TMMOB Kadın Komisyonu: ‘Eşitsizliğe, sömürüye karşı örgütlü mücadeleye devam’

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu (İKK) Kadın Komisyonu, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada kadınların karşı karşıya olduğu şiddet, güvencesizlik ve hak gasplarına dikkat çekti.

Komisyon, bu 8 Mart’ı kadınların çoğunlukla en yakınlarındaki erkekler tarafından katledildiği, kadın işçilerin insanca çalışma koşulları ve geçinebilecek ücret talebiyle direndiği bir dönemde karşıladıklarını belirtti. Açıklamada, Migros ve Şık Makas gibi işyerlerinde kadınların hak mücadelesi verdiği, Dilovası’nda kapatılma kararı olmasına rağmen faaliyetini sürdüren işyerlerinde kadınların sabah 08.00’den gece 12.00’ye kadar düşük ücretlerle çalıştırıldığı ifade edildi.

Komisyon ayrıca Suriye, İran ve Ortadoğu’da halkların savaş sarmalı içinde olduğunu belirterek Alevilerin, Kürtlerin, Dürzilerin ve özellikle kadınlar ile çocukların katledildiğini söyledi.

Kadınların uzaklaştırma kararları alırken devlete ve yasalara güvendiğini ancak bunun kadın cinayetlerini engelleyemediğini belirten komisyon, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmenin ardından Medeni Kanun tartışmalarının yeniden gündeme getirildiğini, nafaka ve eşit miras hakkı gibi kazanılmış haklara yönelik saldırıların arttığını ifade etti.

Açıklamada LGBTİ+’ların hedef haline getirildiği belirtilerek “Müstehcenlik söylemi bedenlerimize yönelen saldırının kılıfı haline getiriliyor. Şarkı sözleri ve kıyafetler bile sanatçılar için gözaltı ve konser iptali gerekçesi yapılabiliyor” denildi. Komisyon, cinsiyet uyum süreçlerinin ve hormona erişimin zorlaştırıldığını, kürtajın ise fiilen yasaklı hale geldiğini vurguladı.

“Aile Yılı” uygulamasına da değinilen açıklamada, kadınların yaşamlarının ve haklarının hedef alındığı belirtilerek 2025 yılında 297 kadın cinayeti ve 94 şüpheli kadın ölümü yaşandığı hatırlatıldı. Komisyon, bunun kadınların sistematik biçimde katledildiğini ve devletin önleyici politikalar geliştirmediğini gösterdiğini söyledi.

Kadınların çalışma yaşamına katılımının önündeki en büyük engellerden birinin bakım emeği olduğunu belirten komisyon, işgücü piyasasında yalnızca üç kadından birinin yer aldığını ifade etti. Kadınların ev işlerinin büyük bölümünü üstlendiği, çocuk ve yaşlı bakımının çoğunlukla kadınların sorumluluğuna bırakıldığı kaydedildi. Kadınların iş ararken ayrımcılığa maruz kaldığını belirten komisyon, kadın emeğinin düşük ücretlerle değerlendirildiğini, “kadın işi” olarak görülen alanlara yönlendirildiğini ve eşit işe eşit ücret alamadıklarını vurguladı. Yarı zamanlı, uzaktan ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılmasının kadın emeğini daha güvencesiz hale getirdiği ifade edildi.

Genç kadın işsizliğinin de arttığını belirten komisyon, kadınların güvenceli ve tam zamanlı istihdama katılabilmesi için toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştiren politikalara karşı mücadele edilmesi gerektiğini vurguladı. Bakım emeğinin kurumsallaştırılması ve kamusal, ücretsiz, nitelikli kreşlerin açılması gerektiği ifade edildi.

Komisyon ayrıca kreş zorunluluğunun yalnızca “150 kadın çalışan” şartına bağlanmasının bakım yükünü kadınların sorumluluğu olarak sabitlediğini belirtti.

Kent politikalarına da değinilen açıklamada, rant odaklı kentsel dönüşüm süreçlerinin kadınlar ve LGBTİ+’lar için güvenli yaşam alanlarını daralttığı ifade edildi. Yoksulluğun arttığı, güvenli gıdaya erişimin zorlaştığı ve çocukların okulda aç kaldığı bir dönemin yaşandığı kaydedildi.

Meslek liselerinin Mesleki Eğitim Merkezi Programı kapsamına alınmasıyla çocuk işçiliğinin yaygınlaştığını belirten komisyon, geçen yıl yaşanan iş cinayetlerinde 94 çocuk işçi ve 138 kadın işçinin hayatını kaybettiğini hatırlattı.

Eğitim sistemine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan komisyon, 4+4+4 eğitim sistemi’nin özellikle kız çocuklarının eğitimden kopmasına yol açtığını belirterek laik, bilimsel, kamusal ve anadilde eğitim vurgusu yaptı.

Açıklamanın sonunda komisyon şu ifadeleri kullandı: “Patriyarka ve kapitalizm kol kola kadınların yaşamını kuşatmaya devam ediyor. Bizler de tüm bu saldırılar karşısında örgütlü gücümüzü büyüterek saldırıları püskürtmemiz gerektiğine inanıyoruz. 8 Mart kadınların mücadelesiyle kazanılmış bir gündür. Yaşamlarımızdan ve haklarımızdan vazgeçmiyoruz.”