Kâmil Tekin Sürek, “TYS olarak yürüyüş ve miting boyunca bizim de taleplerimiz olan işçi ve emekçilerin taleplerini haykıracağız. Yanı sıra hapishanelerdeki gazeteci ve yazarların serbest bırakılmasını, basın ve ifade özgürlüğünü kısıtlayan yasa ve uygulamaların kaldırılması taleplerini haykıracağız” diye konuştu.

Sokak Sanatçıları Derneği: İtilip kakılmak istemiyoruz

2009’da kurulduğundan beri İzmir 1 Mayıs alanında alternatif sahne kuran Sokak Sanatçıları Derneği’nden Kubilay Mutlu, “Kolektif bir kamusal alanda, özgür toplum muhayyelinde, nasıl yaşamak istiyorsak öyle yaşadığımızı gösterdiğimiz bir pratik olur bu. Böyle bir panayır, bir şenlik havasının kendisi de aslında iktidarı en rahat sorgulayabileceğimiz şartları bize sunar. Bir bakıma kültür sanat, en radikal söylemlerin en azından güvenli bir şekilde kamusal alanda dolaşıma çıkmasını sağladığı için bir kalkan gibi çalışır bizim açımızdan” diye anlattı.

İşçiler açısından da keyifli bir iş olduğunu ve kültür sanatın da onların dışında bir şey olmadığını gösterme fırsatı yakaladıklarını söyleyen Mutlu, “Kamusal alanların bütün ifade pratiklerine açılması talebimiz. Bizim anayasal haklara rağmen gerek yerel gerek merkezi iktidarla itip kakıştığımız bir alana dönüşüyor sokak sanatı. Yine bir mikro iktidar ve muhalefet alanı inşa etmemiz ise bir kamusal mücadele alanına dönüşüyor. Hayal ettiğimiz toplumda ve dünyada sanatın nasıl olacağına ilişkin bir ön gösterim aslında bu” dedi.

Sokak sanatçıların bir diğer talebinin ise güvenceli çalışma olduğunu söyleyen Mutlu, “Çalışabildiğimiz kadar para kazanabildiğimiz bir alan sonuçta sokak sanatı. Buraların güvencesiz bir çalışma ortamından kurtulması lazım. Ayrıca özlük haklarından yoksun bir çalışma olması, sağlık sorunu yaşadığımız sorunlardan” diye konuştu.