ABD'siz 40 ülkeden Hürmüz Boğazı toplantısı: 'Yeniden açmak için her türlü önlem alınacak'

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper'ın ev sahipliğinde Hürmüz Boğazı'na dair, 40'tan fazla ülkenin yanı sıra Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Avrupa Birliği (AB) dahil kuruluşları bir araya getiren çevrim içi toplantı düzenlendi.

ABD'nin yer almadığı toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da katıldı. Toplantıda, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta ülkeye saldırılarıyla başlattığı savaş nedeniyle İran tarafından fiilen kapatılan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına dair yapılacaklar değerlendirildi.

İran suçlandı

İngiltere Dışişleri Bakanlığından toplantının ardından yapılan açıklamada, kapatmanın "küresel refah için doğrudan tehdit oluşturduğu" ve boğazın "dünyanın en önemli deniz koridorlarından biri" olduğu belirtildi. Boğazdaki bir aksaklığın, küresel fiyatlar ve ekonomik istikrar üzerinde geniş kapsamlı sonuçlar doğurduğu ifade edildi.

İran'ın "Hürmüz Boğazı'nda küresel ekonomiyi rehin almaya çalışmakla" suçlandığı açıklamada, "Buna izin verilmemesi gerektiği" savunuldu.

"Derhal ve koşulsuz olarak yeniden açılsın"

Açıklamada, toplantıya katılan ülkelerin, Hürmüz Boğazı'nın "derhal ve koşulsuz olarak yeniden açılmasını ve seyrüsefer özgürlüğü ile deniz hukukunun temel ilkelerine saygı gösterilmesini" talep ettikleri aktarıldı. Toplantıda, olası ortak ve koordineli eylemlerin gerçekleştirilebileceği bir dizi alanın ele alındığı belirtilen açıklamada bunlar şöyle sıralandı:

"Birleşmiş Milletler (BM) dahil uluslararası diplomatik baskıyı artırarak, İran'a Hürmüz Boğazı'ndan engelsiz geçişe izin vermesi ve buradan geçmek isteyen gemilere geçiş ücreti uygulanmasını tamamen reddetmesi yönünde net ve koordineli mesajlar iletmek.

Boğazın kapalı kalması durumunda İran'a baskı uygulamak amacıyla yaptırımlar gibi koordineli ekonomik ve siyasi tedbirleri değerlendirmek.

IMO ile iş birliği yaparak boğazda mahsur kalan binlerce gemi ve denizcinin serbest bırakılmasını sağlamayı ve deniz taşımacılığını yeniden canlandırarak, piyasa ve operasyonel güvenin artırılmasına yönelik ortak düzenlemeler ile tutarlı ve zamanında bilgi paylaşımını sağlamak amacıyla nakliye operatörleri ve sektör kuruluşlarıyla iş birliği yapmak."

Cooper: Ülkeler kararlı

İngiltere Dışişleri Bakanı Cooper, toplantının ardından basına yaptığı açıklamada, 40'tan fazla ülkenin bu hayati boğazın yeniden açılmasını desteklemek üzere bir araya geldiğini vurguladı. Ülkelerin Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için "mümkün olan her türlü diplomatik, ekonomik ve koordineli önlemi" almaya kararlı olduklarını söyledi.

Petrol ticaretinin 4'te 1'i Hürmüz'den geçiyor

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti. Boğaz, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor. Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor. Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler küresel petrol fiyatlarında büyük artışa yol açmış durumda.​​​​​​​ Brent petrolün varili vadeli piyasalarda 109 dolar seviyesinde bulunuyor.

(Dış Haberler)