Hanönü'nde madene ‘ÇED gerekli değil’ kararı: Şirkete 12 yılda 23 ÇED raporu verildi

Kastamonu – Hanönü ilçesinde İlbak Holding ve Akfen Holding ortaklığında bakır madeni işleten Acacia Maden İşletmeleri başka bir ocak daha açmak istiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci başlatılan maden Vakıf Geymene Mahallesi'nde bin 448,17 hektarlık bir alanda açılmak isteniyor. Alana ocağın dışında zenginleştirme ve atık depolama tesisleri de kurulacak.

Mezopotamya Ajansı’ndan Tolga Güney’in haberine göre, yeni maden sahası ilçe merkezine 1.7 kilometre uzaklıkta bulunurken, ocağın farklı yönlerinde 635, 750 ve 840 metre uzağında ise konutlar bulunuyor. Maden sahası Sinop-Kastamonu-Çankırı Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'na göre “Orman” içerisinde bulunurken, 1/25.000 ölçekli Mevcut Arazi Kullanımı Haritasına göre ise “Geniş Yapraklı Orman” ve "Karışık Tarım Alanları” olarak işaretlenmiş alanlarda kalıyor.

12 yılda 23 onay

Şirketin başlattığı her süreç lehine sonuçlanırken, bölge halkının da mevcut madene karşı tepkisi sürüyor. 3 Temmuz 2013-20 Kasım 2025 arasında şirketin projeleri için 23 kere "ÇED olumlu" veya "ÇED gerekli değil" kararı verilmiş. Verilen kararlar doğrultusunda açılan bakır ocağı, zenginleştirme ve atık depolama tesislerinin faaliyetleri sürüyor.

İşlettiği maden, ekolojistler ve yöre halkının tepkilerine neden olurken, şirketin Kızılırmak havzasını besleyen Gökırmak Nehri’ni kimyasal atıklarla kirlettiği vurgusu yapıldı. 2019 yılında Türkiye’nin en büyük açık ocak bakır madeninde maden konsantresi üretimi aşamasına geçen şirket, kimyasal atıklarını ilçe merkezinden geçen kanal suyuna bırakmakla suçlanıyor. Atıkların biriktirildiği ve 5 milyon ton büyüklüğünde olduğu belirtilen atık barajı fay hattının üzerinde ve iki devlet okulunun da hemen yanında yer alıyor.

Suları kirletti

2019 ve 2022’de atık borularının defalarca patlaması ve atık barajının yeriyle boruların geçtiği hattın yaşam alanlarının çok yakınında olması nedeniyle dönemin CHP ilçe başkanı tarafından da şikayet edildi. Su yüzeyinden numune alan CHP ilçe başkanı Mehmet Soysal, bu numuneyi İstanbul’da Çevre Endüstriyel Analiz Laboratuvarı’nda analiz ettirdi. Sonuçlara göre, madenin kanal suyuna bıraktığı ağır metallerin birçoğu mevzuat sınırlarının binlerce miligram üzerinde çıktı. CHP İlçe Başkanı Mehmet Soysal şikayetini geri almadığı için bir ay arayla iki kez darp edilmişti.

2023 yılı içerisinde ilçede birçok eylem yapılırken, 34 çevre örgütü ortak yaptığı açıklamada, Hanönü’ndeki çevre kirliliğinin bir an önce durdurulmasını ve kirli ilişkiler ağının ortaya çıkarılmasını talep etti.

(MA)