Araknea, Antep’teki patronları uyardı: 'İşçiler üzerindeki baskılarınız sizin için kayba yol açabilir'

Birleşik Tekstil, Dokuma ve Deri İşçileri Sendikası (BİRTEK-SEN) Genel Başkanı Mehmet Türkmen'in “halkı kin ve düşmanlığa tahrik”, “yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamalarıyla tutuklanmasının üzerinden bir ay geçti. 16 Mart’ta Sırma Halı işçilerinin eyleminde yaptığı konuşma nedeniyle gözaltına alınarak tutuklanan Türkmen'in tahliye talepleri mahkemece reddedildi.

Bağımsız araştırma ağı Araknea'nın yaptığı açıklamada, Antep’te özellikle uzuv kayıplarıyla sonuçlanan iş kazalarının yoğunluğuna dikkat çekildi. Açıklamada, “Mevcut veriler, bu kazaların sıklığı ve ağırlığının hem Türkiye ortalamasının hem de OECD ülkeleri ortalamasının üzerinde seyrettiğine işaret etmektedir” denildi.

Risklerin münferit vakalardan ziyade üretim yapısının temel özellikleriyle bağlantılı olduğu vurgulanan açıklamada, eski ve güvenlik standartları sınırlı makine parkı, yetersiz bakım ve yenileme yatırımları ile üretim baskısının güvenlik protokolleri üzerindeki etkisi sıralandı.

Araknea, Antep’teki üretim altyapısının modernizasyonu için kalkınma bankaları, ticari krediler ve ihracat destekleri gibi uluslararası finansman mekanizmalarının devreye girdiğini ancak bu finansmanın işçi sağlığı ve güvenliğinde ölçülebilir iyileşme yaratıp yaratmadığının Avrupa'da giderek daha fazla tartışıldığını belirtti.

Sendika Başkanı Mehmet Türkmen'in cezai süreçlerle karşı karşıya kalmasının riskleri büyüttüğü ifade edilen açıklamada, “Bu aktörlerin sistem dışına itilmesi, sorunların çözümüne yönelik diyalog mekanizmalarının devre dışı bırakılması ve risklerin yönetilmesi yerine bastırılması” eleştirisi yapıldı.

Araknea açıklamasında, tedarik zincirlerindeki kırılmalara örnek olarak 2013 Rana Plaza felaketi sonrasında markaları bağlayıcı denetime dahil eden Bangladeş Accord'u, zorla çalıştırma nedeniyle yüzlerce markanın çekildiği Özbekistan ve Türkmenistan pamuk üretimini ve 2021 askeri darbesi sonrası markaların hızla ülkeden çekildiği Myanmar'ı gösterdi.

Açıklamada, “Belirli bir üretim bölgesi, işçi güvenliği riskleri + hak ihlalleri + yönetişim zafiyetleri kombinasyonu altında, kısa sürede küresel sistem tarafından yeniden sınıflandırılabilmektedir” uyarısı yapıldı.

Araknea'nın açıklamasında mevcut gidişatın değişmemesi halinde Antep tekstil sektörünün şu risklerle karşılaşabileceği belirtildi:

Sipariş kayıpları

Finansman maliyetlerinde artış

Yatırımcı çekilmesi

Artan hukuki ve itibari riskler...

(Evrensel)