Aile hekimliği yönetmeliği yenilendi: Sağlıkta şiddete çözüm değil, 'adres değişikliği' geldi

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan "Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bakanlığın yeni yönetmeliği sağlıkta şiddeti sonlandırmayı değil, şiddet uygulayan hastayı başka bir hekime nakletmeyi öngörüyor.

Yeni yönetmelikte şiddet durumunda yurttaşın aile hekimi kayıt değişikliğinin öncelikle farklı bir aile sağlığı merkezine (ASM) yapılması, ikametgahına yakın farklı aile sağlığı merkezi yoksa aynı aile sağlığı merkezindeki başka bir aile hekimliği biriminin seçileceği hususu yönetmelikte düzenlendi. Sağlık Bakanlığının bu yeni yönetmeliği, sağlıkta şiddeti bitirmek yerine "yer değiştirmeyi" yasal hale getirmiş oldu. Şiddet uygulayan hastanın kaydının başka bir hekime aktarılması, "Sağlık emekçileri çözüm beklerken şiddet, hekimler arasında paslanıyor mu?" sorusunu akıllara getirdi.

Şiddet gezici hale mi getiriliyor?

Yönetmeliğe göre, bir sağlık çalışanına şiddet uygulayan kişinin kaydı, öncelikle başka bir ASM'ye kaydırılacak. Yakınlarda başka bir merkez yoksa, aynı çatı altındaki bir başka hekime "emanet" edilecek. Yani "faili ödüllendirme" olarak yorumlanabilecek bir durum söz konusu. Yeni düzenlemeyle şiddet uygulayan kişinin hizmet alımını kesintisiz sürdürmesi sağlanıyor; şiddete maruz kalan sağlık emekçilerinin çalışma arkadaşlarını potansiyel hedef haline getiriyor.

Sağlık emekçileri caydırıcı cezalar beklerken şiddet uygulayan hastanın kapı kapı dolaştırılacağı bir sistem söz konusu olabilir.

"Sağlıkta şiddetin önlenmesi" başlığı altında sunulan düzenleme, caydırıcı cezalar getirmek yerine, bu kişilerin sadece aile hekimini değiştirmeyi öngörüyor.

"Önce ata, sonra eğit" dönemi

Düzenlemenin bir diğer tartışmalı kısmı ise eğitim süreci.

ASM çalışanlarının uygulamaya geçmeden önce alması gereken temel eğitimler, artık "göreve başladıktan sonra" da alınabilecek. Birinci aşama uyum eğitimlerinin yerleşme tarihinden itibaren üç ay içinde tamamlanması zorunluluğu, "Yeterli eğitimi almamış personel mi istihdam edilecek?" endişesini doğurdu. Uzmanlar, nitelikli hizmetin kağıt üzerindeki hızla değil, liyakatli ve hazırlıklı kadrolarla mümkün olabileceğini savunuyor.

Bebek ve gebe izlem odaları fazlalık sayıldı

ASM'lerde birim sayısına göre oluşturulan "aşılama ve bebek/çocuk izlemleri odası" ile "gebe izlem ve üreme sağlığı odası" kriterlerinde düzenleme yapılarak her dört hekim için değil, her beş hekim için ilave oda bulunması şartı getirildi. Yani yeni yönetmelikle koruyucu sağlığın kalbi olan bebek ve gebe izlem odalarına tırpan geldi. ASM’lerdeki aşılama ve bebek izlem odalarının "kullanılmadığını" iddia eden Bakanlık, bu alanları yeni birimlere açabilecek. Yeni düzenlemeyle koruyucu sağlık hizmetlerinin fiziksel alan yetersizliğine kurban edilmesi söz konusu olabilir.