Biz bu acıyı yaşadık başkaları bu acıları yaşamasın

Gazi Mahallesi Katliamı’nın üzerinden 31 yıl geçti. 12 Mart 1995’te İstanbul’da dört kahvehane ve bir pastanenin aynı anda taranmasıyla başlayan ve kolluk kuvvetlerinin saldırısıyla devam eden katliamda toplam 22 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı ve tutuklandı. Yapılan otopsi sonucu olaylarda öldürülenlerden 17’sinin polis mermisiyle hayatını kaybettiği ortaya çıktı. Açılan davada ise gerçek sorumlular yargı önüne çıkarılmadan bazı polislere ertelenen ve göstermelik cezalar verildi. Olaydan yıllar sonra katliamın arkasında Veli Küçük olduğu ileri sürüldü. Türkiye, Gazi Katliamı nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından da mahkum edildi. Katliamın üzerinden 31 yıl geçmesine rağmen gerçek sorumlular hâlâ ortaya çıkarılmış değil.

Gazi Cemevi önünde toplanılacak

Katliamın yıl dönümünde bu yıl da binlerce kişi Gazi Mahallesi’nde bir araya gelecek. Saat 12.00’de Gazi Cemevi önünde toplanacak olan yurttaşlar, eski karakola yürüyüş gerçekleştirecek. Katledilen yurttaşların vuruldukları yerlere karanfiller bırakılacak. Saat 13.00’te eski postane önünde basın açıklaması yapılacak, ardından Gazi Mezarlığı ziyaret edilecek. Katliamın yaşandığı günlerde doğan çocuklar bugün 31 yaşına girdi. Katliamda henüz 17 yaşındayken öldürülen Sezgin Engin’in ağabeyi Ergin Engin, aradan geçen yıllara rağmen acılarının ve adalet taleplerinin sürdüğünü söylerken, katliamda yaşamını yitiren Zeynep Poyraz’ın babası Cemal Poyraz “Bunlar planlıydı. Bunun arkasında devletin kendisi vardı” dedi.

‘Verilen cezalar sembolik kaldı’

Sezgin Engin’in ağabeyi Ergin Engin “31. yılındayız. Değerlerimiz her zaman anılarımızda yaşıyor. Ülkenin gerçekliğini görüp bedenlerini siper eden insanlardı. 31 yıl boyunca yargı mekanizması kullanılarak baskı ve zulüm düzeni sürdürülmek istendi. Ailelerimiz defalarca gözaltına alındı. Katledilenleri anmamıza engel olmaya çalıştılar. Unutmamızı istediler ama biz davamıza ve değerlerimize sahip çıktık. Hiçbir zaman pişmanlık duymadık. Her zaman onur kaynağımız oldular.”

Engin, katliam davasında verilen cezaların cezasızlık politikasının bir göstergesi olduğunu söyledi: “Bu ülkede kontrgerilla gerçeği hep vardı. ’90’lı yıllarda da böyle yapılanmalar vardı. İçişleri Bakanlığından emniyet müdürlerine kadar uzanan bir yapıdan söz ediyoruz. Verilen cezalar sembolik kaldı. İki polis memuruna çok basit cezalar verildi. İnsanları katleden, ellerinde otomatik silahlarla görüntüleri olan kişiler için bile ‘Fazla ceza verildi’ denildi. Oysa katledilen insanların bedenlerinden çıkan mermiler ortadaydı. Bu ülkede bazen aç bir çocuğun ekmek çalmasına verilen ceza ile insanların canına kıyanlara verilen ceza arasında bile fark oluyor. Çok kısa süre sonra tahliye oldular, görevlerine geri döndüler. Adeta ödüllendirildiler.”

Dava sürecinde ailelerin saldırılarla karşılaştığını da söyleyen Engin, buna rağmen adalet arayışından vazgeçmediklerini ifade etti: “Davamız farklı illerde görüldü. En sonunda Trabzon’da tamamlandı. Her duruşmaya gittiğimizde yollarda saldırıya uğradık. Taşlarla, sopalarla otobüslerimize saldırıldı. Ama biz yine de adalet aramaya devam ettik. Sonuçta çok sembolik cezalar verildi ve katliam adeta meşrulaştırıldı.”

‘Acımasızca katlettiler’

Kardeşinin meslek lisesi öğrencisi olduğunu ve devrimci bir ortamda büyüdüğünü anlatan Engin, o gün yaşananları anlatırken, kardeşinin polis müdahalesine tepki gösterdiği sırada hedef alındığını belirtti: “Polisin zırhlı araçla müdahale ettiği sırada, insanlara yapılan müdahaleye tepki göstermek için aracın üzerine çıktı. Bunun üzerine acımasızca katlettiler. Hastaneye kaldırıldığında bile duvara bir şeyler yazmaya çalıştığını anlatan bir hemşire vardı. Yaralı haliyle bile tepki göstermeye çalışıyordu.”

Engin, basına yansıyan ilk fotoğraflarda kardeşinin en önde göründüğünü söyleyerek, “Basının geçtiği ilk fotoğraflarda Sezgin’in en önde resimleri vardı. En önde yürümesi polisin hedefi olmasına neden oldu. Polis kitleyi çember içine almaya çalıştı. Ardından hedef gözeterek ateş açmaya başladılar. Açılan ateş sonucu kardeşim Sezgin ve Reis Kopal vuruldu” dedi.

