Sincan OSB’de 8 Mart’a giderken: ‘12 saat fabrikada, ikinci mesai evde’

Ankara – Ankara Sincan Organize Sanayi Bölgesi’nde çok sayıda plastik fabrikası bulunuyor. Çalışma koşullarının birçok fabrikaya kıyasla daha ağır olduğu bu iş yerlerinde çoğunlukla kadın işçiler çalıştırılıyor. Sabahın erken saatlerinde başlayan ve akşam karanlığına kadar süren mesainin ardından eve dönen kadınlar, ev işleri ve çocuk bakımıyla ikinci bir mesaiye başlıyor. Geçim kaygısı nedeniyle bu koşullara katlanmak zorunda kalan kadın işçilerle 8 Mart öncesinde işçi kadın olmanın zorluklarını konuştuk.

‘12 saat ayakta çalışıyoruz’

Serdar Plastik’te çalışan 38 yaşındaki bir işçi, gününün fabrikada ve evde bitmeyen bir emekle geçtiğini anlatıyor. Sabah 07.00’de başlayan mesainin akşam 19.00’a kadar sürdüğünü söyleyen işçi, “Artık 12 saat bizim normal çalışma saatimiz oldu” diyor.

Uzun saatler boyunca ayakta çalıştıklarını belirten işçi, tuvalet molalarının bile kısıtlandığını söylüyor. Aynı işi daha hızlı yapmalarına rağmen erkek işçilerin daha fazla ücret aldığını ifade eden işçi, çalışma ortamındaki baskıyı şöyle anlatıyor:

“En küçük hatada herkesin içinde azarlanıyoruz. Erkek işçilere ‘abi’ diye hitap eden şefler bize bağırarak konuşuyor. Sürekli daha hızlı olmamız isteniyor. Öğlen yemek molası 15 dakika, çay molası yok. 12 saat çalışmada 15 dakika yemek mi yiyelim, dinlenelim mi, tuvalete mi gidelim?”

Uzun süre ayakta çalışmanın sağlık sorunlarına yol açtığını söyleyen işçi, bel fıtığı, sırt ağrısı ve varis gibi meslek hastalıklarının yaygın olduğunu dile getiriyor. İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin ise yetersiz olduğunu belirterek, “Bir işçi iş kazası geçirdi ama yöneticiler ‘Sıfır kaza ile ayı bitirdik’ diye açıklama yaptı” diyor.

‘Gezmek, sinema ya da tiyatro bizim için hayal’

Plastika Plastik’te çalışan iki çocuk annesi bir işçi ise günde 12 saat çalışmasına rağmen asgari ücret aldığını söylüyor. Aldığı ücretin kiraya, faturalara ve okul masraflarına gittiğini belirten işçi, ay ortasına gelmeden paranın bittiğini ifade ediyor.

“İnanır mısınız, kendime hiçbir şey alamıyorum, çocuklarıma yetirmeye çalışıyorum” diyen işçi, iş yerindeki baskıyı şöyle anlatıyor:

“En büyük sorunlarımız baskı, mobbing ve psikolojik şiddet. Hasta olduğumuzda izin almak çok zor. Sürekli üretim sayısı istiyorlar. Yavaşladığımızda hemen uyarıyorlar, itiraz edince kapıyı gösteriyorlar. İhtiyacımız olduğu için mecburen çalışıyoruz. Gezmek, sinema ya da tiyatro bizim için hayal. Sabah iş, akşam ev… Ot gibi yaşıyoruz.”

Yan sanayide koşullar Beko’ya kıyasla daha ağır

Serdar Plastik ve Plastika Plastik, organize sanayi bölgesinde bulunan Beko Fabrikasının yan sanayileri arasında yer alıyor. Montaj fabrikası olan Beko’nun birçok parçası bu fabrikalarda üretiliyor. Ancak işçiler, burada çalışma koşullarının Beko’ya kıyasla daha ağır olduğunu, ücretlerin daha düşük olduğunu ve iş yerlerinde sendika bulunmadığını söylüyor.

Kadın işçiler, fazla mesai imkanı nedeniyle bu fabrikalarda çalışmayı tercih ettiklerini ifade ediyor. “Fazla mesai için girdim” diyen birçok işçi, geçinebilmek için uzun saatler çalışmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

‘En basit koruyucu ekipman bile yok’

Beko’nun bir diğer yan sanayi fabrikası olan Rota Plastik’te de benzer koşulların yaşandığı anlatılıyor. İşçiler burada da genellikle 12 saat çalışıldığını, bazı dönemlerde ise üç vardiyaya geçildiğini söylüyor.

Konuştuğumuz kadın işçiler, iş güvenliğinin yeterince önemsenmediğini belirterek en basit koruyucu ekipmanların bile verilmediğini dile getiriyor. Eldiven gibi temel ekipmanların dahi sağlanmadığını ifade eden işçiler, hem fabrikadaki ağır koşullar hem de evdeki sorumluluklarla çift yönlü bir emek yükü taşıdıklarını söylüyor.