İran halkı katlediliyor, bölge yanıyor, ABD silah tekelleri kârlarını kutluyor!

ABD’nin en büyük silah şirketleri, geçtiğimiz cuma günü Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile toplantı yaptı. Toplantıya RTX (eski adıyla Raytheon), Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman, BAE Systems, L3Harris Missile Solutions ve Honeywell Aerospace şirketlerinin üst düzey yöneticileri katıldı.

Toplantının ardından Trump’ın “mükemmel sınıf” olarak nitelendirdiği silahların “üretimini dört katına çıkarmayı” kabul ettikleri duyuruldu. Bu şirketlerin bazılarının sipariş tutarı birçok ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasından (GSYİH) fazla.

Hedef 1 trilyon dolarlık savaş bütçesi

ABD, 2025 yılında yaklaşık 1 trilyon dolarlık askeri harcamasıyla halihazırda dünyanın en büyük askeri harcama yapan ülkesi konumunda ve bu rakam, onu izleyen dokuz ülkenin toplam harcamalarının toplamını aşıyor. Trump, bu rakamı 2027 yılına kadar 1.5 trilyon dolara çıkarmayı hedefliyor.

ABD, İran’a yönelik saldırılarında şimdiden silahlar için milyarlarca dolar harcadı ve bu da savaşı silah şirketleri için oldukça kârlı bir iş haline getirdi. El Cezire’nin haberine göre, geçen hafta, Northrop Grumman (yüzde 5 artış), RTX (yüzde 4,5 artış) ve Lockheed Martin (yüzde 3 artış) dahil olmak üzere ABD’deki büyük silah üreticisi şirketlerin hisse senedi fiyatları yükseldi.

İran’a karşı 20’den fazla farklı silah sistemi kullanılıyor

ABD ordusunun Merkez Komutanlığına (CENTCOM) göre, 28 Şubat’ta başlatılan İran saldırılarında hava, deniz, kara ve füze savunma kuvvetlerinde 20’den fazla farklı silah sistemini kullanıyor. Tomahawk füzesi, Pentagon’un otuz yıldır tercih ettiği uzun menzilli bir saldırı silahı. Füzeler, Arap Denizi’ndeki Arleigh Burke sınıfı muhriplerden ateşleniyor ve her muhrip 90’dan fazla Tomahawk füzesi taşıyabiliyor.

ABD ayrıca, çöl arazisinde M-142 HIMARS sistemlerinden İran hedeflerine karşı ilk kez Hassas Vuruş Füzesi (PrSM) fırlattı. Kısa menzilli balistik füze, 4002 km uzaklıktaki hedefleri vurabilir.

Savunma tarafında, Patriot füze bataryaları ve Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunması (THAAD) sistemleri, İran’ın misilleme saldırılarını önlemek için kullanılıyor. Patriotlar, daha kısa menzilli seyir füzeleri ve alçak irtifa tehditlerini önlerken, THAAD ise balistik füzeleri alçalışlarının son aşamasında daha yüksek irtifalarda önlüyor.

İran’a yapılan saldırıda, SpekreWorks tarafından İran’ın kendi Shahed insansız hava aracını model alarak üretilen tek yönlü saldırı insansız hava aracı Low-Cost Uncrewed Combat Attack System LUCAS da ilk kez kullanıldı. Birim fiyatı 35 bin dolar. Bu sistem, üretim maliyeti uçak başına 40 milyon dolara ulaşan MQ-9 Reaper insansız hava aracından çok daha ucuz. İran Devrim Muhafızları, 1 Mart’ta bir Reaper düşürdüklerini açıklamışlardı.

ABD, İran’ın balistik füze tesislerini ve yer altı sığınaklarını vurmak için B-1 bombardıman uçakları, B-2 hayalet bombardıman uçakları, F-15 savaş uçakları, F-22 Raptor jetleri ve F-35 Lightning II hayalet savaş uçaklarını da kullanıyor ve Tahran’ın stoklarını yok etmek için 900 kiloluk bombalar atıyor.

