Evrim Rızvanoğlu, Muş Varto'da 16 köyü etkileyecek jeotermal projesini TBMM gündemine taşıdı

CHP Genel Başkan Yardımcısı Evrim Rızvanoğlu, Muş’un Varto ilçesinde planlanan ve 16 köyü etkileyecek olan jeotermal arama projesine ilişkin iddiaları TBMM gündemine taşıdı. Rızvanoğlu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede, Muş Valiliği İl Mera Komisyonu’nun kararıyla Varto ilçesi Çallıdere Köyü’nde mera vasfındaki bir alanda jeotermal arama sondajı yapılmasına izin verilmesini gündeme getirerek, şu soruları yöneltti:

• "Arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenmeden 4342 Sayılı Mera Kanununun 14. maddesinin (a) bendi kapsamında işlem tesis edilmesi hukuk aykırı değil midir?
• 4342 Sayılı Mera Kanununun 14. maddesinin (a) bendi kapsamında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın resmi talebi olmuş mudur ? Komisyon kararı, defterdarlık görüşü ve valilik onayı usulüne uygun alınmış mıdır?
• Bahsedilen proje kapsamında sondaj faaliyeti yürütülmesi için Çallıdere 104/1 numaralı parselin mera vasfının değiştirilmesi zorunlu mudur? Sondaj noktası yalnızca bu parselde mi konumlandırılabilmektedir? Mera niteliği taşımayan alternatif bir alan değerlendirilmiş midir? Zaruret tespitine ilişkin teknik rapor ve komisyon değerlendirmesi var mıdır?
• Her parselin ayrı ayrı ele alınması, kamu yararı analizinin parçalanması ve komisyonun bütüncül denetim işlevinin fiilen işlevsiz kılınması sonucunu doğurmakta mıdır?
• Sondaj alanlarının tarım arazileriyle çakışması sebebiyle, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu gereğince alınması gereken ‘Tarım Dışı Kullanım İzni’ mevcut mudur?
• Anayasal koruma altındaki ve ‘Kamu Orta Malı’ statüsündeki meraların, bir özel şirketin jeotermal faaliyetine açılması ‘kamu yararı’ ilkesiyle nasıl bağdaşmaktadır? Bölge halkının hayvancılık faaliyetlerinin sekteye uğraması Bakanlığınızca hesaplanmış mıdır?"

"ÇED yükümlülüğünden neden kaçınılmıştır"

Rızvanoğlu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yönelttiği önergesinde ise aynı proje için verilen “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir” kararını gündeme taşıdı. Rızvanoğlu, şu soruları yöneltti:

• “Proje tanıtım dosyasının sunulduğu 17.04.2025 tarihinde, ÇED Yönetmeliği Ek-2 Listesi; Madde39’da yer alan 'Jeotermal kaynagın aranması ve/veya çıkartılması' ibaresi hakkında yürütmeyi durdurma kararı olmasına karşın, başvuru neden iade edilmemiştir?
• 25.06.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 4. maddesi ile yapılan değişiklik İl Müdürlükleri tarafından neden uygulanmamıştır?
• Danıştay 6. Dairesi’nin 2022/7584 E. ve 16.02.2023 tarihli yürütmeyi durdurma kararı kapsamında, projenin Jeoetermal Arama ya da Çıkarma projesi ya da Arama ve Çıkarma projesi olup olmadığı hususu netleştirilmeden, projenin hukuki niteliği belirlenmeden verilen ÇED Gerekli Değildir kararı, açıkça sakat bir idari işlem değil midir?
• Enerji Üretim Anonim Şirketi uzantılı bir şirket tarafından yapılması planan proje faaliyetinin, Jeotermal Enerji Santrali projesi kapsamında değerlendirilerek ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 Listesinin 42. Maddesi gereğince ÇED raporu hazırlanması gerekirken; neden projenin bir bölümü kapsam dışında tutularak, bütünlük ilkesi gözetilmeksizin parçalara ayrılmış ve her bir parça ayrı ayrı değerlendirilerek ÇED yükümlülüğünden kaçınılmıştır?"

(ANKA)