ABD’ye bağımlılık Körfez ülkelerini açmaza itiyor

ABD ve İsrail’in İran’a açtığı savaş 7 haftadır sürüyor. İran’ın bu saldırılara yanıt verme ve caydırıcılığını gösterme yollarından birisi de Basra Körfezi ülkeleri üzerinde bulunan Amerikan-İsrail bağlantılı unsurlara misilleme yapmak. 

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Umman ve Bahreyn; uzun zamandır bölgede sermayenin merkezleri olarak görülüyor. Bu ülkelerin havalimanları küresel bağlantı noktalarına, şehirleri ekonomik ve turistik merkezlere dönüşmüş durumda. Ancak askeri, güvenlik ve ekonomik bağlarla ABD’ye bağımlı olma hali Körfez ülkelerindeki bu tabloyu değiştirmiş, bu ülkeleri güvencesizliğin içine atmış durumda. İşte bağımlılığı artıran anlaşmalar:

 Suudi Arabistan

ABD Başkanı Trump’ın “NATO üyesi olmayan önemli bir müttefik” olarak tanımladığı Suudi Arabistan, 2025’in kasım ayında ABD ile aralarında imzalanan ticari anlaşmaların toplamının 557 milyar dolara ulaştığını açıklamıştı. Prens Salman ise 1 trilyon doları hedeflediklerini söylemişti. İki ülke yaklaşık 142 milyar dolar değerinde, tarihteki en büyük silah satış anlaşmasına da imzalar atarken, ABD merkezli teknoloji şirketi Nvidia’nın hisseleri 80 milyar dolarlık bir yapay zeka yatırım anlaşması ile yükselmişti. Trump İran’a saldırılar düzenlemeden önce, İsrail ve Arap ülkeleri arasında normalleşmeyi öngeren Abraham Anlaşmalarında Suudi Arabistan’ı da görmek istediğini belirtmişti.

 BAE

Abraham anlaşmalarına da taraf olan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 2025 mayısındaki ABD Başkanı Trump’ın Ortadoğu turu kapsamında ABD arasında 200 milyar doları aşan yeni ticaret anlaşmaları imzalamıştı. AB’nin körfez bölgesindeki toplam yatırım hacminin 2 trilyon doların üzerine çıktığı belirtilmişti. BAE, 10 yıl içinde ABD’ye toplam 1.4 trilyon dolarlık yatırım yapmayı da taahhüt etmişti. Etihad Airways, Boeing ve GE Aerospace ile 14.5 milyar dolarlık (28 uçak) yatırım anlaşması yaptı. Enerji sektöründe ise ADNOC ve ABD’li devler (ExxonMobil, Occidental vb.) arasında 60 milyar dolarlık ortaklık kurulduğu açıklanmıştı. Ayrıca BAE’nin 2027’ye kadar yılda 500 bin adet Nvidia H100 çipi ithal etmesi değerlendiriliyor. 

Katar

Katar, Trump’ın ziyaretiyle en az 1.2 trilyon dolar değerinde ekonomik iş birliği taahhüdü vermişti.

Katar Havayolları ile Boeing arasında 160 uçak alımı için 200 milyar dolarlık sağlandığı açıklanan anlaşma Boeing tarihinin en büyük anlaşması olarak nitelendirildi. Sonrasında ise 96 milyar dolarlık bir anlaşma daha yapılabileceği söylenmişti (210 uçak).

Katar’ın toplamda 42 milyar dolarlık askeri alım yapacağı belirtildi. Bu kapsamda THAAD sistemleri, insansız hava araçları (MQ-9B) ve hava savunma yatırımları (38 milyar dolarlık potansiyel) yer alıyor. Parsons şirketinin Katar’da 97 milyar dolara ulaşan 30 projeyi kazandığı bildirildi.

Katar’ın Trump’a 400 milyon dolarlık özel bir uçak hibe ettiği iddia edilmişti; ABD’li Demokratlar bu durumun anayasaya aykırılığı konusunda soruşturma talep etti. Trump ise uçağın Pentagon’a hediye edileceğini ve “tamamen ücretsiz” olacağını savunmuştu.