'Acı reçete'nin sonucu: Ticaret açığı patladı, aylık yüzde 56 arttı

Sermayeye yüksek faiz, halka ‘acı reçete’ sunan ekonomi programının mart ayı ticaret bilançosu netleşti. Türk Lirası’nın yapay şekilde değerli tutulduğu, reel ücretlerin baskılandığı IMF patentli politikalar, dış ticaretteki makası daha da açtı. Mart ayında ihracat yüzde 6.4 gerilerken, ithalattaki artış yüzde 8.4 oldu.

Ticaret Bakanlığı ve TÜİK tarafından açıklanan 2026 mart ayı dış ticaret verileri, uygulanan "yüksek faiz-değerli TL" kıskacının üretim ve dış ticaret dengesi üzerindeki tahribatını gözler önüne serdi. İktidarın "enflasyonu düşürme" iddiasıyla uyguladığı, özünde emeği ucuzlatmaya ve ithalatı cazip kılmaya dayalı program, dış ticaret açığını sürdürülemez bir noktaya taşıdı.

İhracatçı eziliyor, dış ticaret açığı rekor kırıyor

Verilere göre, 2025 yılının mart ayında 23.4 milyar dolar olan ihracat, 2026 martında yüzde 6.4’lük bir kayıpla 21.9 milyar dolara geriledi. Buna karşın ithalat, değerli TL’nin yarattığı "ucuz döviz" rüzgarıyla yüzde 8.4 artarak 33.1 milyar dolara tırmandı.

Bu tablonun en ağır faturası dış ticaret dengesinde görüldü. Mart 2025 dış ticaret açığı 7.1 milyar dolar iken, mart 2026’da açık 11.2 milyar dolara çıktı. Buna göre aylık bazda açık yüzde 57.7 arttı.

İhracatın ithalatı karşılama oranı ise bir yıl içinde yüzde 76.5’ten yüzde 66.1’e sert bir düşüş yaşadı. Bu, Türkiye'nin sattığından çok daha fazlasını almak zorunda kaldığı ve döviz ihtiyacının daha da kronikleştiğini gösterdi.

IMF programı: Ücretler düşüyor, ithalat saltanatı sürüyor

Uygulanan ekonomik programın temel ayağı olan yüksek politika faizi, sıcak para girişini desteklerken TL’nin reel olarak değerlenmesine neden oluyor. Bu durum, yerli üreticinin dış pazardaki rekabet gücünü kırarken, iç piyasayı ithal malların işgaline açıyor.

Verilere göre, mart ayında en çok ithal edilen kalem ara malları (11.6 milyar dolar) olurken, bunu tüketim malları (6.7 milyar dolar) izledi. Bu tablo, Türkiye sanayisinin dışa bağımlılığının devam ettiğini ve halkın satın alma gücü enflasyon ve düşük ücretler altında ezilirken, ithal tüketimin belirli kesimler için teşvik edildi.

Son 12 ayda açık 100 milyar dolara dayandı

Sorunun sadece bir aya mahsus olmadığı, yıllık verilerde de kendini gösterdi. Son 12 aylık (nisan 2025-mart 2026) dönemde dış ticaret açığı 98.3 milyar dolara ulaştı. Bir önceki yılın aynı dönemine göre açığın yüzde 16.4 artması, “program çalışıyor” diyen ekonomi yönetiminin aksine, Türkiye'nin bir borç ve dış ticaret sarmalına doğru sürüklendiğini teyit etti.

(Ekonomi Servisi)