Bedelli askerlik 417 bin TL’ye çıkarıldı, vicdani retçiye hâlâ alternatif yok: Meclis gündeminde

Ankara – Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Türkiye’de zorunlu askerlik ve vicdani ret hakkına ilişkin endişelerini TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesiyle taşıdı. Aslan, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in Anayasa ve TBMM İçtüzüğü maddeleri uyarınca sorularını yazılı olarak yanıtlamasını talep etti.

Uysal Aslan, önergesinde bedelli askerlik uygulamasının giderek ödeme gücüne göre farklılaştırılan bir sınıfsal düzenleme hâline geldiğini belirtti. Milli Savunma Bakanlığının 7 Ocak 2026 tarihli duyurusuna göre bedelli askerlik ücreti 333 bin TL olarak açıklanmış, 2 Nisan 2026’da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni düzenleme ile bu tutar yaklaşık 417 bin TL’ye çıkarılmıştı.

Aslan, bedelli askerlik uygulamasının parası olan için esnetilirken, vicdani ret hakkını kullananların hâlâ ceza tehdidi altında bırakıldığını vurguladı. Bu durumun eşit yurttaşlık ve sosyal adalet ilkelerine aykırı olduğunu belirten Aslan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi kararlarına rağmen Türkiye’de vicdani ret alanında yeterli yasal ve idari düzenlemelerin yapılmadığını ifade etti.

Önergesinde Aslan, Bakanlığa yönelttiği 11 soruda, özellikle şunları sordu:

• Vicdani retçi başvurucuların tekrar eden soruşturma ve mahkumiyetlerle karşılaşmaması için bugüne kadar hangi somut işlemlerin yapıldığı,
• Vicdani retçi statüsünü tespit edecek etkili bir usulün oluşturulup oluşturulmadığı,
• Alternatif, cezalandırıcı olmayan hizmet modeli çalışmasının olup olmadığı,
• Ülke grubu kapsamındaki başvurucuların adli sicil kayıtlarının silinip silinmediği ve geçmiş mahkumiyetlerin sonuçlarının ortadan kaldırılıp kaldırılmadığı,
• Bakanlığın bedelli askerlikte ödeme gücüne göre farklılaştırılan düzenleme ile vicdani ret alanındaki eksikliği nasıl değerlendirdiği,
• AİHM ve Bakanlar Komitesi kararları doğrultusunda vicdani ret alanında neden somut adım atılmadığı.

Aslan, önergesinde, “Bir yanda bedelli askerlik uygulaması parası olan için esnetiliyor, diğer yanda vicdani retçiye herhangi bir statü tanınmıyor. Bu düzenleme, hukuk devleti ve insan hakları açısından ağır bir çelişki yaratıyor” değerlendirmesinde bulundu.