Bilirkişi 'zararlı' dedi, Danıştay kapıyı açtı: Alaşehir'de 91 kuyuya yargı onayı

Manisa — Manisa'nın Alaşehir ilçesinde, "Büyük Ova" koruma alanı içerisinde kalan ve yüzlerce dönüm dünyaca ünlü üzüm bağını kapsayan dev jeotermal enerji santrali (JES) projesine karşı verilen hukuk mücadelesinde kritik bir gelişme yaşandı.

Manisa 2. İdare Mahkemesi'nin çevresel etkileri yetersiz bulup oy birliğiyle verdiği iptal kararı, Danıştay 4. Dairesi tarafından bozuldu. Danıştay'ın oy çokluğuyla aldığı bu karar, bölgede 6 santral ve 91 kuyudan oluşan dev projenin önündeki engelleri kaldırarak tarım arazilerinin enerji yatırımlarına açılmasının yolunu açtı.

Bilirkişi uyarmıştı: Toprak ve su kimyasallarla zehirlenecek

Yerel mahkemenin iptal kararında, bölgede yapılan keşif ve bilirkişi incelemeleri sonucunda hazırlanan raporlar belirleyici olmuştu. Bilirkişi heyeti; projenin Gediz Havzası'ndaki yeraltı su rezervlerini tehlikeye atacağını, çok sayıda tarım alanının kamulaştırma yoluyla üretimden koparılacağını ve borik asit ile hidrojen sülfür (H2S) gibi kimyasalların toprağa ve suya vereceği zararın yeterince incelenmediğini tespit etmişti. Ayrıca, projenin büyük bir kısmının "Büyük Ova" koruma alanı ve zeytinliklerden oluştuğu, bu durumun hem Zeytincilik Kanunu'na hem de mera varlığına aykırı olduğu vurgulanmıştı.

"Kamu yararı" tartışması: Yargı bilirkişi raporunu devre dışı bıraktı

Danıştay 4. Dairesi ise yerel mahkemenin aksine, şirketin sunduğu revize edilmiş ÇED raporunu ve taahhütlerini yeterli buldu. Kararda, bilirkişilerin "kamu yararı bulunmadığı" yönündeki görüşlerinin yetki aşımı olduğu savunulurken, projenin kapalı devre çalışacağı ve yeraltından çekilen suyun geri basılacağı yönündeki taahhütlerin çevresel riskleri kabul edilebilir seviyeye indirdiği öne sürüldü. Danıştay, tarım dışı kullanım izinlerinin ÇED sürecinden sonra alınabileceğini belirterek, yerel mahkemenin bilirkişi raporuna dayanarak verdiği iptal kararını hukuka aykırı buldu ve davanın reddine kesin olarak karar verdi.

Azınlık şerhi: Büyük ova ve zeytinlikler korunmalı

Danıştay’ın bozma kararına karşı çıkan iki üye, karara düştükleri muhalefet şerhinde çarpıcı tespitlerde bulundu. Üyeler, yargı kararıyla iptal edilen ilk ÇED raporundaki eksikliklerin giderilip giderilmediğinin sadece kâğıt üzerindeki revizyonlarla anlaşılamayacağını savundu. Muhalefet şerhinde, proje alanının "Büyük Ova" koruma alanı, zeytinlik ve mera vasfında olduğu, bu alanların korunması gerektiği ve yerel mahkemenin bilirkişi raporunda belirtilen çevresel risklerin somut verilerle yeniden incelenmesi amacıyla yeni bir bilirkişi heyeti atanarak keşif yapılması gerektiği vurgulandı.

Danıştay'ın bu kesin kararıyla birlikte, Alaşehir Ziraat Odası tarafından yürütülen hukuk mücadelesinde iç hukuk yolları tüketilerek projenin uygulanmasının önü açılmış oldu.