Ambulansların olay yerine sokulmadığını da ifade eden Engin, yaşadığı anları şöyle anlattı: “Olay yerine ambulans sokmuyorlardı. Çabalarımız sonunda yarım saat sonra ambulansı içeri alabildik.” Ambulansla yaralıların hastanelere taşındığını ancak hastanelerde de ağır bir tabloyla karşılaştıklarını söyleyen Engin “Gördüğümüz manzara korkunçtu. Yaralıların hepsi üst üste atılmıştı ve polis kimseye tıbbi müdahale edilmesine izin vermiyordu” dedi.

Engin, hastanede kardeşinin hayatını kaybettiğini öğrendiğini belirterek morgda gördüklerini ise “Adli tıp morguna girdiğimizde manzara korkunçtu. Bütün cenazeler çuval gibi üst üste atılmıştı. Hukuki süreç başlayınca üç gün sonra cenazeyi alabildik. Sezgin’i Gazi Mahallesi’nde defnettik” diyerek anlattı.

‘Bırakın bu komünistler gebersin, diyorlardı’

Gazi Mahallesi Katliamı’nda yaşamını yitiren Zeynep Poyraz’ın babası Cemal Poyraz, kızının vurulduğu anı ve sonrasında yaşadıklarını “Kızım vurulduğunda henüz 21 yaşındaydı. Devrimci bir insandı, çok merhametliydi. Öleceği sırada bile arkadaşlarını düşünmüş. Kızım nefes alıp vermeye çalışırken arkadaşlarına ‘Kaçın kurtulun, beklerseniz bu katiller sizi de vuracak’ demiş. Zeynep’im öleceği sırada bile merhameti elden bırakmamış, arkadaşlarını düşünmüş” diyerek anlattı.

Katliam gününde yaralıların hastaneye götürülmesinin bile engellendiğini dile getiren Poyraz, şunları anlattı: “O gün herkes işindeydi gücündeydi. Kimseye saldırdığımız olmadı. Bir anda üç kahve ve bir pastaneyi taradılar, Halil Kaya isimli vatandaşı öldürdüler. Yaralıları bekleyen insanları katlettiler. Yaralıları hastaneye götürenlere ‘Öldürürüm’ diyerek engel oldular. ‘Bırakın bu komünistler gebersin’ diyorlardı. Birçok gencimiz kan kaybından öldü.”

Kızının ölümünden sonra yaşadıklarının da en az o gün kadar ağır olduğunu söyleyen Poyraz, şöyle konuştu: “Bizi aradılar, ‘Zeynep’i kaybettik’ dediler. Hastane hastane aradık. Bir baba olarak ne yapabilirsiniz? Cenazemizi aldık. ‘Gazi’ye defnedemezsiniz, nereye ederseniz edin’ dediler. Hem benim canımı almışlar hem de cenazemi nereye gömeceğime karışıyorlar. Bunlarla boğuştuk biz.”

‘Bunun arkasında devletin kendisi vardı’

Poyraz, ilk saldırıların ardından sabaha karşı ikinci bir saldırı düzenlendiğini belirterek şöyle konuştu: “Akşam yapılan ilk saldırıda Halil Gündüz adlı bir vatandaş katledildi. Sabaha karşı ikinci saldırı oldu. Panzerlerle sivil insanlara saldırdılar. Devlet o zaman bize topyekûn saldırdı. Günahımız Alevi ve solcu olmak mıydı? Hâlâ bunu çözebilmiş değiliz. O gün yüzlerce insan yaralandı. Bunlar planlıydı. Bunun arkasında devletin kendisi vardı.”

Yaşadıkları yargı sürecinin de kendilerini yıprattığını söyleyen Poyraz, mahkemelerin tarafsız olmadığını ifade etti: “Duruşmalar saatlerce sürerdi. Yedi sekiz saat ayakta bekletilirdik. Dava güvenlik gerekçesiyle Trabzon’a taşındı. Yaralıları Afyon’a sürdüler, davalar oralarda görüldü. Trabzon’a gidiş gelişlerimiz zulümdü. Çıkarken arabalarımıza taş atılırdı. Önde polis, arkada jandarma olurdu ama bunları yine yaşardık.”

‘Bu katliamlar cezasız kaldıkça yenileri yaşanır’

Katliamın planlı olduğunu söyleyen Poyraz, sorumluların yargılanmadığını aktardı: “Bu katiller cezasız kaldıkça, emekçi halk hesap sormadıkça daha nice Gaziler, Çorumlar, Sivaslar yaşanır. Arkasında kimler var? Öldürme talimatını kim verdi? Silahı kim verdi? Eğer bunlar cezasını çekmiş olsaydı bu katliamlar devam etmezdi.”

Katliamın üzerinden yıllar geçmesine rağmen adaletin sağlanmadığını söyleyen Poyraz, “Günahımız Alevi ve solcu olmak mıydı? Maraş’ta, Sivas’ta, Çorum’da da aynı şeyler yaşandı. Biz ne yaptık? Kime ne yaptık?” diye sordu.