Fatih’te bina çökmesi Meclis gündeminde | CHP’li Avşar: İstanbul’da milyonlarca yapı risk altında

CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, İstanbul’un Fatih ilçesinde yaşanan bina çökmesine ilişkin süreci TBMM gündemine taşıdı. Avşar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Avşar, önergede, Fatih’teki çökme olayına ilişkin kamu kurumları tarafından yapılan açıklamaların birbiriyle örtüşmediğini belirterek, kamuoyunun tatmin edilmediğini ifade etti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ise konuya ilişkin açıklama yapmadığını kaydetti.

İstanbul Valiliği, olayın doğal gaz kaynaklı bir patlama sonucu meydana geldiğini açıklarken; İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve İGDAŞ tarafından yapılan ilk tespitlerde herhangi bir doğal gaz çıkışına rastlanmadığı bildirildi. Açıklamada, çöken 28, 30 ve 32 numaralı binalarda doğal gaz bulgusuna ulaşılmadığı ifade edildi.

İBB’nin teknik incelemelerine göre söz konusu yapıların mühendislik hizmeti almadan inşa edildiği belirtilirken, son iki yıla ait ihbar kayıtlarında gaz kokusu, patlama ya da tesisat hasarına ilişkin herhangi bir başvuruya rastlanmadığı aktarıldı. Ayrıca çöken binalardan birinde doğal gaz aboneliğinin bulunmadığı kaydedildi.

İBB, mevcut bulgular ışığında olayın doğal gaz kaynaklı olma ihtimalinin düşük değerlendirildiğini açıkladı.

Riskli yapı stoğuna dikkat çekti

Avşar, Türkiye’deki yapı stokunun risk durumuna ilişkin verileri de önergesinde hatırlattı. Ülkede yaklaşık 6 milyon bağımsız birimin risk altında olduğunu, bunların 2 milyonunun acil dönüşüm beklediğini ifade etti.

Bakan Murat Kurum’un 2025 bütçe görüşmelerinde yaptığı açıklamalara atıf yapan Avşar, İstanbul’da 1,5 milyon bağımsız birimin mühendislik hizmeti almamış ve ileri derecede risk altında olduğunu, 600 bin bağımsız birimin ise kendiliğinden çökebilecek durumda bulunduğunun ifade edildiğini aktardı.

“Planlarda, deprem hazırlığı Kanal İstanbul’a dayandırılıyor”

Avşar, “Yarısı Bizden” kampanyası ile “Yerinde Dönüşüm” projelerinin hedeflerin altında kaldığını belirterek, mevcut hızla Marmara Bölgesi’ndeki riskli yapı stokunun dönüştürülmesinin mümkün olmadığını ifade etti. Avşar, İstanbul’un deprem hazırlığının planlarda Kanal İstanbul projesine dayandırıldığını söyledi.

Avşar, olayın nedenlerine ilişkin tüm yönleriyle açıklık sağlanması ve kamuoyunun bilgilendirilmesi gerektiğini belirterek Bakan Kurum’a şu soruları yöneltti;

• Binaların çökme sebebinin tespitine ilişkin Bakanlığınız tarafından ne tür çalışmalar yapılmıştır? Bölgede herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Bu hususta ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgiler alınmış mıdır?
• İstanbul Valiliğinin çökmenin, doğalgaz patlaması sonucu meydana geldiği açıklamasına karşın İBB’nin ‘doğal gaz patlamasına ilişkin herhangi bir bulguya ulaşılmadığı ve doğalgaz patlaması sonucu olayın meydana gelme durumunun çok düşük olduğu’ açıklamasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Konuya ilişkin kamuoyunu bilgilendirmeyi düşünüyor musunuz?
• İBB’nin, ‘Söz konusu binaların herhangi bir mühendislik hizmeti almadan inşa edilen yapılardan olduğu ayrıca tespit edilmiştir.’ açıklaması dikkate alınarak İstanbul genelinde bu durumda olan kaç yapı bulunmaktadır? Söz konusu yapılara ilişkin bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
• Marmara Bölgesinde halihazırda başta kamu kurum ve kuruluşları olmak üzere kendiliğinden çökebilecek (çok riskli) durumda olan toplam bağımsız birim sayısı kaçtır? Bu birimlerin il bazlı dağılımı nasıldır? Söz konusu birimlerin kaçında faaliyet/yaşam sürdürülmektedir?
• Planlarda sıkça vurgulanan ‘kriz yönetiminden risk yönetimine’ politikalarınız çerçevesinde, İstanbul ve Tekirdağ başta olmak üzere Marmara Bölgesindeki çok riskli konut stokuna ilişkin ne tür iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır? Söz konusu çok riskli konut stokunu önceleyen bir programınız var mıdır? Bu hususa ilişkin herhangi bir kaynak tahsisi yapılmıştır?
• Muhtemel bir Marmara depremine ilişkin bir acil eylem planınız var mıdır? Bu plan kapsamında tahliye koridorları, kaçış planı, acil müdahale ve ilk yardım, toplanma ve barınma alanları, iletişim, arama ve kurtarma vb. hususlara ilişkin ne tür hazırlıklar yapılmıştır? Bu hususta bir eğitim programı ve tatbikat yapılmış mıdır?