Gıdadaki enflasyon mutfağa nasıl yansıdı?

Ankara – Yaşam maliyetlerinin en belirleyici unsurlarından biri olan gıda fiyatları yükselmeye devam ediyor. Türkiye’de uzun süredir gıda fiyatlarındaki artışın çeşitli nedenleri var. Türk lirasında görülen değer kaybı, yüksek döviz kuru, yanlış tarım politikası ve tarımsal girdi maliyetlerindeki artış sorunun nedenleri arasına yer alıyor. Tarımda kullanılan gübre, mazot ve yem gibi girdilerin maliyetleri döviz üzerinden hesaplanıyor. 2026 için bütçeden tarım desteklerine ayrılan pay sadece 168 milyarla sınırlı kaldı. Bir başka önemli sorun ise modern tarım uygulamalarının yetersizliği. Tüm bunlar yapısal bir soruna işaret ederken tüketicinin eli ise uzattığı raftan boş dönüyor.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2026’nın ocak ayına ilişkin ‘tarımsal girdi fiyat endeksi’ verilerine göre yıllık bazda artış yüzde 30.59 olarak gerçekleşti. On iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 32.47’ye ulaştı. Peki bu durum market raflarına nasıl yansıdı?

100 gram siyah zeytin 30, 100 gram peynir 33 lira

Ankara’da uğradığımız bir market zincirinde temel gıda, bu yüksek fiyatlarla ne torbayı ne de tencereyi dolduruyor. Özellikle sebze ve meyvede yaşanan fiyat artışı dikkat çekici. Kilogram fiyatlarını aşina olduğumuz sebzelerin adet fiyatları dahi oldukça yüksek. Bazı temel sebze ve meyveleri adet olarak tartıyoruz; fiyatlar şöyle:

• Bir adet patlıcan: 36.79 TL,
• Bir adet kapya biber: 11.59 TL,
• Bir adet yeşil elma: 27.59 TL,
• Bir adet yeşil biber: 20 TL,
• Bir adet domatesin fiyatı 21.59 TL,
• Bir adet salatalığın fiyatı 12.15 TL iken
• Bir adet portakalın fiyatı 15.48 lira.
• 100 gram siyah zeytin 30 TL,
• 100 gram uygun fiyatlı beyaz peynir 33.98 TL.

 

 

"Her şeyden tek tek almış, ne hale geldik?"

Meyve ve sebzeleri tek tek tarttırdığımı gören tartı sırasındaki bir kadın, artan gıda fiyatlarına söyleniyor: “Tek tek almış. Ne yiyeceğiz artık bilmiyorum. Öğrenci misin sen? Her şeyden tek tek almış, ne hale geldik! İnsanlar ne giyebiliyor ne yiyebiliyor. Ne hale getirdiler bizi?”

Bir yurttaş patlıcanı, biberi en son eylül ayında yediğini söylüyor: “Domates, salatalık, patlıcan, biber çok pahalı. Bunları alamıyoruz artık. Karnabahar, brokoli, dolma biber; bunlar da alamadıklarımızdan. Maydanoz dahi alamıyoruz ne anlatayım? Patlıcan ve biberi en son eylül ayında alıp yedik. Daha çok pırasa, pazı gibi ucuz sebzeleri yiyoruz”.

 4 tane karnıyarığın maliyeti 392 lira

En son eylül ayında yendiği söylenen patlıcanla bir karnıyarık hazırlamanın maliyeti, durumu ortaya koyuyor.

• 4 adet patlıcan 144 TL
• 1 adet orta boy soğan 3 TL
• 1 adet kapya biber 11.59 TL
• 1 adet yeşil biber 20 TL
• 1 adet domates 21.59 TL
• 2 yemek kaşığı tereyağı 18 TL
• 200 gram kıyma 139 TL
• Sıvı yağ 200 ml (patlıcanları kızartmak için) 20.40 lira
• 1 çay kaşığı (5 gram) tuz 0.25 TL
• 1 yemek kaşığı (30 gram) salça 1.63 TL
• Yarım çay kaşığı karabiber (1 gram) 0.76 TL
• 1 çay kaşığı pul biber (2 gram) 0.85 TL
• Yarım çay kaşığı kimyon (1 gram) 0.42 TL
• 1 çay kaşığı nane (1 gram) 1.33 TL
• Yarım demet kıyılmış maydanoz 10 TL

Dört kişilik bir ailenin karnıyarık yemesinin maliyeti 785, 64 TL

Toplam maliyet 392.82 TL tutuyor. Dört kişilik bir aile kişi başı ikişer tane karnıyarık yemek isterse 785, 64 TL maliyeti oluyor. Geniş halk yığınlarının asgari ücretle geçindiği ülkemizde kira, faturalar, okul ve diğer harcamaları da göz önünde bulundurursak; eskiden ayda birkaç kez yapılan yemeği, şimdi ayda bir yapmanın dahi mümkün olmadığını görüyoruz.