Ölümde var, sayımda yok: TÜİK bu kez çocuk işçi sayısını gizledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), her yıl düzenli olarak paylaştığı “istatistiklerle çocuk” raporunu yayımladı. Ancak bu yılki verilerde, 15-17 yaş grubundaki çocuk işçi sayıları gizlendi. 5-17 yaş arası çocuk işçiliğine dair kapsamlı verileri 2019 yılından bu yana yayımlamayan TÜİK, çocuk işçiliğine ilişkin gizlediği verilerin kapsamını genişletti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) her yıl yayımladığı “istatistiklerle çocuk” verilerinde “çocuk işçi sayısını” gizledi. Her yıl yayımlanan “Kurumsal olmayan çocuk nüfusun iş gücü durumu” tablosuna bu yıl yer verilmedi.

“Kurumsal olmayan çocuk nüfusu” cezaevlerinde, hastanelerde, ıslahevlerinde yaşamayan çocuk nüfusunu kapsıyor. Önceki yıllarda yayımlanan verilerde çocuk iş gücü, istihdamı, işsizliği, iş gücüne katılma oranı istatistiklerde yer alırken bu yıl paylaşılmadı. Böylece 2025 yılına ilişkin dün yayımlanan verilerde 15-17 yaş arası çocuk işçi ‘iş gücü’ sayısına yer verilmedi ve milyonlarca işçi çocuğun çalıştığı Türkiye’de resmi verilerin kapsamı daraltılmış oldu.

TÜİK, halihazırda 5-17 yaş arası için çocuk işçi sayısını ise 2019’dan bu yana paylaşmıyor.

Karartılmış veriler dahi çocuk işçiliğinin arttığını gösterdi

Kapsamı daraltılan veriler incelendiğinde, Türkiye’de çocuk işçi sayısının arttığı görüldü. TÜİK’e göre 15-17 yaş arası ‘iş gücü piyasasındaki’ çocukların oranı yüzde 25.5 oldu. Geçtiğimiz sene bu oran yüzde 24.9’du. Bu veriye göre yaklaşık 981 bin çocuk halihazırda bir iş yerinde ücretli olarak çalışıyor ya da iş arıyor. Ancak bu sayı, aktif olarak çalışan çocuk sayısını vermiyor.

15 yaş altı için veri yok

Çocuk işçiliğine ilişkin istatistiklerinde Avrupa metodolojisi kullanan TÜİK, 15 yaş altına ilişkin çocuk işçiliği verilerini ise senelerdir yayınlamıyor. Çalışan çocuk iş gücü anketi, en son 2019’da yayımlandı. O nedenle resmi çocuk işçiliği verileri bilinmiyor.

15-17 yaş arası içinse geçtiğimiz sene yayımlanan verilere göre, 869 bin çocuk aktif olarak istihdam ediliyordu. 101 bin çocuk ise “işsiz”, yani iş gücü piyasasına dahil ancak aktif olarak çalışmayan olarak kaydedilmişti. Emek Partisi Milletvekili İskender Bayhan’ın soru önergesine MEB’den gelen yanıta göre ise 509 bin 85 öğrenci MESEM’lere kayıtlı, 254 bin 60 çocuk ise mesleki ve teknik Anadolu liselerine kayıtlı biçimde çalışıyor.

Tek günde üç çocuk iş cinayetlerinde öldü

İSİG Meclisine göre 2013-2025 seneleri arasında en az 789 çocuk işçi hayatını kaybetti. 2025’te en az 94 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. 2025’in ilk üç ayında en az 12 çocuk daha çalışırken yaşamını yitirdi. Nisan ayında ise en az 4 çocuk işçi hayatını kaybetti.

Bu hafta sonu ise tek günde üç çocuk işçi daha çalışırken hayatını kaybetti. 18 Nisan Cumartesi günü Serkan Yıldırım (13) ve Kasım Yıldırım (14) Diyarbakır Ergani Olgun köyü Çiçeközü Mahallesi’nde okul bahçesini temizlerken yıldırım düşmesi sonucu hayatını kaybetti. Malatya’da ise meslek liseli Engin Tuncay (17), 25 metre yükseklikten düşerek yaşamını yitirdi. TÜİK, Serkan ve Kasım Yıldırım’ı istatistikleri arasına dahil bile etmezken Engin Tuncay’ı ise stajyer sayıyor.

7 milyon çocuk yoksulluk ve dışlanma riski altında

İstatistiklere göre 2025 yılında çocukların yüzde 36.8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. Yani okullara dönük saldırılar ve çocuklar arasında artan suç eğilimi gündemden düşmezken TÜİK verilerine göre dahi yaklaşık 7 milyon 860 bin çocuk düzenli olarak yoksulluk ve sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya.

Yine verilere göre geçtiğimiz sene 5 yaş altı çocuklarda okullaşma oranı düzenli olarak düşüyor. 2025’te bu oran yüzde 82.5 oldu. Bir önceki sene bu oran yüzde 84.3’tü. Kamu kreşlerinin kapatılması ve fahiş fiyatlı özel kreşlerin etkisi istatistiklerde de görülüyor. Pedagoglar ve eğitim uzmanları beyin gelişiminin yüzde 90’nın yaşamın ilk 5 yılında tamamlandığına, bu yaşlarda çocuğa sunulan ortamın oldukça önemli olduğuna dikkat çekiyor.

Yine istatistiklere göre ortaöğretim seviyesinde okul tamamlama oranı yüzde 81.3 oldu. Bu, lise çağındaki her 5 çocuktan birinin, çeşitli nedenlerle okulu bitiremediğini gösteriyor.