CHP’li Ali Gökçek: Enerji nakil hatlarının denetim ve bakımı son derece önemli

CHP PM Üyesi ve İstanbul Milletvekili Ali Gökçek, geçtiğimiz yıllarda yaşanan orman yangınlarında enerji nakil hatlarındaki denetim ve bakım noksanlığı iddialarını Meclis gündemine taşıdı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, “Doğayı rant politikalarına kurban eden anlayış karşısında mücadele etmeye devam edeceğiz” diyen CHP’li Ali Gökçek, bu konuya hassasiyetle eğilinmesi gerektiğini vurguladı.

Son yıllarda ülkenin dört bir yanında yaşanan orman ve kırsal alan yangınlarının “kader” değil ihmaller zincirinin ve denetimsizliğin ağır bir sonucu olduğunu vurgulayan CHP’li Ali Gökçek, “Özellikle enerji nakil ve dağıtım hatlarından kaynaklanan kıvılcım, iletken kopması, izolasyon zafiyeti, aşırı yüklenme ve bakım eksiklikleri; yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgâr koşullarıyla birleştiğinde felakete davetiye çıkarmaktadır” dedi.

“Enerji dağıtımı ile çıkan yangınların oranı önemli derecede”

Türkiye Ormancılar Derneği tarafından hazırlanan “Orman Yangınlarına Dirençli Yerleşim Yerleri Stratejik Plan Esasları ve Uygulama Rehberi”ne atıf yapan Gökçek, “Enerji dağıtımı ile çıkan yangınların 2014-2023 yılları arasında çıkan yangınlar arasındaki dağılımı incelendiğinde 2019 hariç günümüze kadarki yıllarda yanan alan miktarında önemli bir yere sahip oldukları görülmektedir. Rapora göre enerji dağıtımı ile çıkan yangınların toplam yangın sayısındaki payı yüzde 3-5 civarında kalırken yanan saha içindeki paya bakıldığında bu oran 2020‘de yüzde 17, 2021‘de yüzde 26,8, 2022‘de yüzde 18,6, 2023‘te ise yüzde 29,2‘ye çıkmaktadır” ifadelerine yer verdi.

Ormanlar yanarken seyirci kalınamayacağını vurgulayan Gökçek, “Bu ülkenin doğal varlıkları birkaç şirketin maliyet hesabına teslim edilemez. Kamu hizmeti niteliğindeki enerji altyapısının güvenli işletilmesi devletin asli sorumluluğudur. Bizler, doğayı rant politikalarına kurban eden anlayış karşısında mücadele etmeye devam edeceğiz” dedi.

Sorular:

Enerji altyapısı güvenli ve kamu yararını önceleyen bir anlayışla işletilmediği sürece mevcut risklerin devam edeceğini vurgulayan CHP’li Ali Gökçek, Bakan Bayraktar’a aşağıdaki soruları yöneltti:

1. Türkiye genelinde enerji iletim ve dağıtım hatlarının toplam uzunluğu ne kadardır? Hatların periyodik bakımı hangi kriterlere göre yapılmaktadır?
2. Bu hatların kaç kilometresinde son 5 yıl içinde periyodik bakım ve kontrol yapılmıştır?
3. 2025 yılı ve 2026 yılının ilk 3 ayında kaç kilometre hattın bakımı ve temizlik çalışmaları yapılmıştır? Bu hatların illere göre dağılımı nasıldır?
4. Enerji nakil hatlarının bakım ve denetim sorumluluğu hangi kurum ve/veya şirketlere aittir?
5. Özelleştirme işlemleri sonrası bakım denetim mekanizmaları nasıl işletilmektedir?
6. Son 5 yıl içinde enerji nakil hatlarından kaynaklandığı tespit edilen yangın sayısı ve etkilediği alan miktarı kaçtır? Bu yangınların illere göre dağılımı nedir?
7. Enerji nakil hatlarının geçtiği ormanlık ve yüksek yangın riski taşıyan bölgelerde özel bir bakım ve izleme protokolü uygulanmakta mıdır?
8. Hat altı temizlik çalışmaları (bitki örtüsünün temizlenmesi, ağaç budama vb.) hangi sıklıkla yapılmaktadır? Bu çalışmaların yeterliliği nasıl denetlenmektedir?
9. Dağıtım şirketlerinin bakım yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği nasıl denetlenmektedir? Bu yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen dağıtım şirketlerine yönelik uygulanan yaptırımlar nelerdir? Yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlerin kamuoyuna ilanı düşünülmekte midir?
10. İklim krizi nedeniyle artan aşırı hava olayları dikkate alınarak enerji nakil hatlarının yer altına alınması veya yangın riskini azaltacak yeni teknolojilerin kullanılması yönünde bir eylem planı bulunmakta mıdır?