Kuyu tipi hapishanedeki işkence ve kötü muamele Meclis'in gündeminde: İddialara ilişkin bir idari soruşturma başlatılmış mıdır?

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Samsun Çarşamba S Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan Hayrettin Adak’ın ailesi aracılığıyla kamuoyuna yansıttığı iddiaları Meclis gündemine getirdi. Eren Adalet Bakanı Akın Gürlek’in cevaplandırılması talebiyle bir soru önergesi ve Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna araştırma önergesi verdi.

Eren önergesinde Samsun Çarşamba S Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulmakta olan Hayrettin Adak’ın ailesi aracılığıyla kamuoyuna yansıttığı iddiaların, cezaevinde ciddi hak ihlallerinin yaşandığını gösterdiğine işaret ederek; “Adak’ın anlatımlarına göre; 26 Mart tarihinde odalara baskın düzenlenmiş, tutsaklar darp edilerek zorla oda değişimine maruz bırakılmıştır. Bu süreçte kolunu kırmak isteyen infaz koruma memurlarının fiziki müdahalesine ve psikolojik şiddetine uğradığını belirten Adak; ayrıca epilepsi ve sinir hastası olan mahpusların kriz geçirmelerine rağmen aynı odaya konularak hayati tehlikeye atıldıklarını, sağlık hizmetine erişimin engellendiğini ve hiçbir disiplin cezası olmaksızın sosyal hakların (sohbet ve spor) kısıtlandığını ifade etmiştir” dedi.

Eren’in Bakan Gürlek’in cevaplandırmasını istediği sorular

• 26 Mart tarihinde Çarşamba S Tipi Kapalı Cezaevi’nde koğuşlara yönelik bir baskın düzenlenmiş midir? Hayrettin Adak ve diğer tutsakların darp edildiği, kollarının ters çevrilerek işkence edildiği iddialarına ilişkin bir idari soruşturma başlatılmış mıdır?
• Hayrettin Adak’ın darp sonrası sevk edildiği revirde, infaz koruma memurlarının doktora müdahale ederek “Kimse ona bir şey yapmadı” dediği ve doktorun da muayene yapmadan mahpusu geri gönderdiği iddiaları doğru mudur? Hekimlik etiğine ve hasta haklarına aykırı bu tutum hakkında bir inceleme yapılmış mıdır?
• Sinir rahatsızlığı ve epilepsi hastası olduğu belirtilen iki mahpusun, atak geçirmelerine rağmen aynı odaya konularak birbirlerine yardım edemeyecek durumda bırakıldıkları bilgisi dahilinizde midir? Bu durumun yaratacağı hayati risklere karşı neden önlem alınmamıştır?
• Adak’ın Hepatit hastası olduğu ve gerekli tedaviyi alamadığı iddiaları karşısında; mahpusun sağlık durumu nedir? Düzenli tetkik ve tedavileri yapılmakta mıdır?
• Tutsaklara yönelik sohbet ve spor etkinliklerinin herhangi bir disiplin cezası olmaksızın yasaklandığı iddiası doğru mudur? Eğer bir yasak varsa, bu yasağın hukuki dayanağı nedir?
• Mahpusun “insanlık onuru işkenceyi yenecek” sloganına karşı görevli memurların alaycı bir tavırla karşılık verdiği ve fiziksel şiddeti “yorulmak” üzerinden normalleştirdiği iddiaları hakkında bir soruşturma açılmış mıdır?
• 26 Mart 2026 gününe ait koridor ve koğuş girişlerini gören kamera kayıtları incelenmiş midir? Bu kayıtların silinmemesi için bir önlem alınmış mıdır?
• Son bir yıl içerisinde Samsun Çarşamba S Tipi Kapalı Cezaevi’nde kaç "kötü muamele" ve "hak ihlali" başvurusu yapılmıştır? Bu başvuruların kaçı hakkında soruşturma açılmış ve kaçı disiplin cezası almıştır?

Araştırma önergesi

Eren Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu’na verdiği dilekçede ise Hayrettin Adak ve diğer mahpusların darbedilerek, kollarının ters çevrilmesi suretiyle zorla oda değişimine tabi tutulduğunu belirterek; “Müdahale sırasında bir personelin mahpusun kolunu kırmaya çalıştığı, mahpusun acı çektiğini belirtmesi üzerine personelin alaycı tavırlar sergilediği iddia edilmektedir. Olay sonrası şiddetli ağrı şikayetiyle revire çıkan Hayrettin Adak’ın muayenesi sırasında, refakatçi infaz koruma memurunun doktora müdahale ederek "Kimse ona bir şey yapmadı" dediği, doktorun ise tıbbi etik kurallarına aykırı olarak "Kırık yoksa müdahale edemem, iyi görünüyorsun" diyerek mahpusu tedavi etmeden geri gönderdiği bildirilmiştir” dedi.

Zorla gerçekleştirilen yer değişimleri sırasında, sinir hastası ve epilepsi hastası olan iki mahpusun atak geçirdiği, buna rağmen bu iki hastanın aynı odaya konulduğunun ifade edildiğine dikkat çeken Eren; “Birinin kriz geçirmesi halinde diğerinin yardım edemeyecek durumda olması, açık bir yaşam hakkı ihlali riski barındırmaktadır. Ayrıca Hepatit hastası olan Hayrettin Adak’ın tedavi süreçlerinin aksadığı belirtilmektedir. Mahpuslara herhangi bir disiplin soruşturması olmaksızın sohbet ve spor haklarının süresiz olarak yasaklandığı beyan edilmiştir. Bu durum infaz mevzuatına ve kanuni haklara aykırı bir keyfi uygulamadır” ifadelerini kullandı.

Eren dilekçesinde son olarak şunları söyledi; Bu sebeplerle, Samsun Çarşamba S Tipi Kapalı Cezaevi’nde acilen bir inceleme heyeti görevlendirilmesini, ilgili tarihteki kamera kayıtlarının muhafaza altına alınarak incelenmesini, sorumlu personel ve müdahalede bulunan hekim hakkında gerekli idari ve adli soruşturmanın başlatılması için girişimde bulunulmasını, mahpusların can güvenliğinin sağlanması, tedavilerinin yapılması ve engellenen yasal haklarının yerine getirilmesi hususunda gereğinin yapılmasını arz ve talep ederim.