Üzerinden bir yıl geçen Çanakkale Su Zirvesi 'Sonuç'suz: Maden karşıtı rapor sümen altı mı edildi?

Çanakkale — Çanakkale’nin tek içme suyu kaynağı olan Atikhisar Barajı'nı ve kentin su varlıklarını korumak amacıyla 10-11 Nisan 2025 tarihlerinde düzenlenen "Zirve 17" Çanakkale Su Zirvesi'nin üzerinden neredeyse bir yıl geçmiş olmasına rağmen sonuç bildirgesinin hâlâ açıklanmadı. Altın madencisi şirketlerin sponsorluğu nedeniyle günlerce protesto edilen zirvenin perde arkasında, madenciliğe karşı hazırlanan kritik bir raporun yattığı ortaya çıktı.

Sır gibi saklanan o cümleler: "Madenciliğe izin verilmemeli"

Zirvenin en önemli bileşenlerinden olan ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ), Çanakkale Belediyesi, DSİ, Doğa Koruma ve Milli Parklar ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan "ÇG-1: Atikhisar Barajı Değerlendirme Grubu"nun hazırladığı sonuç raporunun bir bölümü gün yüzüne çıktı.

Elde edilen rapora göre, uzmanların Atikhisar Baraj Havzası'nın korunmasına yönelik önerileri arasında madencilik faaliyetlerine karşı çok net ve kesin bir ifade yer alıyor: "Atikhisar Barajı koruma alanı içinde kalan (orta ve uzun mesafeli koruma alanı da dahil olmak üzere) Madencilik ve enerji faaliyetlerinden kaynaklanması muhtemel sorunlara kalıcı çözüm önerisi getirilmesi, kısa vadede stratejik planlama yapılması, uzun dönemde madencilik ve enerji faaliyetlerine izin verilmemesi önem arz etmektedir.".

Uzun süredir beklenen sonuç bildirgesinin açıklanmamasının ardındaki temel nedenin, su havzasındaki madencilik faaliyetlerini bitirmeyi öngören bu cümleler olduğu düşünülüyor.

Zirvenin internet sitesi kapatıldı

Sonuç bildirgesinin açıklanmaması yetmezmiş gibi, zirveye ait resmi internet sitesi olan "zirve17.org.tr" adresi de aniden erişime kapatıldı. Sitenin "404 Not Found" (Bulunamadı) hatası vermesi, "Hazırlanan raporlar ve alınan kararlar maden şirketlerini rahatsız ettiği için mi tüm izler siliniyor?" sorusunu akıllara getirdi.

"Kirli paralarıyla suyu koruyamazsınız" diyen Süheyla Doğan haklı çıktı

Zirvenin sponsorları arasında Kazdağları ve Biga Yarımadası'nda su kaynaklarını en çok kullanan TÜMAD, TÜPRAG ve OREKS gibi şirketlerin yer alması büyük tepki çekmiş, Çanakkale Belediyesi bu durumu gerekçe göstererek zirveden çekilmişti.

Zirvenin yapıldığı gün salonda söz almak isteyen ancak yaka paça dışarı atılan Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Başkanı Süheyla Doğan, "Kirli paralarıyla suyu koruyamazsınız. Madencilerin sponsor olduğu bu zirveden madencilik aleyhine bir çalışma çıkmaz" diyerek duruma isyan etmişti. O gün zirve görevlilerinin "Sonuç çıkar, o durumda siz de özür borçlu olursunuz" sözlerine karşılık Doğan, "Eğer bu zirvenin yayınlanacak sonuç raporunda 'Atikhisar Barajı havzasında madencilik yapılmamalıdır' kararı çıkarsa kamuoyu önünde özür dileyeceğim" restini çekmişti. Raporun o cümleleri içermesine rağmen haftalardır saklanması, Doğan'ın şüphelerinde ne kadar haklı olduğunu kanıtlamış oldu.

"Maden lobilerinin gücü bu kadar mı büyük?"

Ortaya çıkan belge ve kapatılan internet sitesinin ardından değerlendirmelerini aldığımız Süheyla Doğan, kamu kurumlarına ve yetkililere çeşitli sorular yöneltti:

• "Raporu hazırlayanlar arasında ÇOMÜ’den 13 öğretim üyesi ve çeşitli kamu kurumu temsilcileri var. Bu kurumlar bunca emek vererek hazırladıkları raporun yayınlanması konusunda neden ısrarcı olmazlar?"
• Zirvenin himayesini üstlenen sayın Vali neden raporu bekletmekte?
• Maden lobilerinin gücü hem üniversite hem kamu kurumları üzerinde bu kadar mı büyük?"

Süheyla Doğan, sonuç raporunun üzerinde sonradan hiçbir değişiklik yapılmadan acilen kamuoyu ile paylaşılması çağrısında bulundu. Suyu ve toprağı kirleten metalik madencilik faaliyetlerinin durdurulmasını talep eden Doğan; Koza, CVK, Cengiz ve TÜMAD gibi şirketlerin projelerine karşı mücadelenin süreceğini, başta Atikhisar Barajı olmak üzere tüm su toplama havzalarındaki maden ruhsatlarının derhal iptal edilmesi gerektiğini vurguladı.