Yerel haber kaynaklarına göre, Umman Denizi’nde konumlanan USS Abraham Lincoln uçak gemisinde EA-18G Growler elektronik savaş jetleri de görüldü. Bu uçaklar, ‘düşman’ radarlarını, iletişim sistemlerini ve füze güdüm sistemlerini bozmak için kullanılıyor. P-8A Poseidon uçağı da deniz ve karada gözetleme ve keşif görevleri için konuşlandırılıyor ve uçuş rotası verilerine göre Hürmüz Boğazı çevresinde uçarken tespit edildi. Geçen ay, ABD Hava Kuvvetleri de gerçek zamanlı savaş alanı farkındalığı sağlayan E-3 Sentry AWACS radar uçaklarını da Ortadoğu’ya konuşlandırdı. Cobra Ball ve Rivet Joint varyantları gibi ABD Hava Kuvvetleri RC-135 casus uçakları da Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki üslerden istihbarat toplama görevleri için uçarak İran’ın füze fırlatmalarını, radar sistemlerini ve iletişimlerini izliyor.

USS Abraham Lincoln ve USS Gerald R Ford uçak gemileri sırasıyla Umman Denizi ve Akdeniz’de ABD’nin deniz varlığını sağlamlaştırırken, Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyerlerinden oluşan bir filo, Aegis sistemleriyle hem saldırı gücü hem de füze savunması sağlıyor.

İran’a karşı kullanılan silahları kim üretiyor?

• Boeing, B-1 bombardıman uçağı, F-15’ler, EA-18G Growler’lar, P-8A Poseidon ve L3Harris Technologies tarafından sağlanan modifikasyonlarla RC-135’leri üretiyor.
• Northrop Grumman, B-2 hayalet bombardıman uçaklarını üretiyor ve E-3 Sentry AWACS’a radar teknolojisi sağlıyor.
• Lockheed Martin, F-35 Lightning II hayalet avcı uçaklarını, F-22 Raptor jetlerini, THAAD sistemlerini, M142 HIMARS’ı, MGM-140 ATACMS füzelerini ve PrSM’yi üretiyor.
• RTX Corporation’ın Raytheon bölümü, Tomahawk füzeleri ve MIM-104 Patriot füze sistemlerini üretiyor.
• SpektreWorks, LUCAS tek yönlü saldırı dronlarını sağlıyor.
• General Atomics Aeronautical, MQ-9 Reaper dronlarını üretiyor.
• Huntington Ingalls Industries ise USS Abraham Lincoln ve USS Gerald R Ford gemilerini inşa eden şirket.

Dünyanın en çok kazanan silah şirketleri hangileri?

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne (SIPRI) göre, 2024 yılında dünyanın en büyük 100 savunma şirketi 679 milyar dolardan fazla gelir elde etti.

ABD şirketleri gelirlerin neredeyse yarısını (334 milyar dolar) elinde bulundururken, onları Çin (88 milyar dolar), Birleşik Krallık (52 milyar dolar), Rusya (31 milyar dolar) ve Fransa (26 milyar dolar) izliyor.

İngiltere’nin BAE Systems, İtalya’nın Leonardo, trans-Avrupa Airbus, Fransa’nın Thales ve Almanya’nın Rheinmetall gibi Avrupa’nın ağır topları, Rusya-Ukrayna çatışmasının etkisiyle büyüyen birçok şirketle birlikte ilk 20 şirket arasında yer alıyor.

ABD savunma hisseleri son yıllarda büyük artış gösterdi. SIPRI’ye göre, küresel savunma harcamaları 2024 yılında yüzde 9.4 artışla 2.7 trilyon dolara ulaştı. Ayrıca NATO üyeleri, 2035 yılına kadar yıllık savunma bütçelerini GSYİH’larının yüzde 2’sinden yüzde 5’ine çıkarmayı taahhüt ederek yıllık harcamalara yüz milyarlarca dolar ekledi.

Yeni savaşlar, yeni katliamlar, yeni siparişler!

Ukrayna ve Ortadoğu’daki savaşlarda kullanılan ve hızla tükenmekte olan mühimmat stoklarını yenilemek için, silah tekelleri artan talebe yanıt vermek ve hisse senedi fiyatlarını yükseltmek amacıyla yeni siparişlere milyarlarca dolarlık yatırım yapıyor.

Mart 2023’ten mart 2026’ya kadar ABD’nin en büyük silah tekellerinin hisse senedi fiyatlarındaki artışlara bakalım: RTX yüzde 110 ile en büyük artışı kaydederken, onu yüzde 60 ile Northrop Grumman, yüzde 57 ile General Dynamics, yüzde 37 ile Lockheed Martin ve yüzde 5 ile Boeing izliyor. 

(Dış Haberler)