Marmara Gölü için acil eylem çağrısı: 'Yanlış su yönetimi gölü kurutuyor'

Manisa — Bir zamanlar balıkçılık sezonun açıldığı Manisa’daki Marmara Gölü, son yıllarda yanlış su yönetimi nedeniyle kurumaya yüz tutmuştu. Son yağışlarla su tutan gölün geleceğini değerlendirmek üzere İzmir Tarım Grubu öncülüğünde, Salihli Ziraat Odası, Salihli Belediyesi, Gölmarmara Ziraat Odası, Gölmarmara Belediyesi, Gediz Erozyonla Mücadele Vakfı ve Türkiye Sulama Kooperatifleri Merkez Birliği Salihli’de 11 Nisan 2026 tarihinde gerçekleştirilen toplantının sonuç bildirgesi açıklandı. Toplantıda Marmara Gölü’nün kuruma süreci, nedenleri ve çözüm önerileri kapsamlı şekilde ele alındı.

Yanlış su yönetimi ekolojik krize neden oluyor

Marmara Gölü'nün, son yıllarda yanlış su yönetimi, plansız sulama politikaları ve iklim değişikliğinin etkisiyle ciddi bir ekolojik krizle karşı karşıya kaldığı belirtilen toplantının ardından yayınlanan bildirgede, “2021 yılında tamamen kuruyan göl, son yağışlarla kısmen su tutmaya başlamış olsa da mevcut su seviyesi ekolojik sürdürülebilirlik açısından kritik düzeyin altındadır” ifadesine yer verildi.

Marmara Gölü Neden Kurudu?

Yapılan değerlendirmeler sonucunda gölün kuruma nedenleri arasında, iklim değişikliğine bağlı yağış azlığı ve kuraklık ve tarımsal sulamada kontrolsüz ve verimsiz su kullanımı vurgusu yapıldı. Gölü besleyen su kaynaklarının kesilmesi veya yön değiştirmesinin yanı sıra, su tahsis politikalarında gölün göz ardı edilmesi ve göl alanının tarıma açılmasına işaret edildi.

Kuruma doğal değil insan eliyle

Marmara Gölü’nün kurumasının doğal değil, büyük ölçüde insan kaynaklı olduğunun altı çizilen bildirgede, Ekonomik ve Çevresel Kayıplar ayrı başlık altında toplandı. Gölün kuruması sadece bir su kaybı olmadığı işaret edilirken, “Balıkçılık faaliyetlerinin tamamen sona ermesine, bölge halkı önemli bir gelir kaynağını kaybetmesine, sulak alan ekosisteminin çökmesine, kuş göç yollarının zarar görmesine, tarımda uzun vadede sürdürülemez risklerin artmasına neden olmuştur” vurgusu yapıldı.

DSİ çalışmaları ve yetersizlikler

Devlet Su İşleri tarafından göle su kazandırmaya yönelik çeşitli projeler gündeme alındığına işaret edilen bildirgede, mevcut çalışmaların gölün sürdürülebilirliği için yeterli olmadığı değerlendirilmesi yapıldı. Planlanan su transfer projelerinin hızlandırılması ve etkin uygulanmasının büyük önem taşıdığı ifade edildi.

Marmara Gölü için yasal güvenceye sahip asgari su kotası belirlenerek, altına düşülmemesine dikkat çekilirken, “Gölü besleyen kaynaklardan düzenli ve yeterli su bırakılması sağlanmalıdır. Bu kapsamda Ahmetli regülatöründen pompajla yapılan beslenim çalıştırılmalıdır. Kaçak ve vahşi sulama denetimleri artırılmalıdır. Acil 'can suyu' uygulamaları hayata geçirilmelidir. Kumçayı ve Çömlekçi regülatörü çevresinde faaliyet gösteren kum ocakları kapatılmalı, gelişi güzel malzeme alımından oluşan göller doldurulmalıdır” denildi. 

Marmara Gölü’nün kurumasının kader olmadığı, bu krizin, doğru politikalar, kararlı adımlarla tersine çevrilebileceği belirtilerek ortak duruş çağrısı yapıldı. Orta ve uzun vadede alınması gereken önlemler şöyle sıralandı:

• Basınçlı sulama sistemleri yaygınlaştırılmalı ve desteklenmelidir.
• Tarımsal üretimde su verimliliği esas alınmalıdır.
• Göl alanının tarıma açılması uygulamasına son verilmelidir.
• Marmara Gölü “koruma öncelikli sulak alan” ilan edilmelidir.
• Gediz Havzası için entegre su yönetimi planı hazırlanmalı ve uygulanmalıdır.
• Hazırlanan Gediz sulamaları rehabilitasyon projesi uygulama programına alınarak, tüm sulamalar kapalı sisteme alınmalıdır.
• İklim değişikliğine uyum stratejileri uygulanmalıdır.