Balıkesir-Çanakkale bütünleşik kıyı alanları planı için yürütmeyi durdurma kararı

Çanakkale — Danıştay Altıncı Dairesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 18 Eylül 2020 tarihinde onaylanan Balıkesir-Çanakkale İlleri 1/50.000 ölçekli Bütünleşik Kıyı Alanları Planı hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ile çok sayıda yurttaşın açtığı davada mahkeme, planın hem usul hem de bilimsel teknikler açısından hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Karar, bölgedeki kıyı ekosisteminin korunması açısından büyük önem taşıyor.

Stratejik çevresel değerlendirme raporu eksikliği

Mahkemenin iptal gerekçelerinin başında, plana yönelik bir Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) Raporu hazırlanmamış olması geliyor. İlgili yönetmelik gereği, çevre üzerinde önemli etkiler yapması beklenen bu tür kapsamlı planların hazırlık aşamasında çevresel değerlerin plana entegre edilmesi ve buna dair bir raporun sunulması zorunluluğu bulunuyor. Ancak dava konusu planın onay sürecinde böyle bir çalışmanın yürütülmediği tespit edildi. Mahkeme, bu raporun hazırlanmamasının planlama sürecini sakatladığını ve çevrenin korunması ilkesine aykırı olduğunu belirtti.

Bilimsel hatalar ve koruma-kullanma dengesizliği

Bilirkişi raporuna dayanan kararda, planın temel amacının kıyı ekosistemini korumaktan ziyade sektörel faaliyetlere ve kıyı yapılarının inşasına dayanak oluşturmak olduğu vurgulandı. Plan kapsamında kullanılan "Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi"nin teknik açıdan hatalı uygulandığı, bu hatalar nedeniyle sulak alanlar ve birinci derece doğal sit alanları gibi kesinlikle korunması gereken bölgelerin "yapılaşmaya açık" öncelikli alanlar olarak gösterildiği saptandı. Ayrıca Bozcaada için öngörülen kruvaziyer ve yat limanı kararlarının kamu yararına ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğu, yerel yönetim görüşlerinin dikkate alınmadığı ifade edildi.

Telafisi güç zararlar doğabilir

Danıştay, planın uygulanmaya devam etmesi durumunda kıyı alanlarında telafisi güç veya imkansız zararların doğabileceğine dikkat çekerek oybirliğiyle yürütmeyi durdurma kararı verdi. Kararda, planlama sınırlarının ve etkileşim alanlarının mevzuata uygun belirlenmediği, kamuoyunun ve kurumların yanlış yönlendirildiği tespiti de yer aldı. Bakanlığın bu karara karşı 7 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna itiraz etme hakkı bulunuyor.